Hygiëne in de puberteit
Hygiëne in de puberteit
De gebruiker vroeg ook om actieve werkvormen, maar volgens de instructies maken we hier alleen contentslides. Kies daarom extra veel beeldslides en korte, duidelijke taal passend bij OV2 en A1-niveau.
Dit ga ik leren
Ik kan vertellen hoe ik mijn lichaam elke dag proper verzorg in de puberteit.
This item has no instructions
Welke woorden denk jij bij hygiëne?
Gebruik de woorden uit de wolk als start: proper, wassen, tanden, deo, fris, douche, puistjes... Koppel daarna terug aan het lesdoel.
Wat is hygiëne?
Hygiëne betekent: je lichaam proper houden.
Dat doe je om:
fris te ruiken
vuil weg te wassen
ziekten te helpen voorkomen
je goed te voelen
rekening houden met mensen rondom jou
Hou het concreet: proper lichaam, frisse geur, minder kans op infecties. Vermijd te abstracte uitleg.
Waarom is hygiëne extra belangrijk?
In de puberteit verandert je lichaam.
je zweet meer
je huid en haar kan vetter worden
je kan puistjes krijgen
je geur verandert
Leg uit dat veranderingen normaal zijn. Benadruk dat iedereen anders groeit en dat extra zorg daarom helpt.
This item has no instructions
This item has no instructions
Heb je dit al eens meegemaakt?
Ja
Nee
This item has no instructions
This item has no instructions
Voor elke “ja” krijg je 2 punten, voor elke “nee” 1 punt.
Welke score haalde jij?
19-20: Proficiat! Jij houdt je lichaam erg netjes.
12-18: Jij houdt jouw lichaam schoon, hier en daar kan het nog wat beter.
0-12: Bij jou kan het veel beter!!
This item has no instructions
Wat had jij? (anoniem)
19-20: Proficiat! Jij houdt je lichaam erg netjes.
12-18: Jij houdt jouw lichaam schoon, hier en daar kan het nog wat beter.
0-12: Bij jou kan het veel beter!!
This item has no instructions
Lichaamsdelen die snel zweten, zoals oksels, handen, voeten, geslachtsorganen, hals en gezicht, moet je dagelijks wassen.
Vanaf de puberteit ga je meer zweten door hormonen. Zweetklieren zitten over je hele lichaam. Iedereen heeft een eigen zweetgeur; de één ruikt sterker dan de ander.
Zweet zelf is reukloos. De geur ontstaat wanneer bacteriën het zweet afbreken op warme plekken met weinig frisse lucht, zoals onder de oksels, in de schaamstreek en aan de voeten.
This item has no instructions
This item has no instructions
Wat betekent het woord hygiëne?
het huis netjes houden
je wassen
alles wat er voor zorgt dat bacteriën geen kans krijgen om je ziek te maken, dat je gezond blijft
This item has no instructions
“Wat is de oorzaak van geurtjes?”
Zijn de volgende stellingen waar of niet waar?
This item has no instructions
Geurtjes ontstaan door bacteriën die zweet afbreken.
waar
niet waar
This item has no instructions
Hormonen in de puberteit kunnen meer zweet veroorzaken.
waar
niet waar
This item has no instructions
Zweet zelf ruikt meteen sterk.
waar
niet waar
This item has no instructions
Alleen warm weer veroorzaakt lichaamsgeur
waar
niet waar
This item has no instructions
Strakke schoenen kunnen voetgeur veroorzaken.
waar
niet waar
This item has no instructions
Slechte hygiëne kan geurtjes erger maken.
waar
niet waar
This item has no instructions
Stress kan ervoor zorgen dat je meer gaat zweten
waar
niet waar
This item has no instructions
Propere kleren hebben geen invloed op geur.
waar
niet waar
This item has no instructions
Iedereen heeft zijn eigen, unieke lichaamsgeur.
waar
niet waar
This item has no instructions
Elke dag proper zijn
Goede hygiëne is een dagelijkse gewoonte.
Vaak verzorg je:
je gezicht
je oksels
je geslachtsdelen
je tanden
je handen
Maak het overzichtelijk: dit zijn de dagelijkse basisplaatsen die later verder worden uitgelegd.
Wat was je elke dag?
Was elke dag deze delen:
gezicht
oksels
voeten
geslachtsdelen
handen
Extra douchen moet ook als je veel gezweet hebt.
Zorg dat je geen vieze kledij aantrekt boven je gewassen lichaam!
Voeten staan niet expliciet in de vraag, maar passen logisch binnen dagelijkse hygiëne. Houd de uitleg praktisch.
Wat gebruik je voor je lichaam?
Voor je lichaam gebruik je best:
water
milde zeep of douchegel
een propere handdoek
Kies liever milde producten.
Te sterke zeep kan je huid irriteren.
Benadruk 'mild' en 'propere handdoek'. Geen nood aan merken.
Wat gebruik je voor je gezicht?
Voor je gezicht gebruik je best:
lauw water
een milde wasgel voor het gezicht
Gebruik liever geen grove of sterk geparfumeerde zeep.
