Thema's ML KGT 5.3 Scheiding van machten

5.3

Scheiding van machten

1 / 23
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 23 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

5.3

Scheiding van machten

De paragraaf heet "scheiding der machten" waarom is het goed om niet alle macht bij 1 persoon of groep te hebben?

5.3 Scheiding van machten

  • Je kunt uitleggen wat de trias politica is en welk doel deze heeft.


  • Je kunt de verschillende machten benoemen en toelichten.


  • Je kunt uitleggen wat het legaliteitsbeginsel is en welk doel het heeft.

  • Trias politica

5.3 Scheiding van machten

  • Om te voorkomen dat de overheid haar macht onbeperkt kan gebruiken, is de macht in drie onderdelen opgedeeld:


  • wetten aannemen

  • wetten uitvoeren

  • beoordelen of iedereen zich aan de wet houdt


  • We noemen dat de trias politica, de scheiding van de politieke macht over de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht.

Stel, de regering wil een nieuwe wet: helmplicht voor mensen op een fatbike.


wie mag dat voorstel doen?

A

de regering

B

het parlement

C

allebei

D

geen van beide

  • Wetgevende macht

5.3 Scheiding van machten


De wetgevende macht neemt de wetten aan waaraan burgers en de overheid zich moeten houden.


De wetgevende macht is het parlement.


Het parlement en de ministers mogen beide wetsvoorstellen doen, maar het parlement neemt zo’n wetsvoorstel aan of wijst het af.

  • Uitvoerende macht

5.3 Scheiding van machten

De uitvoerende macht zorgt ervoor dat eenmaal aangenomen wetten worden uitgevoerd.


  • bijvoorbeeld: politie, ministers, regering, ambtenaren

  • Uitvoerende macht

5.3 Scheiding van machten

De uitvoerende macht zorgt ervoor dat eenmaal aangenomen wetten worden uitgevoerd.


  • ministers: ministers maken de regels die bij een wet horen.

  • geven ambtenaren de opdracht de wet uit te voeren

denk aan vergunning verlenen.

  • Ook zijn de ministers verantwoordelijk voor de instanties die wetten uitvoeren

minister van justitie: baas van de politie

ministers van defensie: baas van het leger

minister van financiën: baas van de belastingdienst

welke taak hoort bij de uitvoerende macht

A

nieuwe wetten bedenken

B

iemand schuldig vinden

C

zorgen dat er een nieuwe wet wordt uitgevoerd

D

stemmen over een wetsvoorstel

  • Rechterlijke macht

5.3 Scheiding van machten

De rechterlijke macht beoordeelt of de overheid en burgers zich aan de wet houden.


Een belangrijk kenmerk van de rechterlijke

macht is dat rechters onafhankelijk en

onpartijdig zijn. Ministers kunnen rechters

niet ontslaan.


Rechters beoordelen alleen of de wet is overtreden.

5.3 Scheiding van machten

  • https://schooltv.nl/video-item/de-rechtsstaat-wat-zijn-kenmerken-van-een-rechtsstaat

  • De rechtsstaat

Kijkvraag: Welke macht wordt gedeeld door

het parlement én de regering?

  • Autoritaire staten

5.3 Scheiding van machten

In autoritaire staten bestaat de trias politica niet of zijn de machten niet helemaal gescheiden.


Bijvoorbeeld: rechters worden alleen benoemd als ze

beloven de regering te steunen.


En meestal heeft de partij van de machthebbers een grote

meerderheid in het parlement. Wetten die de regering indient,

worden meestal zonder veel discussie aangenomen.

wat zou er gebeuren als de regering de rechters opdrachten mag geven?

  • Legaliteitsbeginsel

5.3 Scheiding van machten

Bij de trias politica hoort het legaliteitsbeginsel: iedere handeling van de overheid moet gebaseerd zijn op een wet.


De uitvoerende macht mag pas iets doen als het in een wet staat die door de wetgevende macht is goedgekeurd.


En de rechterlijke macht kan iemand pas veroordelen als in een wet staat dat iets niet mag.

mag de politie iemand een boete geven voor het niet dragen van blauwe schoenen

A

alleen als het een wet is

B

nee, niet als het geen wet is

C

Ja, politie mag altijd boete's geven

D

nee, dat is onzin

  • Legaliteitsbeginsel

5.3 Scheiding van machten

Samenvattend:


wetgevende macht maakt wetten (regering en parlement)


uitvoerende macht: voeren wetten uit (regering, ambtenaren, politie, leger)


rechterlijke macht: controleert of de wet goed wordt toegepast

Sleepvraag


wetgevend


uitvoerend

tweede kamer stemt over een wet

politie geeft een boete

minister voert een wet uit

eerste kamer keurt een wet af

5.3 Scheiding van machten

  • Je kunt uitleggen wat de trias politica is en welk doel deze heeft.


  • Je kunt de verschillende machten benoemen en toelichten.


  • Je kunt uitleggen wat het legaliteitsbeginsel is en welk doel het heeft.

wat is het doel van de trias politica?

wat zijn de drie machten?

wat is het legaliteit beginsel?

Welk doel heeft het legaliteit beginsel?

5.3 Scheiding van machten

  • Je kunt uitleggen wat de trias politica is en welk doel deze heeft.

  • Je kunt de verschillende machten benoemen en toelichten.

  • Je kunt uitleggen wat het legaliteitsbeginsel is en welk doel het heeft.


Maak de opdrachten uit je werkboek