LES 5: START H3 VAN DE BERGEN NAAR DE ZEE

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo b
• Leerjaar 2

Les 5: start van H3

Van de bergen naar de zee

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: leerboek, werkboek, laptop, JDW-map en etui

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

              Klassenafspraken

• Iedereen is startklaar: juiste spullen op tafel, jas over de stoel, telefoon ingeleverd
• Iedereen blijft op zijn eigen plek zitten
• We gaan respectvol met elkaar om 
• Plagen is leuk, pesten niet
• Wanneer 1 iemand praat is de rest stil
• Steek je hand op wanneer je iets wilt zeggen
• Als de bel gaat, schuif je je stoel aan en laat je je tafel netjes achter

Lesplanning

• Inleiding
• Voorkennis
• Uitleg H3.1
• Verwerkingsopdracht in de map
• Afsluiting

              Inleiding

De afgelopen lessen gingen over de beroepsbevolking in Nederland. De rest van de periode gaat óók over Nederland, maar dan wel over een heel ander onderwerp......

Wat weet je nog van de vorige les?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Via quizlet gaan jullie nu oefenen met de begrippen

De leerlingen gaan naar:

www.quizlet.live

quizlet.com

Start H3. Van de bergen naar de zee

           Leerdoelen

Aan het einde van de les....

1. kun je uitleggen hoe de hoogtegordels het landschap beïnvloeden (T1);

2. ken je de begrippen gletsjer, U-dal, erosie en kan je deze in je eigen woorden uitleggen (T1); 

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

Wat voor landschappen komen er voor in Nederland?

Wat hebben Nederland en water met elkaar te maken?

           Instructie

Nederland is een waterland en heeft al een eeuwenoude strijd met water. Een groot deel van ons land is omringd met de Noordzee en het binnenland van ons land heeft te maken met grote rivieren, zoals de Rijn en de Maas. 

Maar, waar komen deze grote rivieren vandaan? 

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

           Instructie

Water is altijd in beweging: het stroomt van hoog naar laag. 

De rivier ontstaat dus hoog in de bergen  en stroomt vervolgens naar beneden naar lagere gebieden. 

           Instructie

Boven op de bergen ligt (vaak) sneeuw. Als deze sneeuw smelt, dan wordt het water. 

Rivieren ontstaan dus door gesmolten sneeuw! 

           Instructie

Maar, als die sneeuw niet gelijk gaat smelten, maar gaat bevriezen, krijg je iets anders...

Namelijk: een gletsjer! 

Weet er al iemand wat een gletsjer is? 

           Instructie

Gletsjer= hooggelegen ijsmassa (bijvoorbeeld in een gebergte) die heel langzaam naar beneden stroomt

Ontstaan van een gletsjer=  sneeuw in de winter en zo koud in de zomer dat het blijft liggen

Groot & zwaar genoeg= dan schuift de gletsjer naar beneden 

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

           Instructie

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Instructie

Gletsjer= hooggelegen ijsmassa (bijvoorbeeld in een gebergte) die heel langzaam naar beneden stroomt

De gletsjer komt in een gebied waar het warmer is, hierdoor smelt al het ijs. Zo ontstaat dan een rivier 

       Instructie

Gletsjer= hooggelegen ijsmassa die heel langzaam naar beneden stroomt

De gletsjer is heel zwaar en neemt op zijn weg naar beneden rotsblokken, stenen, steentjes, grind, zand en klei mee. 

Op deze manier schuurt de gletsjer het hele landschap. Dat noem je erosie. 

De gletsjer vormt een U-dal. 

Instructie

Gletsjer= hooggelegen ijsmassa die heel langzaam naar beneden stroomt

Eeuwige sneeuw= de sneeuw in het hooggebergte die het hele jaar blijft liggen

Erosie= de schurende werking van water, ijs en wind

U-dal= dal dat de vorm van een U heeft en is ontstaan door de schurende werking van een gletsjer 

           Aan de slag

Hieronder zie je een aantal vragen. Je geeft antwoord op deze vragen en schrijft de antwoorden op in je map. Voor deze opdracht moet je internet gebruiken! 

1. Wat zijn de Alpen?

2. In welke landen liggen de Alpen?

3. Wat voor hooggebergte is er nog meer in Europa?

4. Wat is een gevolg van het smelten van gletsjers?

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen

0

           Afsluiting

Aan het einde van de les....

1. kun je uitleggen hoe de hoogtegordels het landschap beïnvloeden (T1);
   
2. ken je de begrippen gletsjer, U-dal, erosie en kan je deze in je eigen woorden uitleggen (T1); 

           Begrippen
           uit deze les

• Gletsjer
• U-dal
• Erosie

Eindslide.

Wie zou er weleens een gletsjer willen beklimmen?!

Of houden jullie niet zo van kou en sneeuw..... 

Begrippen uit deze les

• ...
• ...
• ... 

BEGRIPPEN UIT DEZE LES

...

...

...

...

...

Exit ticket (formatief evalueren)

Zie voorbeelden in de map TOOLS 

van de gedeelde map.

Formatief evalueren: 

Het werken met leerdoelen maakt effectief feedback geven mogelijk.

Gedurende de les wordt continue geëvalueerd in hoeverre de leerlingen de leerdoelen

beheersen. Leerlingen gaan pas aan de slag met het volgende leerdoel wanneer zij

aantonen de vorige te beheersen. De docent laat op verschillende manieren weten waar

leerlingen naartoe werken (feed-up), of zij goed bezig zijn (feed-back) en wat de volgende

stap is (feedforward). Deze feedback is niet alleen gericht op een taak/product, maar vooral

ook op hoe leerlingen op een juist antwoord zijn gekomen (proces). Enkele praktische tips

om met formatief evalueren aan de slag te gaan: https://toetsrevolutie.nl/?p=2298 &

https://hetdigitalewerkvormenboek.files.wordpress.com/2020/07/het-digitale-

werkvormenboek.pdf

Klik op de spinner

Formatief evalueren

Eerst dacht ik...,

nu denk ik...

Wat vond je van de afgelopen les?

😒🙁😐🙂😃

Welk cijfer zou je jezelf geven voor aandacht tijdens deze les?

010

Ben je blij met het resultaat?

😒🙁😐🙂😃

Welk cijfer zou je mij geven voor deze les?

010