Leesstrategieën en begrippen, 1.3/2.3/3.3
Tekstopbouw: 2-delig (inleiding – kern), 3-delig (inleiding – kern - slot), titel, tussenkopjes, alinea, kernzin
Onderwerp, deelonderwerp, hoofdgedachte, hoofd- en bijzaken
Tekstverbanden: opsommend, tijdsvolgorde, tegenstellend
Leesstrategieën: verkennend, nauwkeurig, zoekend
Feiten en meningen, moeilijkewoordenwijzer, verwijswoorden
Leesstrategieën en begrippen, 1.3/2.3/3.3
Tekstopbouw: 2-delig (inleiding – kern), 3-delig (inleiding – kern - slot), titel, tussenkopjes, alinea, kernzin
Onderwerp, deelonderwerp, hoofdgedachte, hoofd- en bijzaken
Tekstverbanden: opsommend, tijdsvolgorde, tegenstellend
Leesstrategieën: verkennend, nauwkeurig, zoekend
Feiten en meningen, moeilijkewoordenwijzer, verwijswoorden
This item has no instructions
Deel 1: Structuur tekst
a. Tekstopbouw
b. Titel en tussenkopjes
c. Alinea
d. Alinea (kernzin)
This item has no instructions
a. Tekstopbouw, 3.3
Een tweedeling: inleiding – kern (voorbeeld: een nieuwsbericht).
Een driedeling: inleiding – kern – slot (voorbeeld: een artikel).
This item has no instructions
Wat is de inleiding?
Geeft een samenvatting
Maakt nieuwsgierig en geeft informatie over het onderwerp
Maakt nieuwsgierig
Geeft de conclusie van de tekst en licht een tipje van de sluier op
This item has no instructions
Wat behandelt de kern in een tekst?
De conclusie van de tekst
De schrijfstijl van de auteur
De achtergrondinformatie
Het hoofdonderwerp van de tekst
This item has no instructions
Wat staat er meestal in het slot van een tekst?
Een persoonlijke mening van de schrijver
De conclusie van de tekst
Een samenvatting van de hoofdpunten
Nieuwe informatie over het onderwerp
This item has no instructions
a. Tekstopbouw, 3.3
Een inleiding is kort en bevat meestal informatie over het onderwerp van de tekst.
De kern is het langste deel van de tekst en behandelt het onderwerp. In de kern kun je vaak deelonderwerpen onderscheiden.
Het slot bevat meestal een samenvatting of conclusie. Het bevat geen nieuwe informatie.
This item has no instructions
b. Titel en tussenkopjes, 1.3
Titel of kop staat boven een tekst
Zegt iets over onderwerp en maakt nieuwsgierig.
Tussenkopje (of deeltitel) staat boven alinea.
Vertelt waar de alinea over gaat.
This item has no instructions
Bedenk een titel en tussenkopjes bij het artikel over de Supermanstrip.
This item has no instructions
c. Alinea, 1.3
Korte delen van een tekst.
Witregels of inspringen.
This item has no instructions
d. Alinea (kernzin), 3.3
de belangrijkste zin, de kernzin, en een uitleg of uitwerking ervan.
Kernzin is vaak de 1e zin, maar kan ook 2de of laatste zijn.
This item has no instructions
Lees de tekst en zoek de kernzinnen! Eerste, tweede of laatste?
This item has no instructions
Inhoud teksten
a. Onderwerp en deelonderwerp
b. Hoofdgedachte
c. Hoofd- en bijzaken
This item has no instructions
2a. Onderwerp en deelonderwerp, 1.3
Het onderwerp zegt waar een tekst over gaat.
Altijd een paar woorden (geen zin).
Kijk naar titel en eerste alinea
Deelonderwerp behandelt gedeelte van het onderwerp
Vaak een of meerdere alinea’s
This item has no instructions
2b. Hoofdgedachte, 3.3
De hoofdgedachte is het belangrijkste wat de schrijver over het onderwerp zegt.
Is altijd een hele zin!
Kijk naar: de titel, de inleiding en/of de slotalinea en de kernzinnen.
Zo maak je de hoofdgedachte:
• Onderwerp?
• Wat zegt de schrijver erover?
• Maak een zin.
This item has no instructions
2c. Hoofd- en bijzaken, 3.3
Niet alle informatie in een tekst is even belangrijk. De belangrijke zaken heten: hoofdzaken.
Bij samenvatten gebruik je hoofdzaken. Bijzaken, de minder belangrijke informatie, laat je weg.
Zo vind je de hoofdzaken:
• Deelonderwerpen?
• Kernzinnen.
This item has no instructions
Welke elementen zitten er allemaal in een tekst (werk van boven naar beneden)?
This item has no instructions
Wat weet je nog van de inhoud van teksten?
