Les 2: Democratie of Dictatuur (nieuw jan26)

• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 3

Les 2: Democratie en dictatuur

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Overzicht Periode #

• Thema:
• Benodigde lesmaterialen:

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Type hier in Schulbuch	...	...	...	...	...	...

Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon thuis of in de kluis
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Chromebook, werkboekje, pen (etui)

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan het welbevinden van leerlingen. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zitten startklaar en zijn bijvoorbeeld ingelogd in LessonUp en hebben hun JdW-map op tafel.

Democratie of dictatuur?

Voorkennis

Wie heeft in Nederland de meeste macht?

        ❓                 ❓             ❓                      ❓

Voorkennis

De burgers hebben de meeste macht in Nederland

🟢Burgers kiezen het parlement (Staten-Generaal)

🟢Het parlement controleert de regering

🟢Daarom hebben burgers indirect de meeste macht

Leerdoelen

Na deze les kun je:

🟢 uitleggen welke rol burgers spelen in een democratie (R)

🟢 de drie bestuurslagen van Nederland opnoemen (R)

🟡 een dictatuur herkennen aan de vijf kenmerken (T)

🔵 uitleggen dat Nederland een parlementaire democratie is (I)

Begrippen in deze les

• Democratie
• Volksvertegenwoordiger
• Parlementaire democratie
• Bestuurslagen
• Dictatuur

Wat is een democratie?

De democratie ontstond ruim 2500 jaar geleden in Athene. Burgers dachten mee en namen samen belangrijke beslissingen. Democratie betekent letterlijk: "Het volk regeert".

In een democratie:

🟢 mogen burgers stemmen

🟢 mogen mensen hun mening geven

🟢 zijn er vrije verkiezingen

👉 Burgers hebben invloed

Wat doen burgers?

Burgers kunnen:

🟢stemmen

🟢hun mening geven

🟢lid worden van een politieke partij

Welke van deze 3 dingen
heb jij al gedaan?

Volksvertegenwoordigers

Nederland heeft meer dan 18 miljoen inwoners.

Daarom kan niet iedereen zelf meebeslissen.

We kiezen volksvertegenwoordigers.

Zij spreken en beslissen namens de mensen die op hen hebben gestemd.

Ze denken niet aan zichzelf, maar aan wat goed is voor iedereen.

Wat goed is voor iedereen, noem je een algemeen belang.

Waarom is het bouwen van huizen
in Nederland van algemeen belang?

Parlementaire democratie

Nederlanders maken niet zelf de regels en wetten.

Dat doen de regering en het parlement.

Daarom is Nederland geen directe democratie,

maar een parlementaire democratie.

Het volk beslist mee door volksvertegenwoordigers ie in het parlement zitten.

Bestuurslagen

Nederland is te groot om alles vanuit Den Haag te regelen. Daarom is het land verdeeld in provincies en gemeentes.

Het land, de provincies en de gemeentes

hebben allemaal een eigen democratisch bestuur.

Deze niveaus noemen we bestuurslagen.

Bestuurslagen

Iedere vier jaar zijn er verkiezingen voor het bestuur van het land, de provincie en de gemeente. Dan wordt er voor iedere bestuurslaag een nieuwe volksvertegenwoordiging gekozen.

Land	Tweede Kamer
Provincie	Provinciale Staten
Gemeente	Gemeenteraad

Wie beslist er over een skatepark in jouw wijk?

1. Het land
2. De provincie
3. De gemeente
4. De bewoners

Dictatuur

Een dictatuur is het omgekeerde van een democratie. 

In een democratie zijn eerlijke, vrije en geheime verkiezingen. 

Niemand hoeft te weten op wie je stemt en iedereen kan en mag meedoen aan de verkiezingen. In een dictatuur is dat eigenlijk omgedraaid.

Kenmerken van een dictatuur

• Er zijn geen eerlijke verkiezingen
• Mensen hebben weinig vrijheid, zoals geen vrije meningsuiting
• De dictator bepaalt zelf wie hem opvolgt
• Belangrijke banen zijn voor een kleine groep rond de dictator
• De dictator straft streng

Er is veel controle door politie, mensen worden snel opgepakt

soms zelfs zonder rechtszaak.

Kort gezegd:

In een dictatuur heeft één persoon of een kleine groep alle macht.

Propaganda

In een dictatuur gebruikt de overheid propaganda. Dat is een soort reclame voor de dictator.

Via toespraken, liedjes, posters en films krijgen mensen steeds dezelfde positieve boodschap te horen.

Omdat dit steeds wordt herhaald, gaan mensen het vaak geloven.

Kort gezegd:

Propaganda is bedoeld om het volk te beïnvloeden en te overtuigen.

Leg uit waarom het voor een dictator belangrijk is dat kinderen op deze manier worden beïnvloed.

Maken in Methode M:

Opdracht 1 t/m 6 en test jezelf

www.methodem.nl

Hoe komt Nederland aan volksvertegenwoordigers?

1. Iedere partij levert mensen
2. Via sollicitaties
3. Via verkiezingen
4. Via loting

Begrippen uit deze les

• Democratie
• Volksvertegenwoordiger
• Parlementaire democratie
• Bestuurslagen
• Dictatuur

Wat voor de meeste mensen goed is in de samenleving, noemen we:

1. Politiek
2. Algemeen belang
3. De rechtsstaat
4. Democratie

Wat is GEEN kenmerk van een parlementaire democratie?

1. De Koning staat aan het hoofd van de regering
2. Beslissingen worden met meerderheid van de stemmen aangenomen
3. De volksvertegenwoordigers hebben de macht
4. De macht van de minister staat in de wet vastgelegd

Juist of onjuist?
Iedere bestuurslaag heeft eigen verkiezingen.

1. Juist
2. Onjuist
3. De volksvertegenwoordigers hebben de macht
4. De macht van de minister staat in de wet vastgelegd

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Stel 1 vraag over de lesstof die je niet goed hebt begrepen.

Huiswerk:

Vóór de volgende les heb je opdracht 1 t/m 6 gemaakt en test jezelf.

Methode M

Politiek

Les 2: Democratie