Feedback V6 Systeem aarde H1

• New lesson editor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

Feedback V6 Systeem aarde H1

Learning objective

Wanneer kleigesteente of schalie onder relatief lage druk en temperatuur een metamorfose ondergaat, ontstaat er een splijtbaar gesteente dat in de syllabus wordt aangeduid als ..........

A

Leisteen

B

Marmer

C

Kalksteen

D

Graniet

Welke verandering kenmerkt de fase van globalisering vanaf de jaren 2010 vergeleken met de periode tussen 1980 en 2010?

A

De overgang van een multipolaire wereldorde naar een unipolaire heerschappij onder leiding van de Europese Unie.

B

Een heroverweging van internationale afhankelijkheden, toename van reshoring en de opkomst van een multipolaire wereld waarin ook de rol van China centraal staat.

C

De volledige vervanging van MNO's door nationale overheden die kapitaalstromen en de Global Shift definitief stopzetten.

D

Het ontstaan van de eerste internationale handelsnetwerken gedreven door Europese dekolonisatie en een bipolaire wereldorde.

Welke combinatie beschrijft de specifieke mondiale knooppuntfuncties van de Amerikaanse metropolen New York, Los Angeles en Washington correct vanuit de geografische dimensies?

A

New York is een mondiaal knooppunt op economisch, sociaal-cultureel én politiek terrein; Los Angeles op economisch en sociaal-cultureel terrein; Washington primair op politiek terrein.

B

Los Angeles is het mondiale centrum voor politiek en economie, terwijl Washington en New York enkel sociaal-culturele functies vervullen.

C

Washington vormt het mondiale financiële hart, terwijl New York functioneert als regionaal logistiek achterland.

D

Alle drie de steden vervullen exact dezelfde functies op alle dimensies doordat ze samen de Noord-Amerikaanse Megalopolis vormen.

Waarom leidt klimaatverandering in de hooggelegen zandgronden van Nederland tot een ander type waterproblematiek dan in de laaggelegen veengebieden?

A

Zandgronden hebben een geringe vasthoudingscapaciteit waardoor neerslagtekort snel leidt tot verdroging, terwijl droogte in veengebieden leidt tot oxidatie en bodemdaling.

B

In veengebieden leidt temperatuurstijging tot erosie van het gesteente, terwijl op zandgronden overstroming door springtij het grootste risico vormt.

C

Op zandgronden ontstaat bij droogte primair acute verzilting, terwijl in veengebieden een overschot aan grondwater ontstaat door opbolling.

D

Zandgronden zijn door hun dichte structuur ongevoelig voor neerslagvariaties, terwijl veengebieden uitsluitend te maken hebben met piekafvoer van rivieren.

Hoe ontwikkelt het sterftecijfer zich volgens het demografisch transitiemodel wanneer een regio een zeer hoog sociaaleconomisch ontwikkelingspeil bereikt?

A

Het sterftecijfer stijgt abrupt doordat het vruchtbaarheidscijfer daalt onder het vervangingsniveau.

B

Het sterftecijfer blijft permanent exact gelijk aan het geboortecijfer, ongeacht de leeftijdsopbouw.

C

Het sterftecijfer kan na een lange periode van daling weer licht stijgen als gevolg van de sterke vergrijzing van de bevolking.

D

Het sterftecijfer daalt gestaag verder richting de nul doordat medische voorzieningen ziektes vrijwel volledig uitbannen.

Beredeneer waarom een oceanische plaat die aan één zijde begrensd wordt door een subductiezone met een oude korst sneller beweegt dan een plaat die uitsluitend omgeven wordt door midoceanische ruggen.

Leg uit waarom vulkanisme bij een divergente plaatgrens doorgaans een effusief karakter heeft, terwijl vulkanisme bij een subductiezone explosief is.

Bij divergente grenzen ontstaat magma door drukverlaging (decompressiesmelting). Dit vormt basaltisch magma met een lage viscositeit (vloeibaar) waarin gassen makkelijk ontsnappen, wat leidt tot effusieve erupties

Bij subductiezones duikt een oceanische plaat weg en wordt er waterrijk sediment mee de diepte in getrokken.

Het toevoegen van water verlaagt het smeltpunt van het bovenliggende mantelgesteente.

Dit magma stijgt op door de continentale korst, mengt ermee en krijgt een hoge viscositeit (stroperig).

Hierdoor kunnen gassen niet ontsnappen, loopt de gasdruk op in de magmakamer en ontstaat er een explosieve eruptie

Een geoloog vindt op een dwarsdoorsnede van een gebergte een afwisseling van steile, omhooggeduwde gesteenteblokken en laaggelegen valleien begrensd door breukvlakken. Beredeneer welke endogene kracht (rek of compressie) dit landschap heeft gevormd.

Endogeen: Dit landschap bestaat uit horsten en slenken (of riftschouders en riftvalleien). Deze structuren ontstaan door rek (extensie), waarbij gesteenteblokken langs breuklijnen naar beneden zakken

Beredeneer op welke specifieke locatie binnen een gebergteketen een sedimentgesteente zoals kalksteen kan veranderen in het metamorfe gesteente marmer, zonder dat het gesteente volledig smelt.

Een geoloog vindt op een bergtop in de Alpen geplooide gesteentelagen van kalksteen met fossielen van zeedieren en golfrimpels (ripple marks)

. Beredeneer met behulp van het actualiteitsprincipe hoe deze mariene afzettingen op 3000 meter hoogte terecht zijn gekomen