This item has no instructions
Mysterie in de school
This item has no instructions
Opdracht 3 Mysterie in de school
Het verdwenen digibord
Afgelopen maandag ontdekte klas 1B dat hun digibord verdwenen was. Alleen het lege ophangsysteem hing nog aan de muur. De conciërge vertelt dat er de laatste weken vaker problemen zijn met apparatuur die kwijtraakt. Hij onderzoekt of dit te maken heeft met het nieuwe beveiligingssysteem dat nog niet goed werkt. De leerlingen zijn vooral bezorgd dat ze nu geen filmpjes meer kunnen kijken tijdens de les. Terwijl het onderzoek doorgaat, probeert de directie tijdelijk een ouderwets schoolbord te regelen.
This item has no instructions
Wat is het onderwerp van de tekst?
Afgelopen maandag ontdekte klas 1B dat hun digibord verdwenen was. Alleen het lege ophangsysteem hing nog aan de muur. De conciërge vertelt dat er de laatste weken vaker problemen zijn met apparatuur die kwijtraakt. Hij onderzoekt of dit te maken heeft met het nieuwe beveiligingssysteem dat nog niet goed werkt. De leerlingen zijn vooral bezorgd dat ze nu geen filmpjes meer kunnen kijken tijdens de les. Terwijl het onderzoek doorgaat, probeert de directie tijdelijk een ouderwets schoolbord te regelen.
Klas 1B
Diefstal/kwijtraken van het digibord
Het nieuwe beveiligingssysteem
De conciërge
This item has no instructions
Deelonderwerpen bepalen:
Schrijf twee deelonderwerpen die in de tekst voorkomen.
This item has no instructions
Invuloefening
1. Klas 1B ontdekte dat hun digibord verdwenen was.hoofdzaak
2. Alleen het ophangsysteem hing nog aan de muur.bijzaak
3. De conciërge onderzoekt of het aan het beveiligingssysteem ligt.hoofdzaak
4. De leerlingen vinden het vervelend dat ze geen filmpjes kunnen kijken.bijzaak
5. De directie regelt een tijdelijk schoolbord.bijzaak
This item has no instructions
Schrijfopdracht in je schrift
Gebruik je fantasie en bedenk een kort vervolg (3–4 zinnen) op het mysterie.
Gebruik in je vervolg minstens één hoofdzaak en één bijzaak.
Onderstreep de hoofdzaak en zet een kringeltje om de bijzaak.
This item has no instructions
Formuleer de hoofdgedachte van deze tekst?
This item has no instructions
Tekstverbanden, 2.3
Tussen alinea’s of binnen 1 alinea
This item has no instructions
Opdracht 4: tekstverbanden
Lisa vierde haar verjaardag, en ze had er enorm veel zin in. Ten eerste bakte ze kleurrijke cupcakes die heerlijk roken. Daarnaast versierde ze de woonkamer met slingers en ballonnen die ze zelf had uitgekozen. Tot slot zette ze vrolijke muziek aan zodat haar gasten meteen in feeststemming kwamen.opsommend
Sam wilde buiten voetballen, maar het veld was door de regen te nat. Hij stelde voor om binnen te sporten, daarentegen wilde zijn vriend gamen. Ze konden het niet meteen eens worden. Toch besloten ze samen iets anders te doen.tegenstellend
De schooldag begon vroeg, en iedereen was nog een beetje slaperig. Eerst maakte de klas een lastige toets waar ze goed hun best voor moesten doen. Daarna gingen ze naar de gymles, waar ze eindelijk hun energie kwijt konden. Uiteindelijk mochten ze zelfs iets eerder naar huis, waardoor de dag toch positief eindigde.tijdsvolgorde
This item has no instructions
Signaalwoorden?
This item has no instructions
Leesstrategieën
Verschillende manier om teksten te lezen.
Verkennend 1.3
Nauwkeurig 1.3
Zoekend 2.3
This item has no instructions
Verkennend lezen, 1.3
Soort tekst (bv krantenbericht)?
Doel tekst (bijv. informeren)?
Bron tekst?
This item has no instructions
Nauwkeurig lezen, 1.3
Alles van a tot z lezen
Verbanden tussen tekstdelen
Je zorgt dat je alle woorden kent (moeilijkewoordenwijzer)
This item has no instructions
Moeilijkewoordenwijzer, 2.3
1. Betekenis nodig?
2. Context: zoek naar omschrijving van woord, synoniem (betekenis is hetzelfde) of antoniem (tegenstelling)
3. Woordenboek
This item has no instructions
Zoekend lezen, 2.3
Je hebt een vraag en je zoekt in de tekst alleen het antwoord op die vraag.
Bijv een artikel over honden en je wilt iets weten over voeding. Dan lees je alleen de tekst onder het tussenkopje ‘voeding’.
This item has no instructions
Je bladert door een tijdschrift om te kijken of je een leuk artikel kan vinden. Welke strategie gebruik je?
Nauwkeurig lezen
Verkennend lezen
Zoekend lezen
This item has no instructions
Wanneer lees je een tekst nauwkeurig? Noem voorbeelden.
This item has no instructions
Welke strategie? Leg uit!
Je wilt weten welke hondenrassen geschikt zijn voor kinderen. Welke strategie gebruik je? Leg uit?
Je zoekt in de handleiding van je nieuwe oven welke knop je moet gebruiken voor braden. Welke strategie gebruik je?
