Op speurtocht in het herfstbos
Op speurtocht in het herfstbos
Open de les als een begrijpend-leesles: leerlingen gaan een verhaal volgen over Piet, Pit en Kim en leren goed letten op wie, waar, wat en wanneer.
Dit ga ik leren
Ik kan een verhaal over Piet, Pit en Kim goed begrijpen door te letten op wie, waar, wat en wanneer.
This item has no instructions
Welk woord past voor jou bij herfst in het bos?
Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen over herfst, bos, lezen en sfeer. Vraag door op woorden als blaadjes, koud, boek, speuren.
Herfstbladeren
Paddenstoelen
Bosgrond
Ochtendmist
Ritselen
Kastanjes
Goudgeel
Dennenappels
Herfstzon
Eikeltjes
This item has no instructions
Herfst en lezen
Het is herfst.
Buiten vallen blaadjes van de bomen.
Piet, Pit en Kim lezen graag een boek in de herfst.
Daarna gaan zij samen naar het bos.
Leg uit dat het verhaal begint in een herkenbare herfstsfeer. Laat leerlingen opmerken dat lezen en het seizoen samen het decor van het verhaal vormen.
De hoofdrollen
Piet houdt van zoeken.
Pit let goed op kleine dingen.
Kim denkt graag mee.
Samen gaan zij op speurtocht.
Benadruk dat leerlingen namen van personages moeten onthouden. Dat helpt later bij begrijpend lezen.
Waar speelt het verhaal?
De speurtocht is in het bos.
In het bos liggen bladeren, kastanjes en takken.
De kinderen kijken goed om zich heen.
Koppel deze slide aan de vraag 'waar?' uit het leerdoel. De plaats van het verhaal is belangrijk voor begrip.
Wat gaan ze doen?
Piet, Pit en Kim doen een speurtocht. Ze zoeken in het bos naar sporen en aanwijzingen. Daarom moeten ze goed kijken, goed luisteren en goed samenwerken.
Hier ligt de nadruk op 'wat gebeurt er?' Laat leerlingen in eigen woorden vertellen wat een speurtocht is.
De speurtocht begint
Eerst lopen ze het bos in.
Dan zoeken ze naar tekens op de grond.
Daarna vinden ze een aanwijzing tussen de blaadjes.
Wijs op signaalwoorden als eerst, dan en daarna. Die helpen leerlingen de volgorde in een tekst te begrijpen.
Goed lezen in een verhaal
Let op wie in het verhaal zijn.
Let op waar het gebeurt.
Let op wat ze doen.
Let op wanneer iets gebeurt.
Deze slide maakt de strategie van begrijpend lezen expliciet, passend bij de lesdoelen voor middenbouw.
Wie, waar, wat, wanneer
Wie? Piet, Pit en Kim.
Waar? In het herfstbos.
Wat? Ze doen een speurtocht.
Wanneer? In de herfst.
Gebruik deze slide als samenvatting van de kerninformatie uit het verhaaldeel.
Waar speelt de speurtocht?
op school
in het bos
in huis
op straat
Controleert het begrijpend lezen van 'waar?'. De foute opties zijn plekken die kinderen makkelijk kunnen raden, maar niet in het verhaal staan.
Vul de juiste woorden in
In de herfst lezen Piet, Pit en Kim een boek. Daarna gaan ze naar het bos voor een speurtocht. Zo letten ze op wie, waar en wat.
De drie kernwoorden komen letterlijk uit het eerste verhaaldeel en helpen de samenvatting van het verhaal vastzetten.
Wie let goed op kleine dingen?
Bespreek dat goede antwoorden noemen dat Pit op kleine dingen let, Kim meedenkt en Piet graag zoekt. Het gaat om terughalen van personage-eigenschappen uit het verhaal.
Klokkijken in het verhaal
Soms staat in een verhaal ook een tijd.
Dan weet je wanneer iets gebeurt.
We kijken naar hele en halve uren en naar kwarten.
Verbind klokkijken aan begrijpend lezen: tijd helpt om een verhaal goed te volgen.
Kwart over
Kwart over is 15 minuten na het hele uur.
Voorbeeld: kwart over 3 = 3:15.
De grote wijzer staat op de 3.
Bij jonge leerlingen helpt het om steeds de koppeling te maken tussen gesproken tijd en digitale tijd.
Half
Half 6 is 5:30.
Dat is een half uur vóór 6 uur.
De grote wijzer staat op de 6.
Benadruk het Nederlandse taalgebruik: half 6 betekent niet 6:30, maar 5:30.
Kwart voor
Kwart voor is 15 minuten vóór het hele uur.
Voorbeeld: kwart voor 6 = 5:45.
De grote wijzer staat op de 9.
This item has no instructions
20 over half 6
Soms hoor je een tijd als 20 over half 6.
Dat is 20 minuten na half 6.
Half 6 = 5:30
20 over half 6 = 5:50
Neem dit langzaam door: eerst half 6 bepalen, daarna 20 minuten erbij. Dit is taal én tijd begrijpen.
Tijden in het verhaal
Om kwart over 3 beginnen ze te lopen.
Om half 6 zijn ze bijna klaar.
Om 20 over half 6 vinden ze nog een spoor.
Maak duidelijk dat tijdsaanduidingen helpen om de volgorde van gebeurtenissen in een tekst te volgen.
Het verhaal op volgorde
Piet, Pit en Kim lezen eerst over de herfst. Daarna gaan ze naar het bos voor een speurtocht. Onderweg letten ze op aanwijzingen en op de tijd. Zo begrijp je beter wat er in het verhaal gebeurt.
Dit is de afrondende inhoudelijke samenvatting van de lesboog: verhaalbegrip met aandacht voor plaats, personages, handeling en tijd.
Wat betekent half 6?
5:30
6:30
5:15
5:45
Let op de veelgemaakte fout: half 6 is niet 6:30 maar 5:30.
Vul de tijden in
Om kwart over 3 beginnen ze te lopen. Om half 6 zijn ze bijna klaar. Om 20 over half 6 vinden ze nog een spoor.
Deze invuloefening koppelt klokkijken aan volgorde in het verhaal.
Welke tijd vond jij het moeilijkst?
kwart over
half 6
kwart voor
20 over half 6
This item has no instructions
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen in eigen woorden vertellen wat is blijven hangen, bijvoorbeeld herfst, speurtocht, wie-waar-wat-wanneer of klokkijken.
Wat vond jij nog een beetje lastig?
Mogelijke antwoorden: de kloktijden, de volgorde van het verhaal, of onthouden wie wat doet. Gebruik dit als korte afsluitende reflectie.
Woordenlijst
herfst - het seizoen met vallende blaadjes en vaak kouder weer
hoofdrol - een belangrijk persoon in een verhaal
speurtocht - een tocht waarbij je zoekt naar sporen of aanwijzingen
aanwijzing - iets dat helpt om verder te zoeken
verhaal - een tekst waarin iets gebeurt
kwart over - 15 minuten na een heel uur
kwart voor - 15 minuten voor een heel uur
This item has no instructions
Woordenlijst
half 6 - 5 uur en 30 minuten
20 over half 6 - 5 uur en 50 minuten
bos - een plek met veel bomen
spoor - een teken dat laat zien dat iets of iemand daar was
volgorde - de rij waarin dingen gebeuren
wanneer - op welk moment iets gebeurt
This item has no instructions