De Europese Unie: lidstaten en basiswerking
De Europese Unie uitgelegd
Lesson duration is: 50 minItems in this lesson
De Europese Unie uitgelegd
This item has no instructions
Ons lesdoel
Ik kan uitleggen wat de Europese Unie is, welke landen erbij horen, welke rol Brussel speelt en wat het verschil is tussen Europa, de EU, de eurozone en het Schengengebied.
This item has no instructions
Welke woorden denk jij bij de Europese Unie?
Gebruik de woordwolk als voorkennisactivatie. Pik enkele woorden eruit en vraag kort door: gaat dit over landen, geld, reizen of Brussel?
Wat is de Europese Unie?
De Europese Unie (EU) is een samenwerking tussen landen in Europa. Die landen maken samen afspraken over bijvoorbeeld handel, reizen, milieu en veiligheid. Het is dus geen land op zich, maar ook geen losse groep zonder regels.
Benadruk dat de EU een samenwerking tussen zelfstandige landen is. Leerlingen denken soms dat de EU hetzelfde is als Europa of als één superland.
Waarom werken landen samen?
samen sterker in handel
makkelijker afspraken maken
meer samenwerking tussen landen
problemen samen aanpakken
meer kansen om te reizen, leren en werken
Je kan hier linken aan herkenbare voorbeelden: producten uit andere landen, op reis gaan zonder veel grenscontrole, uitwisselingen of werken in een ander EU-land.
Geen land, wel afspraken
Elk EU-land heeft een eigen regering, eigen taal of talen en eigen wetten. Toch maken de lidstaten ook gezamenlijke regels. Zo beslissen landen sommige zaken zelf en andere zaken samen.
Dit is een belangrijk keerpunt in de les: leerlingen moeten zien dat samenwerking niet betekent dat landen verdwijnen.
De EU vandaag
de EU telt 27 lidstaten
België is één van die lidstaten
niet elk land in Europa hoort erbij
landen kunnen dus in Europa liggen zonder EU-lid te zijn
Noem als voorbeelden van Europese landen buiten de EU bijvoorbeeld Noorwegen, Zwitserland of het Verenigd Koninkrijk.
Welke landen zijn lid?
De 27 lidstaten zijn: België, Nederland, Luxemburg, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Denemarken, Zweden, Finland, Estland, Letland, Litouwen, Polen, Tsjechië, Slowakije, Oostenrijk, Hongarije, Slovenië, Kroatië, Roemenië, Bulgarije, Griekenland, Cyprus, Italië, Spanje, Portugal en Malta.
Lees de lijst niet te snel voor. Wijs indien mogelijk mee op een kaart. Voor deze leeftijd is herkenning van de spreiding belangrijker dan het volledig uit het hoofd kennen.
Lidstaten op de kaart
veel lidstaten liggen dicht bij België
andere liggen in Zuid-, Oost- of Noord-Europa
sommige zijn groot, andere klein
alle lidstaten tellen mee in de samenwerking
Leg uit dat grootte niet bepaalt hoeveel een land waard is binnen de samenwerking. Een kaart helpt ook om eilandstaten zoals Malta en Cyprus te situeren.
Niet heel Europa is EU
Europa is een werelddeel met veel landen. De EU is maar een deel daarvan. Daarom zijn landen zoals Noorwegen, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk wel Europees, maar geen lid van de EU.
Dit onderscheid is essentieel voor de rest van de les. Maak eventueel expliciet: Europa = plaats op de kaart, EU = samenwerking tussen sommige landen.
Wat is de Europese Unie eigenlijk?
een samenwerking
één groot land
een werelddeel
één hoofdstad
Toetst het kernidee uit slides 2-4: de EU is een samenwerking tussen zelfstandige landen, geen land en ook niet hetzelfde als Europa.
Vul de juiste woorden in
De EU is een samenwerking tussen landen in Europa. De EU telt 27 lidstaten. Niet elk land in Europa is dus een EU-lid.
Herneemt de sleutelwoorden uit slides 2-8. Let op het onderscheid Europa = werelddeel, EU = samenwerking.
Noem één Europees land dat geen EU-lid is.
Verwachte elementen: Noorwegen, Zwitserland of het Verenigd Koninkrijk; het moet een Europees land zijn dat geen lid is van de EU. Laat leerlingen eventueel ook op de kaart wijzen.
Waarom is Brussel belangrijk?
Brussel speelt een grote rol in de EU omdat er daar belangrijke Europese instellingen zitten. In Brussel vergaderen en overleggen mensen over regels en afspraken die voor de lidstaten belangrijk zijn.
Vermijd te veel institutionele details. Het doel is dat leerlingen Brussel herkennen als een belangrijke vergader- en beslissingsplek van de EU.
Brussel als Europese stad
veel EU-vergaderingen vinden er plaats
mensen uit alle lidstaten komen er samen
er wordt gewerkt aan Europese afspraken
daarom wordt Brussel vaak de hoofdstad van de EU genoemd
Je kan erbij zeggen dat Brussel officieel de hoofdstad van België is, maar in de praktijk ook heel belangrijk is voor de EU.
Wat gebeurt er in Brussel?