Verkennend lezen
Nauwkeurig lezen
Zoekend lezen
This item has no instructions
Je leest een boek. Welke manier van lezen is dit?
Verkennend lezen
Nauwkeurig lezen
Zoekend lezen
This item has no instructions
Welke leesstrategieën hadden we ook alweer behandeld?
This item has no instructions
Taalgebruik
Feiten en meningen, verwijswoorden
This item has no instructions
Feiten en meningen, 2.3
Een feit is iets wat werkelijk zo is of wat werkelijk is gebeurd. Je kunt het controleren.
Een mening is wat iemand ergens van vindt. Meningen verschillen vaak. Andere woorden voor mening zijn: standpunt, oordeel, opinie en opvatting.
https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-verschil-tussen-een-feit-en-een-mening-feiten-staan-vast
This item has no instructions
Verwijswoorden, 3.3
Verwijst naar iets wat eerder in de tekst is genoemd.
Bijvoorbeeld: Mijn zus Sietske is gek op tennissen. Ze wil ooit Wimbledon winnen.
Om vast te stellen waar een verwijswoord naar verwijst, kun je een vraag stellen die begint met wie, wat, waar of welk(e). Wie wil ooit Wimbledon winnen? Antwoord: mijn zus Sietske.
This item has no instructions
Invuloefening
Sneeuw is wit.feit
Het is koud vandaag! mening
Water is noodzakelijk voor leven. feit
De tramrit duurt 30 minuten. feit
Dat is veel te lang! mening
This item has no instructions
En nu oefenen (havo/vwo):
Goede oefenvragen zijn:
Hoofdstuk 1.3
Tekst 1: 4, 5, 6 (p. 19/21/22)
Tekst 2: 11, 12, 13 (p. 23/24/25)
Tekst 3: 16, 17, 18, 19, 20 (p. 26/27/28)
Hoofdstuk 2.3
Tekst 1: 4, 5, 6 (p. 82/83)
tekst 2: 8, 9, 10, 11 (p. 84/85)
tekst 3: 13, 14, 15, 16, 17, 18 (p. 86/87/88/89)
Hoofdstuk 3.3
Tekst 1: 2, 3, 4, 5 (p. 147/148)
Tekst 2: 10, 11, 12 (p. 150/151/152)
Tekst 3: 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24 (p. 155/156/157)
This item has no instructions
En nu oefenen (vwo):
Goede oefenvragen zijn:
Hoofdstuk 1.3
Tekst 1: 4, 5, 6 (p. 18/19/20)
Tekst 2: 10, 11, 12 (p. 22/23/24)
Tekst 3: 13, 14, 15, 16 (p. 24/25/26)
Hoofdstuk 2.3
Tekst 1: 4, 5, 6, 7, 8 (p. 84/85/86/87)
Tekst 3: 12, 13, 14, 15 (p. 88/89/90)
Hoofdstuk 3.3
Tekst 1: 2, 3, 4, 5 (p. 149/150/151)
Tekst 2: 6, 8, 12 (p. 152/154)
Tekst 3: 10, 11, 12, 13 (p.155/156)
Tekst 4: 18, 19, 20, 21, 22 (p. 158/159/160)
This item has no instructions
Woorden: 1.5, 2.5 en 3.5 (havo/vwo p. 35, 98, 164) (vwo p. 33, 98, 167)
Leer de woorden uit de woordenlijsten. Doe de woordentrainer.
Samenstelling: 2 of meer woorden die samen een nieuw woord vormen (dus geen voor- of achtervoegsel zoals anti-, on-, -loos). Hond en mand: hondenmand. Stijlloos, antivirus, onopvallend.
Synoniem: Woorden die hetzelfde betekenen. Bijvoorbeeld: fraai en mooi.
Antoniem: woorden met tegenovergestelde betekenis. Nooit en altijd.
Tegenstelling: Woorden die het tegenovergestelde betekenen. Mooi en lelijk.
This item has no instructions
Woordjes oefenen
Open talent op je computer, ga naar het hoofdstuk 1.5/2.5 of 3.5 en doe de woordentrainer.
Maak de vragen op je computer:
havo/vwo
1.5: 6, 8, 11, 15
2.5: 5, 7, 9, 12
3.5: 3, 4, 5, 11, 13
Maak de vragen op je computer:
VWO
1.5: 5, 8, 12, 16
2.5: 4, 6, 9, 15
3.5: 5, 7, 9, 13
This item has no instructions
Quizlet woordjes
VWO
1.5: https://quizlet.com/nl/446345153/15-talent-max-vwo-1-flash-cards/?i=3ppmkn&x=1jqt
https://quizlet.com/nl/446345454/25-woorden-talent-max-vwo-1-flash-cards/?i=3ppmkn&x=1jqt
https://quizlet.com/nl/446344475/35-talent-max-vwo-1-flash-cards/?i=3ppmkn&x=1jqt
HAVO/VWO
1.5: https://quizlet.com/nl/843366660/15-woorden-havovwo-talent-max-flash-cards/?i=3ppmkn&x=1jqt
This item has no instructions
THE END
This item has no instructions