1.1 Leiders
Items in this lesson
Omgaan met macht en leiderschap in het Oude Testament
HA2
Leerdoelen
Aan het einde van de les kun je uitleggen aan welke regels leiders zich moeten houden.
Aan het einde van de les kun je de eigenschappen van een goede leider benoemen.
Aan het einde van de les kun je beschrijven aan welke eisen koningen in het Oude Testament moeten voldoen.
Aan het einde van de les kun je uitleggen wat een rechter is in het oude Israël en wie rechter Samuël was.
Aan het einde van de les kun je de daden en eigenschappen van de koningen Saul, David en Salomo beschrijven.
Wat weet je al over leiderschap in het Oude Testament?
Eigenschappen van een leider
Goede leider: iemand die anderen wil laten volgen en naar zich laat luisteren
Amalia: wil een goede koningin worden, eigen invulling van het leiderschap
Voorbeelden: koning(in), directeur, rector, aanvoerder, klassenvertegenwoordiger, leider van vriendenclub
Iedereen leidt op eigen manier, maar met hetzelfde doel: mensen meekrijgen
Essentie: de juiste eigenschappen zijn nodig om een goede leider te zijn
Eisen van een leider
In de Bijbel staan voorbeelden van oude leiders
We kunnen leren hoe mensen omgaan met leiderschap en macht
In Deuteronomium (5e boek van het Oude Testament) staan regels voor koningen
Deze regels gaan over de eisen waaraan koningen van het volk Israël (het Joodse volk) moeten voldoen (Geen overdaad, rechtvaardig zijn, Gods wet kennen)
Mozes als leider en bevrijder van het volk Israël
Niet altijd logisch dat iemand leider wordt – voorbeeld Mozes
Volk Israël in Egypte: slavernij, zware arbeid, mochten niet weg
Mozes geen held: stotterde, soms driftig → doodde een Egyptenaar en vluchtte
Ging in de woestijn wonen bij een priester, trouwde diens oudste dochter
Bij de berg Sinaï: brandende struik → stem van God: “Bevrijd je volk”
Mozes voelde zich ongeschikt: stotteren, moordenaar, toch gehoorzaamde hij
Belangrijke rol bij bevrijding uit Egypte (uittocht)
Ontving Tien Geboden van God voor het volk
Mensen volgden hem, maar hielden zich niet altijd aan de regels
De functie en betekenis van rechters in het oude Israël
Onder Jozua (opvolger van Mozes) kwam het volk in het Beloofde Land
Israëlieten woonden verspreid in dorpen en steden tussen andere volken
Sommigen trokken nog een tijd als nomaden rond
Het volk werd geen eenheid; er was geen vaste leider meer na Mozes en Jozua
In moeilijke tijden (conflicten met andere volken) trad iemand tijdelijk op als leider
In de Bijbel heet zo’n tijdelijke leider een “rechter”
Deze rechters waren niet zoals nu: zij spraken recht en waren vaak legerleider bij oorlog
Debora als vrouwelijke leider en rechter
Debora: profeet en vierde rechter van Israël
Vrouwelijke leider in een tijd dat leiders meestal mannen waren
Richtte een rechtbank op onder een palmboom; veel mensen kwamen voor advies
Israël werd onderdrukt door een vijandige koning
Stelde een man aan om het leger te leiden, vrouwen vochten toen niet zelf
Israëlieten wonnen tegen de sterkere vijand
Debora werd hierdoor meer geliefd en belangrijk als leider
Samuël als priester, profeet en rechter
Na Samuël kende Israël twee belangrijke functies: profeet en priester
Priesters: leiding in de tempels
Profeten: spraken in naam van God
Samuël: opgeleid als priester, had bijzondere dromen over de toekomst
Werd gezien als profeet, leidde rechtszittingen en wees het volk op naleving van de Tora
Gezien als rechter, priester en profeet → nationale leider
Volk wilde een koning zoals andere landen
Samuël waarschuwde: een koning kan macht misbruiken, werk en bezittingen opeisen
Volgens Samuël moet het volk genoeg hebben aan God als hoogste leider
Gehoorzaamheid aan Gods regels voorkomt machtsmisbruik, onrecht en onderdrukking
Huiswerk
1.1: 1 t/m 6