Je gezicht is gevoeliger dan de rest van je lichaam.
Maak het verschil duidelijk tussen lichaam en gezicht: gezicht vraagt een zachter product.
Wat betekent hygiëne?
Je lichaam proper houden
Veel parfum dragen
Alleen douchen
Nieuwe kleren kopen
Toetst de basisdefinitie van slide 2. De afleiders zijn dingen die leerlingen soms met 'proper zijn' verwarren.
Vul de juiste woorden in
Goede hygiëne is een dagelijkse gewoonte. Je wast elke dag je oksels en je gezicht. Voor je lichaam kies je best milde producten.
Echoot de kern van slides 4-7: dagelijkse gewoonte, wat je wast, en milde producten gebruiken.
Omgang met puistjes
Puistjes zijn normaal in de puberteit.
Wat helpt:
was je gezicht zacht
raak puistjes zo weinig mogelijk aan
knijp puistjes niet uit
Normaliseer puistjes. De kern is rustig verzorgen, niet prutsen of hard schrobben.
Puistjes: wat doe je beter niet?
Doe dit liever niet:
te hard schrobben
veel aan je gezicht zitten
puistjes openkrabben
Daardoor kan je huid meer geïrriteerd raken.
Als leerlingen vragen naar crèmes: hou het eenvoudig en verwijs bij erge klachten naar ouder, arts of apotheker.
Deodorant gebruiken
Een deodorant helpt tegen zweetgeur.
Gebruik deo:
op propere oksels
na het wassen
elke dag
Om zweet (even) te camoufleren na hevig zweten en
geen kans tot wassen.
Zeg duidelijk dat deo zweetgeur helpt verminderen, maar wassen niet vervangt.
Deo is geen vervanging van wassen
Eerst wassen, dan deo.
deo op vuile huid helpt minder goed
propere huid ruikt frisser
wassen en drogen blijft belangrijk
Deo vervangt het wassen NIET!
Extra deo na veel zweten kan als je je op dat moment niet kunt wassen.
Herhaal de volgorde: wassen, goed drogen, dan deo.
Wat doe je beter niet bij puistjes?
Zacht wassen
Afspoelen
Uitknijpen
Lauw water
Controleert of leerlingen het verschil zien tussen helpend gedrag en gedrag dat irriteert.
Vul de juiste woorden in
Puistjes zijn normaal in de puberteit. Was je gezicht zacht. Gebruik deo op propere oksels en na het wassen.
Verbindt de blokken puistjes en deodorant: normaal, zacht verzorgen, en juiste volgorde bij deo.
Was tijdens het baden of douchen ook je oren.
Te veel oorsmeer kan je voorzichtig weghalen met een wattenstaafje.
Ga nooit diep in je oor, dat kan pijn doen of schade veroorzaken
Oren
This item has no instructions
Was je handen meerdere keren per dag met zeep.
Vergeet zeker niet je handen te wassen vóór en na elk toiletbezoek.
Handen
This item has no instructions
This item has no instructions
Je voeten zitten vaak in schoenen en kousen.
Als je ze niet goed verzorgt, kan je schimmels of infecties krijgen.
Wat kan je doen om dat te voorkomen?
Voeten
Trek elke dag schone kousen aan.
Was je voeten elke dag.
Droog je voeten goed af, ook tussen je tenen.
This item has no instructions
Knip je teennagels elke week recht af met een nagelknipper.
Houd je vingernagels kort met een nagelschaartje.
Maak je nagels elke dag schoon, zodat er geen vuil onder zit.
Nagels
This item has no instructions
Korte wasbeurt of lange wasbeurt…
Wat doen we met onze “bos” haar?
Laat je haar regelmatig knippen bij de kapper.
Was je haar regelmatig met milde shampoo maar niet teveel!
Is er extra verzorging nodig?
Heb je lang of droog haar? Gebruik dan af en toe een conditioner.
Haar
This item has no instructions
Geslachtsdelen wassen
Was je geslachtsdelen elke dag.
Gebruik:
lauw water
een zachte hand
eventueel een milde wasemulsie
Spoel goed af.
Gebruik rustige, neutrale taal. Zeg dat dit gewone lichaamsverzorging is.
Penis wassen - Stap voor stap
Gebruik lauwwarm water: Was je penis bij voorkeur onder de douche of in bad. Gebruik ruim voldoende lauwwarm water.
Trek de voorhuid voorzichtig achteruit: Als je niet besneden bent, schuif je de voorhuid zo ver mogelijk terug totdat de hele eikel en de rand eronder (de eikelrand) volledig blootliggen.
Maak de eikel en de huid schoon: Spoel de eikel, de binnenkant van de voorhuid en de eikelrand voorzichtig schoon met je hand. Schrob niet hard. Heb je geen voorhuid (besneden)? Dan kun je de eikel direct afspoelen.
Was de rest van je schaamstreek: Was ook de penisschacht, de balzak (testikels) en de huid tussen je balzak en anus grondig met water. Hier vangen haren en huidplooien namelijk snel zweet en bacteriën op.
