Bruikbaar lesraamwerk geschiedenis

• New lesson editor

Een logische lesindeling

• Kerninhoud in lesdelen

• Historische vaardigheden meenemen

• Hoofdpunten samenvatten

• Leerdoelen herhalen

Midden en einde

Begin

• Aandachtstrekker

• Actualiteitskoppeling

• Leerdoelen benoemen

• Voorkennis activeren

Dit slidebeeld laat het minimale raamwerk zien. De concrete inhoud verschilt per onderwerp, maar deze opbouw maakt de les direct bruikbaar.

De kerninhoud opdelen

• Verdeel de les in overzichtelijke lesdelen

• Werk van introductie naar uitleg en verwerking

• Geef elk lesdeel een duidelijk doel

• Zorg dat elk deel bijdraagt aan het leerdoel

Bij geschiedenis werkt een heldere lijn vaak goed: context schetsen, historisch voorbeeld behandelen, vaardigheid toepassen, samenvatten.

Tijd bewaken in 45–50 minuten

Aandachtstrekker en voorkennis → korte start

Kerninhoud in lesdelen → meeste lestijd

Samenvatting en herhaling leerdoelen → duidelijke afsluiting

Noem eventueel richttijden mondeling, maar zet ze niet te strak op de slide omdat die per klas verschillen. Het principe is dat de kerninhoud het grootste deel van de lestijd krijgt.

Hier komt de aandachtsrichter

De les gaat niet over één historische periode, maar over het ontwerpen van een direct bruikbaar raamwerk voor een geschiedenisles van 45–50 minuten. Koppel de opening mondeling aan een actuele gebeurtenis om te laten zien hoe geschiedenis relevant gemaakt kan worden.

Leerdoel

Hier komen de leerdoelen, kerndoelen, kernmerkende aspecten

• Benoem wat leerlingen aan het einde moeten kunnen

• Formuleer concreet en begrijpelijk

• Laat de leerdoelen passen bij de inhoud van de les

• Kom er in de afronding op terug

Hier komt ophalen voorkennis

Gebruik de opbrengst om voorkennis te activeren. Vraag kort door op woorden als leerdoelen, actualiteit, bronnen, samenvatting of voorkennis.

Hier komt opsomming lesverloop

• 1:.....

• 2:....

• 3:..

etc etc

Benadruk dat een raamwerk geen volledig script is, maar een stevige kapstok. Het helpt vooral om de les doelgericht en uitvoerbaar te maken.

Een sterke opening

• Trek direct aandacht met een prikkelende start

• Koppel bij voorkeur aan actualiteit

• Laat leerlingen merken: geschiedenis helpt het heden begrijpen

• Houd dit deel kort en doelgericht

Denk aan een nieuwsbeeld, krantenkop of korte stelling die aansluit op het historische onderwerp van de komende les. De actualiteit is geen los extraatje, maar een ingang naar de historische inhoud.

Hier beginnen we met een interesante stelling/iets om leerlingen na te laten denken

A

Nieuwsgierigheid wekken

B

Veel details geven

C

Lang samenvatten

D

Huiswerk uitleggen

De opening moet aandacht trekken, voorkennis activeren en relevantie tonen, maar vooral kort en doelgericht blijven.

Een korte werkvorm/verwerking, mogen andere opdrachten zijn dan het voorbeeld hieronder

Een sterke opening is kort en doelgericht. In het raamwerk staan leerdoelen, kerndoelen, kernmerkende aspecten en historische vaardigheden expliciet genoemd.

kort

leerdoelen

vaardigheden

lang

werkvormen

perioden

bronnen

Controleert de kern van de eerste bouwstenen: opening, leerdoelen en historische vaardigheden.

Historische vaardigheden

Hier bewust aandacht aan de relevante vaardigheden

Benadruk dat vaardigheden niet naast de inhoud staan, maar via de inhoud geoefend worden. Kies daarom alleen vaardigheden die echt passen bij het lesdoel.

Dit type slides voor de lesinhoud

Slides met een afbeelding en korte steekwoorden deze vormen de kern van de lesinhoud

De afronding is meer dan 'we zijn klaar'. Ze maakt zichtbaar wat de opbrengst van de les was en helpt leerlingen de hoofdlijn vast te houden.

Begrippenlijst (hieronder is slechts een voorbeeld, aan te passen per les)

lesraamwerk - een overzichtelijke opzet van een les met doelen, inhoud en opbouw

leerdoelen - wat leerlingen aan het einde van de les moeten kennen of kunnen

kerndoelen - landelijke doelen die aangeven wat in het onderwijs aan bod moet komen

kernmerkende aspecten - kenmerken die een historische periode of ontwikkeling typeren

historische vaardigheden - vaardigheden waarmee leerlingen geschiedenis onderzoeken en begrijpen

voorkennis - kennis die leerlingen al hebben en waarop nieuwe leerstof aansluit

kerninhoud - de belangrijkste inhoudelijke onderdelen van de les