In Brussel worden ideeën besproken, regels voorbereid en beslissingen mee vormgegeven. Vertegenwoordigers van landen en Europese politici werken er samen. Wat daar besproken wordt, kan invloed hebben op miljoenen mensen in de EU.
Hou het concreet: afspraken over milieu, handel, reizen of producten die in verschillende landen verkocht worden.
Brussel en België
voor Belgische leerlingen is Brussel dichtbij
het is tegelijk een Belgische én Europese plek
daardoor heeft België een zichtbare rol in de EU
veel bezoekers komen naar Brussel voor Europees overleg
Deze slide verbindt de les met de Vlaamse context. Laat leerlingen voelen dat de EU geen ver verhaal is, maar ook dicht bij hun leefwereld staat.
Waarom wordt Brussel vaak belangrijk genoemd in de EU?
Daar ligt de euro.
Daar wonen 27 leiders.
Daar vergaderen EU-instellingen.
Daar begint Europa.
Gebaseerd op slides 9-12. De misvattingen sluiten aan bij verwarde ideeën over hoofdstad, geld en landen.
Vul de tekst aan
Brussel is belangrijk voor de EU omdat er Europese instellingen zitten. Daar worden ideeën besproken en afspraken voorbereid. Mensen uit alle lidstaten komen er samen.
Dit is de formatieve controle over de rol van Brussel. De woorden komen rechtstreeks uit de inhoudsslides.
Europa is niet hetzelfde als de EU
Europa is een werelddeel.
De EU is een samenwerking van 27 landen in dat werelddeel.
Dus: elk EU-land ligt in Europa, maar niet elk Europees land hoort bij de EU.
This item has no instructions
Wat is de eurozone?
De eurozone is de groep landen die met de euro betalen. Veel EU-landen horen erbij, maar niet allemaal. De eurozone is dus niet precies hetzelfde als de EU.
Gebruik herkenbare voorbeelden: België gebruikt de euro, maar niet elk EU-land doet dat. Vermijd een volledige lijst als dat te belastend is.
EU en eurozone
België zit in de EU én in de eurozone
sommige EU-landen hebben een andere munt
de eurozone gaat dus over betalen
de EU gaat over bredere samenwerking
Je kan als voorbeelden zonder lijst noemen dat Denemarken, Zweden, Polen of Hongarije wel in de EU zitten maar niet in de eurozone.
Wat is het Schengengebied?
Het Schengengebied is een groep landen waar je meestal zonder grenscontrole tussen de landen kan reizen. Dat maakt verplaatsen makkelijker. Ook dit gebied is niet precies hetzelfde als de EU.
Leg uit dat het hier over grenzen en reizen gaat, niet over geld of algemene samenwerking.
EU en Schengengebied
veel EU-landen horen bij Schengen
sommige EU-landen horen er niet bij
sommige niet-EU-landen horen er wel bij
Schengen gaat dus over reizen zonder grenscontrole
Noem eventueel Noorwegen of Zwitserland als voorbeeld van een land dat geen EU-lid is maar wel bij Schengen hoort.
Vier begrippen naast elkaar
Europa - het werelddeel
Europese Unie - samenwerking van 27 landen
eurozone - landen die met de euro betalen
Schengengebied - landen waar je meestal zonder grenscontrole reist
Dit is de samenvattende onderscheid-slide. Neem de tijd om te tonen dat de vier groepen overlappen, maar niet samenvallen.
Waarover gaat de eurozone vooral?
betalen met euro
reizen zonder grens
alle landen van Europa
vergaderen in Brussel
This item has no instructions
Welk begrip past bij reizen zonder grenscontrole?
Europa
de EU
de eurozone
Schengengebied
Controleert het onderscheid tussen de vier begrippen uit slides 13-18.
Kies de juiste begrippen
Europa is een werelddeel. De eurozone gaat over landen die met de euro betalen. Het Schengengebied gaat over reizen zonder grenscontrole.
Deze invuloefening werkt als toepassingsopdracht: leerlingen moeten de drie begrippen juist koppelen aan hun betekenis.
Samengevat
De EU is een samenwerking tussen 27 Europese landen. Brussel is een belangrijke plaats waar Europese instellingen werken en vergaderen. Europa, de EU, de eurozone en het Schengengebied hebben met elkaar te maken, maar betekenen niet hetzelfde.
This item has no instructions
Wat is één ding dat jij vandaag zeker onthoudt?
Reflectievraag zonder fout antwoord. Mogelijke elementen: EU is samenwerking, Brussel is belangrijk, verschil tussen Europa/EU/eurozone/Schengen, aantal lidstaten.
Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?
Laat leerlingen nadenken over hun leerproces. Mogelijke antwoorden: de kaart, voorbeelden, vergelijking van begrippen, uitleg over Brussel.
Begrippenlijst
Europa - een werelddeel met veel landen
Europese Unie - samenwerking tussen 27 Europese landen
lidstaat - een land dat bij de EU hoort
Brussel - belangrijke stad voor vergaderingen en instellingen van de EU
eurozone - groep landen die de euro gebruiken
Schengengebied - groep landen waar je meestal zonder grenscontrole reist
grenscontrole - controle aan de grens tussen landen
This item has no instructions
