HC 3: de interne markt, mededingingsbeleid en Brexit (Markt)

• economie
• HBO
• Studiejaar 1

Europese integratie

Roberto Alvarez

Agenda HC3 (Markt)

• Terugblik HC 2 (inclusief verwerkingsvragen)
  
• De interne markt
• Mededingingsbeleid
• Brexit 

Terugblik college 2

• Vragen over de theorie?
• Bespreking verwerkingsvragen 

Leerdoelen

HC 3

<a href="https://onderwijsonline.han.nl/manage/content/lessonfile/VNzbwYpN/eyJpdiI6IldVV05uQmcreXBjR09CQVI5bFhVZkE9PSIsInZhbHVlIjoiS1BSQTlIVU0xSERwbTVZQ1NVXC9wcjVxV0pzUGdrSTFWTWVMRWJMYndxODQ1MjlFQ0dDNDhYTGdCd3R2QnZYaVRKUGxzRUdvQ0dncktyYnBkUUJiRTh3PT0iLCJtYWMiOiJiNTA1YTg4ZDVkOWE1YWQyMmUxMTc0YThmY2JkYjkwZmExYjk4YjZmYTU5MjA3MjExYTRmNjE4NDA4OGU3NjE5In0=">Leerdoelen</a>

Nieuwsblik: Staat van de Europese Unie: leidende rol Nederland in ander EU 'passend' en 'nodig'

• Lees het nieuwsbericht rustig door

2 vragen:

• Waarom is de leidende rol  'passend'?
• Waarom is de leidende rol 'nodig'?                                                           

Link

Interne markt

Vormen van economische integratie

Voorbeelden vrijhandelsgebied 

Associatieverdragen met de EU

Associatie-overeenkomst EU-Oekraïne & raadgevend referendum

Tijdlijn gebeurtenissen rondom Oekraïne

Economische integratie EU

• 1957: oprichting EEG (Verdrag van Rome)  = start van vrijhandelsgebied  

• 1 juli 1968: voltooiing vrijhandelsgebied door afschaffing interne invoerrecht én gemeenschappelijke buitentarieven (= Douane Unie) → vooral landbouw

• Jaren 80: onder invloed van globalisering, ec crisis, rol Thatcher, druk om van douane unie richting een gemeenschappelijke markt te komen.  

• 1986: afspraken gemaakt om tot gemeenschappelijke markt te komen in 1992.  

• 1-1-1993: Interne markt. 
  

Gemeenschappelijke markt

vrij verkeer van goederen, diensten, personen en kapitaal.&nbsp;<div><br></div><div><a href="https://eur-lex.europa.eu/summary/chapter/24.html?expand=2401,2402,240201,240202,240203,240204,2409,240901,2403,240301,240302,240308,24030801,2403020204,24030803,24030804,240303,291301,291302,240304,24030401,0310,24030404,24030405,240305,24030504,24030501,202001,24030502,240306,2404,2406,240601,240602,240603,24060301,24060308,1409,140901,140902,14090201,14090202,1409020201,14090203,140903,14090301,14090302,140904,14090401,14090402,14090403,140905,140906,140907,2498,2499">Link </a>(juridische kant)</div>

rol globalisering

Japan(tech) + V.S.(lib. markt: grote MNO) leken te winnen van Europa(meer regels). Lobby MNO's in Europa.

Europese integratie: waarom?

• Gemeenschappelijke markt: vrij verkeer van goederen(1), diensten(2), personen (3) en kapitaal(4).  

Waarom?: Welvaart↑, innige banden↑, kans op oorlog↓. 

Productie door producenten met de laagste prijs-kwaliteitsverhoging. 

Goed voor consumenten en producenten die inkopen. 

Winnaars 

• Grote bedrijven 
• Consumenten 
• Werknemers in het algemeen, met name met hogere opleiding. 

Verliezers

• Weggeconcurreerde sectoren/bedrijven
• Laagopgeleiden
• Eigenheid producten/streekproducten
• Arbeidsvoorwaarden
• Omstandigheden sociale voorzieningen onder druk. 

Vb: sociale dumping

<div><a href="http://www.eutom.eu/wat-is-sociale-dumping/">sociale dumping&nbsp;</a></div><div><a href="https://www.onenewspage.com/video/20170426/7362814/Macron-gets-booed-at-Whirlpool-plant.htm#"></a><br></div><div><a href="https://www.onenewspage.com/video/20170426/7362814/Macron-gets-booed-at-Whirlpool-plant.htm#">Whirlpool</a></div>

Winnaars: NL?! (vervolg)

Verschillende meningen en cijfers(video Elsevier 2016).....

