LLO Ontwerpen van een leertraject

• New lesson editor
• Didactiek
• HBO
• Studiejaar 1

Workshop
'Ontwerpen van een leertraject'

Leergang voor LLO-coördinatoren
27 november 2025

Anne de Groot

Programma

• Kennismaking
  

• Leerdoelen van deze workshop
  

• Methodisch onderwijs ontwerpen (1): ADDIE-model
  

• Contextanalyse:

  • Doelgroep

  • Kaders klantvraag
    

• Ontwerpcriteria formuleren
  

• Methodisch onderwijs ontwerpen (2): backward design
  

• Grofontwerp het leertraject in een storyboard
  

• Afsluiting

Kennismaking

• Op tafel liggen allemaal puzzelstukjes.
  

• Kies drie puzzelstukjes uit die bij jou passen.
  

• Stel jezelf voor aan de hand van deze drie puzzelstukjes.

De opbouw van deze workshop

Leerdoelen

1. Je analyseert de context van het leertraject dat jij ontwikkelt.
   

2. Je formuleert ontwerpcriteria voor een leertraject op basis van je contextanalyse.
   

3. Je vertaalt je ontwerpcriteria naar een grofontwerp van het leertraject.

Hoe hangt dit samen met jullie leergang?

Hoe hangt dit samen met jullie leergang?

Leeruitkomst 1:

De deelnemer kan een vraagarticulatie uitvoeren voor een publiek-privaat LLO-traject, en op basis daarvan een traject ontwerpen, uitvoeren en evalueren, rekening houdend met de HR-visie, relevante beleidsregels, voorwaarden, beschikbare tools en systemen.

Leeruitkomst 2:

De deelnemer reflecteert, evalueert en toetst planmatig - a.d.h.v. beschikbare kaders, individueel, met peers en specialisten - zijn handelen voor, tijdens en/of na publiek private LLO-leertrajecten en corrigeert inhoud, proces, context, vorm, etc. waar nodig en mogelijk.

Hoe hangt dit samen met
jullie leergang?

Waar bevindt het ontwerpen van een leertraject zich in het 8-veldenmodel?

Brainstorm 5 min. in duo.

Bron: Kessels & Smit

Methodisch onderwijs ontwerpen: een stukje onderwijstheorie (1)

Analyse

• Als je een leertraject ontwerpt, wil je systematisch werken.
  

• Een ontwerpmodel is een stappenplan voor het ontwerpproces.
  

• Een ontwerpmodel ondersteunt ontwerpers, trainers en docenten om het ontwerpproces beter te kunnen plannen en uitvoeren.
  

• Er zijn diverse wetenschappelijk onderbouwde ontwerpmodellen. Wij maken gebruik van:

  • het ADDIE-model

  • backward design

Het ADDIE-model

• In duo's: je krijgt strookjes met de definities van de verschillende fases.
  

• Match de definities met de juiste fase.

Het ADDIE-model

• In duo's: je krijgt een strookje met de definitie van één fase.
  

• Match jullie definitie met de juiste fase.

Analyse

Welke informatie heb je nodig voor je ontwerp?

• Doelgroepanalyse

• Analyse klantvraag

Op basis van je analyse formuleer je ontwerpcriteria: deze zijn je 'checklist' voor het ontwerp van het leertraject.

Doelgroepanalyse

• Je ontwerpt een LLO-leertraject voor werkende professionals. Kennis over de doelgroep is essentieel voor je vervolgkeuze(s) in het ontwerpproces.
  

• Een effectieve manier om je doelgroep in kaart te brengen, is d.m.v. persona's: je werkt profielen uit van deelnemers aan het leertraject.

Opdracht (30 min.): Breng jouw doelgroep in kaart door minimaal 2 persona's uit te werken in een canvas.

Ontwerpcriteria formuleren

• Als voorbereiding op deze bijeenkomst heb je een aantal ontwerpcriteria geformuleerd. Welke zijn dat?
  

