Romeinen in Nijmegen 2BK

• New lesson editor
• Geschiedenis
• Mens & Maatschappij
• +6
• Middelbare school
• mavo, havo, vwo
• Leerjaar 2

Romeinen in Nijmegen

B2K

dinsdag 14 april 2026

Wat gaan we doen vandaag?

9.00 - 10.00 uur uitleg

10.00 - 10.15 uur pauze

10.15 - 11.15 uur stad

11.15 - 11.45 uur pauze

11.45 - 14.30 uur stad bouwen

14.30 - 15.00 presenteren

15 N.Chr - 476 N.Chr

- Bescherming grenzen. 

- Stad als uitvalsbasis voor leger

Geplande stad 

- Romeinse stad

Organische stad

- Middeleeuwse stad

- Centraal geregeld 

- georganiseerd 

- overzichtelijk

- chaotisch

- door mensen zelf gemaakt

- binnen de muren

Waarom hebben de Romeinen deze locatie gekozen om de stad te vestigen?

1. Hoogte
   

Hoe is dit hoger gelegen gebied ontstaan?

2. De rivier de Waal
   

- Zicht op vijanden
- Makkelijker te verdedigen

- Droog gebied

- Stuwwal (soort 'eindmorene'), ontstaan tijdens
de één na laatste ijstijd (150.000 jaar geleden)

- Is een snelle en belangrijke transportroute
voor goederen, soldaten en voedsel

- Veel vruchtbare grond (klei) voor voedsel

Hoogtekaart Nederland

Muntschat gevonden in Nijmegen

Gouden munt

Gouden munt met de afbeelding van keizer Nero.

Zilveren munten

Op de munt rechtsonder staat een afbeelding van keizer Vespasianus.

Wat was de naam van de stad Nijmegen in de Romeinse tijd?

A

Nieumeghen

B

Neomagus

C

Numaga

D

Noviomagus

Het gezicht van Nijmegen

Hoe werd Noviomagus bestuurd?

• Noviamagus (Nijmegen) kreeg waarschijnlijk rond 98 na Christus stadsrechten van keizer Trajanus

• Dit betekent dat de Noviamagus zich meer zelf mocht gaan besturen (en niet meer direct door Rome werd bestuurd)

• Noviamagus kreeg in die tijd:

  • Een gemeenteraad (ordo decurionum) -> alleen rijke burgers!

  • Bestuurders (magistraten)

  • Eigen lokale rechtspraak

Wie heeft er écht de macht in Noviomagus?

De macht van de Noviamagus was beperkt, er waren namelijk twee zaken die grote invloed hadden het bestuur van de stad:

1. Noviomagus was onderdeel van de provincie Germania Inferior en de gouverneur van de provincie mocht altijd ingrijpen als hij vond dat het anders moest

2. Omdat er veel soldaten waren, hadden zij ook veel invloed op de politiek van Noviomagus

Hoe zat het met de denkwijze van de Romeinen?

Stoa: Levensfilosofie gericht op geluk door acceptatie van het lot.

Deugden: Leven volgens karaktereigenschappen die wenselijk zijn voor iedereen: Respect, Rechtvaardigheid.

Goede leiders: Stabiele, sobere en rechtvaardige leider die het goede voorbeeld geven.

Marcus Aurelius, 121 -180

keizer en filosoof

Seneca, Filosoof en adviseur van keizer Nero 4 v.Chr. - 65 n. Chr.

Welke uitspraak past bij de Romeinse denkwijze?

‘De werkelijkheid is in twee categorieën te verdelen: wat wel in onze macht ligt en wat niet in onze macht ligt.'

'Dit is geen ongeluk, maar het is een geluk het dapper te dragen.’

"Je kunt alles bereiken, als je maar wil."

Nijmegen – Ulpia Noviomagus Batavorum

Bijzondere naam voor een bijzondere stad!

(Oppidum Batavorum)

Ulpia Noviomagus Batavorum

Niomago

Niumaga

Neumaia

Nieumeghen/Nymegen

Nijmegen

Nimwegen

Nimègue

Nimega

De stad in!

Nu gaan jullie samen met je groepje een aantal overblijfselen van de Romeinen in Nijmegen verkennen. Hiervoor krijgen jullie een vragenboekje mee. Deze lever je aan het einde van de dag (ingevuld) in bij je docent.

1. Rembrandtstraat

2. Hunnerberg

3. Valkhof

4. Vereeniging

Criteria voor het bouwen van je eigen stad:

Jullie weten nu veel over de oude Romeinse steden en dan vooral Nijmegen als Romeinse stad. Nu gaan jullie zelf aan de slag!

Je gaat in je groepje een eigen Romeinse stad ontwerpen. Waar moet je stad aan voldoen?

• je ontwerpt/ tekent je eigen stad. Je maakt dus een plattegrond. In de stad houd je rekening met alles wat je vandaag hebt geleerd:

• De stad moet kunnen bestaan in de Romeinse tijd (dus geen elektra bijvoorbeeld)

• Denk aan de ligging van je stad

• Hoe werd er handel gedreven in jouw stad? Hoe zag de economie eruit?

• Hoe werd jouw stad bestuurd?

• Hoe dachten mensen in jouw stad over dagelijkse onderwerpen?

• De gymnasiumklas: bedenk een leuke Latijnse naam voor je stad

• Je mag 1 item uit je stad echt bouwen. Dat mag met van alles, wees zo creatief mogelijk! Heb je geen inspiratie voor materiaal of niets mee? Dan mag je in lokaal 405 materiaal uitzoeken.