Goed afspoelen: Zorg dat er geen resten achterblijven.
Droog de penis zorgvuldig af: Dep de penis, de eikel en de balzak na het wassen voorzichtig droog met een schone handdoek.
Schuif de voorhuid weer terug: Als je de penis hebt afgedroogd, schuif je de voorhuid weer netjes naar voren over de eikel heen
This item has no instructions
Vulva wassen - Stap voor stap
1: Was je handen
Zorg altijd dat je handen schoon zijn voordat je je intieme zone aanraakt. Zo voorkom je dat je onnodig bacteriën van je handen verplaatst.
2: Gebruik uitsluitend lauwwarm water
Voor een gezonde intieme zone is alleen water voldoende. Gebruik geen reguliere douchegels, geparfumeerde zepen of badschuim. Wil je toch een product gebruiken? Kies dan uitsluitend voor een milde, parfumvrije wasoplossing die specifiek is ontwikkeld voor de uitwendige intieme zone, en gebruik dit met mate.
3: Reinig met je handen van voor naar achter
Gebruik bij voorkeur je schone handen in plaats van een washandje, aangezien washandjes snel bacteriën vasthouden. Was de vulva (de grote en kleine schaamlippen en rond de clitoris) altijd met een beweging van voren naar achteren. Dit voorkomt dat er bacteriën vanuit de richting van de anus naar de urinebuis en vagina worden gewreven.
4: Spoel oppervlakkig af en blijf aan de buitenkant
Spoel het gebied mild schoon met de douchekop of vers water. Richt de waterstraal nooit direct in de vagina. Gebruik ook absoluut geen vaginale douches of interne spoelingen.
This item has no instructions
Jongen en meisje
penis en balzak wassen
ook tussen huidplooien wassen
goed afspoelen
goed drogen
Jongen
alleen buitenkant wassen
zacht wassen tussen huidplooien
goed afspoelen
goed drogen
Meisje
Houd het anatomisch eenvoudig en correct. Bij meisjes: enkel de buitenkant wassen.
Wat gebruik je voor geslachtsdelen?
Gebruik liefst:
lauw water
eventueel een milde wasemulsie zonder sterke parfum
een propere handdoek
Gebruik liever geen sterke zeep.
De kern is: water is vaak voldoende, sterke of geparfumeerde producten liever vermijden.
Hoe wast een meisje best?
Alleen de buitenkant
Binnenkant en buitenkant
Alleen met sterke zeep
Helemaal niet elke dag
Gebaseerd op slides 12-14. Veelgemaakte fout is denken dat de binnenkant ook gewassen moet worden.
Vul de juiste woorden in
Was je geslachtsdelen elke dag met lauw water en een zachte hand. Spoel goed af en droog goed. Gebruik liever geen sterke zeep.
Leg eventueel extra mondeling uit: bij jongens penis en balzak, bij meisjes alleen de buitenkant.
Poets je tanden best na elke maaltijd.
Lukt dat niet? Poets dan zeker ’s morgens en ’s avonds.
Gebruik een goede tandenborstel.
Etensresten tussen je tanden kan je weghalen met een tandenstoker of flosdraad.
Tanden
This item has no instructions
Hoe vaak tandenpoetsen?
Poets je tanden 2 keer per dag.
Zo blijven je tanden en je mond proper.
Dat helpt tegen gaatjes en slechte adem.
Noem duidelijk het vaste getal: 2 keer per dag.
Wanneer poets je best je tanden?
Poets je tanden het best:
's morgens
's avonds voor het slapen
's Avonds poetsen is heel belangrijk.
Benadruk dat poetsen voor het slapen extra belangrijk is omdat er daarna vaak niet meer gegeten wordt.
This item has no instructions
Een handige volgorde
Een vaste routine helpt:
opstaan → wassen → oksels drogen → deo gebruiken → tanden poetsen
Een routine maakt hygiëne makkelijker om te onthouden.
Voor jongeren met autisme kan voorspelbaarheid helpen. Je kan hier mondeling verwijzen naar pictogrammen of een dagschema.
Hoe vaak poets je best je tanden?
1 keer
2 keer
3 keer
Alleen 's avonds
Rechtstreeks uit slide 15, met afleiders die vaak gekozen worden.
Vul de juiste woorden in
Poets je tanden 's morgens en 's avonds voor het slapen. Heb je geen zakdoek? Nies dan in je elleboog en was daarna je handen.
Combineert het tandenpoetsen en netjes niezen/hoesten uit slides 16-18.
Welke stap uit de routine vergeet jij soms?
Wassen
Drogen
Deo
Tanden poetsen
This item has no instructions
Hygiëne samengevat
Belangrijk in de puberteit:
elke dag wassen
milde producten gebruiken
puistjes met rust laten
deo op propere oksels
2 keer per dag tanden poetsen
persoonlijke verzorging Steffie
Gebruik deze slide als korte herhaling van de hele les.