• Hoe kun je deze lijst o.b.v. je analyse aanvullen?

Ontwerpcriteria formuleren

Ontwerpcriteria kun je indelen in verschillende categorieën:

• Doelen & relevantie

• Didactiek & leeractiviteiten

• Pedagogiek & begeleiding

• Leermiddelen & toegankelijkheid

• Structuur & randvoorwaarden

Ontwerpcriteria formuleren

Ontwerpcriteria kun je indelen in verschillende categorieën:

• Doelen & relevantie

Aansluiting bij organisatiedoelen, beroepscontext, voorkennis

• Didactiek & leeractiviteiten

Toetsing, (activerende) werkvormen, differentiatie

• Pedagogiek & begeleiding

Rol van trainer/coach, feedback, samenwerking, sociale veiligheid

• Leermiddelen & toegankelijkheid

Materialen, technologie, gebruiksvriendelijkheid, inclusie, taalniveau

• Structuur & randvoorwaarden

Tijdsindeling, studeerbaarheid, uitvoerbaarheid, logistiek

Ontwerpcriteria formuleren

Ontwerpcriteria kun je indelen in verschillende categorieën:

• Doelen & relevantie

Aansluiting bij organisatiedoelen, beroepscontext, voorkennis

• Didactiek & leeractiviteiten

Toetsing, (activerende) werkvormen, differentiatie

• Pedagogiek & begeleiding

Rol van trainer/coach, feedback, samenwerking, sociale veiligheid

• Leermiddelen & toegankelijkheid

Materialen, technologie, gebruiksvriendelijkheid, inclusie, taalniveau

• Structuur & randvoorwaarden

Tijdsindeling, studeerbaarheid, uitvoerbaarheid, logistiek

Opdracht (15 min.)

• Categoriseer de ontwerpcriteria voor jouw leertraject.

• Breid je ontwerpcriteria uit o.b.v. je analyse.

• Waar zit je 'blinde vlek'?

Methodisch onderwijs ontwerpen: een stukje onderwijstheorie (2)

Het ADDIE-model

Backward Design

• Het ontwerpen van een leertraject of les begint met het bepalen van de gewenste resultaten. Vanuit daar: welke activiteiten en middelen zijn nodig om deze resultaten te behalen?

• Backward design helpt focus te houden op betekenisvolle leerdoelen in het leertraject. Dit zorgt voor samenhang in het traject: constructive alignment

Constructive alignment

Bij een optimaal onderwijsontwerp, is er een goede afstemming tussen leerdoelen, toetsing en leeractiviteiten.

Constructive alignment

Hoe ziet het constructive alignment van deze workshop eruit?

Leerdoelen:

1. Je analyseert de context van het leertraject dat jij ontwikkelt.
   

2. Je formuleert ontwerpcriteria voor een leertraject op basis van je contextanalyse.
   

3. Je vertaalt je ontwerpcriteria naar een grofontwerp van het leertraject.

Constructive alignment

Hoe kan ik meten of de leerdoelen behaald zijn? Wat zou een passende vorm zijn?

Design

Backward Design

Je werkt in 3 stappen:

1. Het bepalen van de leerdoelen
   Wat wil je bereiken met het leertraject?
   

2. Het opstellen van de standaarden en beoordelingscriteria
   Hoe beoordeel je of deelnemers de beoogde resultaten hebben behaald? Kies een passende toetsvorm en beoordelingscriteria.
   

3. Het ontwikkelen van leeractiviteiten en leermiddelen

Backward Design

Een effectieve manier om je design uit te werken, is in een storyboard.

Opdracht (20 min. - individueel)

Werk in het format van een storyboard op hoofdlijnen een ontwerp uit voor het leertraject.

In groepjes van 3 (20 min.)

Bespreek elkaars grofontwerp:

• geef een compliment

• stel één kritische vraag

• geef één advies

Afsluiting

Terugblik op deze workshop

Vul je puzzelstukjes in.

Wat wil je delen?