CPB(2008)

FD(2014)

VRT(2019)

Europa-NU(2020)

Voor- en nadelen EU-lidmaatschap

Voordelen	Nadelen
vrede	Verlies van soevereiniteit
welvaart	kosten lidmaatschap
investeringsklimaat	Controle munteenheid
Grensoverschrijdende problemen
praktische voordelen
agentschappen

link

<a href="https://www.europa-nu.nl/id/vh7zbu35kazc/voor_en_nadelen_van_de_europese_unie">bron</a>

Verliezers: Sociale dumping (vervolg)

Arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden verslechteren omdat; 

• er (deels illegale) uitzendconstructies zijn (zie filmpje).
• lidstaten willen voorkomen dat bedrijven naar andere           lidstaten vertrekken 

• lidstaten bedrijven uit andere lidstaten willen lokken 

Spanningsveld tussen economische integratie en sociaal beleid

Lees het volgende artikel: Artikel bij top in Zweden nov. 2017

Opdracht: verzin een krantenkop bij dit artikel dat de strekking van het artikel weergeeft.  

Weinig sociaal beleid op EU-niveau

Redenen:

1. EU is in beginsel een neo-liberaal project: opheffen van obstakels voor ec integratie die het gevolg zijn van nationale regels. Doel: ec groei realiseren, als motor voor meer welvaart
2. Nationale spelers willen hun macht op dit terrein behouden (= subsidiariteitsbeginsel)           → politieke winst te behalen (AOW, uitkeringen en huursubsidies)

Toch wel iets van sociaal beleid:

• arbeidsvoorwaarden, gelijke kansen soc. zekerheid en werkgelegenheid
• Waarom? Legitimiteit → draagkracht onder de bevolking vergroten voor Europese integratie 
• 2017: Raad + EP kondigen 'Europese pijler van sociale rechten' af → samen met EC
  

Steunfonds

<a href="https://www.europa-nu.nl/id/vg9id54xf7rx/europees_sociaal_fonds_esf">Plan 2014-2020</a>

Verklaring van Porto (2020)

• In 2030 minstens 78% van alle EU-burgers 
  

tussen 20 en 64 jaar een baan

•  Ten minste 60% van alle volwassenen 

moet elk jaar minimaal één cursus volgen.

• 15 mln Europeanen uit de armoede (5 mln kind).                                                            

Link

Gevolgen NL van economische integratie

• Niet langer mogelijk om staatssteun te bieden aan zwakke bedrijven d.m.v. overheidssubsidies of producten van concurrenten te belasten. 

• Verslechterde arbeidsomstandigheden in sommige sectoren(o.a. post) 

• Verdwijnen kartels, meer toezichthouders (NMa → ACM, AFM, NZa)

• Minder zeggenschap overheid op bepaalde gebieden. (post, trein, energie). Baart ookzorgen: wordt er nog straks post geleverd bij afgelegen huizen? Houden buitenlandse energieleveranciers rekening met NL of meer met de belangen van grote lidstaten (Du FR)?

• Maar ook:  Economische groei

Casus:

DNB-baas Knot: zonder verdere integratie is euro op termijn onhoudbaar

Lees het Word-bestand 'Economische integratie en interne markt DNB' en beantwoordt de onderstaande vragen:

• Wat is volgens Klaas Knot de prijs als eurolanden niet verder integreren en risico's delen?
• Knot pleit voor meer draagvlak  voor verdere Europese integratie. Hij schetst de voordelen van de interne markt voor Nederland, maar ziet ook dat die ongelijk verdeeld worden. Beschrijf die ongelijkheid vanuit het artikel.
• Wat is zijn driestappenplan? 
• Welke consequentie zit er volgens Knot aan zijn eigen plan?

Korte pauze

Mededingingsbeleid

Hoe speelt de EU een rol in de interne markt?

Niet elke sector kent al een volledige vrije markt...

O.a. energie→ infra en gezamenlijk energiebeleid niet op orde (actueel: olie & gas t.a.v. Rusland)

Personenverkeer: tot 2014 Bulgaren en Roemenen zonder werkvergunning weren

Fiscaal: o.a. BTW (wel minimum btw voor hoog en laag, geen gezamenlijke)

Defensie: volledig buiten de interne markt (koppeling 'nieuwsblik' eerder vandaag)

Hoe speelt de EU een rol in de interne markt?(vervolg)

DG GROW: ontwerpen regelingen voor standaarden en normen voor producten (onder verantwoordelijkheid van EC-commissaris Interne Markt). → Veel gelobby

DG Mededinging: voorkomen monopolievorming, liberalisering staatsbedrijven, bestrijden overheidssteun  (Google, Nike, Facebook, MC)

Bizarre kartels

DG = verantwoordelijk voor specifieke beleidsterreinen, soort 'ministeries' 

Brexit

Brexit

Brexit: referendum 23 juni 2016

Premier David Cameron treed hierdoor af

Bekijk de video en vul in 'Brexit vooraf' (video)

Bekijk de video en vul in 'Brexit erna' (video)

Brexit

Opties:

No deal-Brexit effect voor NL, Soft Brexit, Hard Brexit(Brexit Party)

Ontspringt het VK de dans t.a.v. een mogelijk financieel debacle van Italië?

Tijdlijn Brexit

<div><a href="https://www.brexitloket.nl/wat-is-de-stand-van-zaken/brexit-tijdlijn">Link Overheid</a><br></div>

Softe- of harde Brexit?

<a href="https://financieel-management.nl/artikel/wat-is-het-verschil-tussen-harde-en-zachte-brexit">klik</a>

FAQ

<a href="https://app.nos.nl/datavisualisatie/2018/brexit-faq/#q-31">NOS.nl</a><div><br><div><a href="https://financieel-management.nl/artikel/wat-is-het-verschil-tussen-harde-en-zachte-brexit">FM</a></div></div>

Brexit: achtergrondinfo

<a href="https://www.europa-nu.nl/id/viw6jn2yr3qr/brexit_verenigd_koninkrijk_vertrokken">klik</a>

Brexit: gevolgen NL

"Een Brexit zal de economie van Nederland relatief hard raken omdat de Nederlandse economie, in vergelijking met die van de EU, meer met de economie van het Verenigd Koninkrijk (VK) via handel verweven is. In 2030 kunnen de kosten voor Nederland oplopen tot 1,2% van het bbp, wat neerkomt op zo’n 10 miljard euro. Als we conform recente voorbeelden uit de literatuur ook aannemen dat de groei afhangt van handelgedreven innovatie, dan kunnen de kosten voor Nederland van 10 miljard euro zelfs 65% hoger uitvallen" - CPB, 2016 (document)

Kosten NL 2030 WTO

<a href="https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/CPB-Policy-Brief-2016-07-Nederlandse-kosten-Brexit-door-minder-handel.pdf">FTA en WTO</a>

Kosten NL 2030 FTA

<a href="https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/CPB-Policy-Brief-2016-07-Nederlandse-kosten-Brexit-door-minder-handel.pdf">FTA en WTO</a>

Debat: Brexit. Deal or no deal? (5 min. per stelling)

1. Beluister de stelling 
2.  Neem een positie in tussen de 1 en 5. 
3. 1 = ‘helemaal mee oneens’ en 5 = ‘helemaal mee eens’
4. Korte discussie

Stellingen:

1. Als Europees land ben je beter af als je niet in de EU zit. 
2. Het is voor de Britten beter om helemaal met de EU te breken, dan om nog allerlei afspraken te maken over handel.
   
3. Britten moeten opnieuw inspraak krijgen over de Brexit via een tweede referendum.
   

Link naar de werkvorm debat Brexit

PDF debat brexit

Brexit: afgesloten onderhandelingen

• Lees de volgende pagina van Eenvandaag en bekijk de onderste video (6 minuten) (KLIK). Maak vervolgens de onderstaande vragen in breakoutrooms:

1. Wat was het mandaat dat Barnier van de EU meekreeg voor de onderhandelingen?
2. Welke zorgen uit Barnier ten aanzien van voedselveiligheid?

• Lees de volgende pagina van Eenvandaag en bekijk de onderste video (4 minuten) (KLIK). Maak vervolgens de onderstaande vragen in breakoutrooms:

1. Waarom is export vanuit het VK nu duurder geworden?
2. Econoom Sampson is pessimistisch over de Brexit en vermoed dat een deel van de schade permanent zijn zal zijn. Leg uit waarom.

Huiswerk

• Maak de verwerkingsvragen van college 3
• Lees H4 + H6 uit 'Europese Unie' → voorbereiding HC 4