Lezen: tekstdoelen herkennen

Lezen: tekstdoelen herkennen

1 / 25
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 25 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Lezen: tekstdoelen herkennen

This item has no instructions

Lesdoel

Ik kan 3 tekstdoelen herkennen, de juiste tekst erbij noemen en het verschil uitleggen tussen een feit, een mening, overtuigen en een argument.

This item has no instructions

Welke woorden passen bij tekstdoelen?

Gebruik de woorden uit de woordwolk als start: leerlingen noemen mogelijk informeren, verhaal, reclame, nieuws, leuk, mening. Koppel daarna terug aan het lesdoel.

Tekstdoelen

  • Een schrijver heeft altijd een doel met een tekst.

  • Dat doel noem je het tekstdoel.

  • Vandaag leer je 3 tekstdoelen herkennen.

Open bij het idee dat een tekst niet zomaar geschreven is. Koppel aan herkenbare voorbeelden zoals een reclame, een handleiding of een nieuwsbericht.

3 veelvoorkomende tekstdoelen

Informeren - de schrijver wil iets uitleggen of vertellen.

Amuseren - de schrijver wil de lezer vermaken.

Overtuigen - de schrijver wil dat jij zijn mening gelooft.

Houd het bij deze drie doelen, omdat het lesdoel daarop focust. Gebruik steeds dezelfde woorden op volgende slides.

Tekstdoel: informeren

  • Geeft uitleg, informatie of feiten.

  • Je leert iets nieuws.

  • Voorbeelden: nieuwsbericht, schooltekst, uitlegtekst.

Benadruk dat informeren niet hetzelfde is als overtuigen. Een informerende tekst wil vooral kennis geven.

Tekstdoel: amuseren

  • De tekst is bedoeld om leuk of spannend te zijn.

  • Je leest voor plezier.

  • Voorbeelden: strip, verhaal, grappige tekst.

This item has no instructions

Tekstdoel: overtuigen

  • De schrijver wil dat jij iets gaat vinden.

  • Vaak wil de schrijver dat jij het met hem eens bent.

  • Voorbeelden: reclame, poster, meningstekst.

Noem dat overtuigen vaak voorkomt in reclame of een brief met een standpunt.

Welke tekst hoort erbij?

Informeren - nieuwsbericht, uitlegtekst, schoolboek

Amuseren - verhaal, strip, gedicht

Overtuigen - reclame, poster, meningstekst

Deze slide verbindt de tekstdoelen aan tekstsoorten, precies zoals in het lesdoel gevraagd.

Welk tekstdoel past bij een reclame?

A

amuseren

B

overtuigen

C

informeren

D

uitleggen

Controleert of leerlingen het tekstdoel koppelen aan een herkenbare tekstsoort. 'Uitleggen' is bewust een plausibele afleider naast informeren.

Vul de goede woorden in.

Een schrijver heeft een tekstdoel met een tekst. Bij informeren krijg je uitleg of feiten. Bij amuseren lees je voor plezier. Bij overtuigen wil de schrijver dat jij zijn mening gelooft.

tekstdoel
informeren
amuseren
mening
argument
verhaal
feit
schoolboek

Herhaalt de kernwoorden uit de eerste subtopic in samenhangende zinnen.

Feit en mening

Om teksten goed te begrijpen, moet je ook het verschil kennen tussen een feit en een mening. Dat helpt vooral bij teksten met het doel overtuigen.

This item has no instructions

Verschil tussen feit en mening

Mening

  • Iets dat waar of niet waar is.

  • Je kunt het controleren.

  • Voorbeeld: Water kookt bij 100 graden.

  • Iets wat iemand vindt.

  • Mensen kunnen verschillend denken.

  • Voorbeeld: Thee is lekkerder dan koffie.

Feit

Leg uit dat een mening vaak signaalwoorden heeft zoals: ik vind, volgens mij, mooi, stom, beter.

Wat is overtuigen?

  • Overtuigen is: iemand jouw mening laten geloven.

  • Een schrijver probeert jouw gedachte te veranderen.

  • Daarom gebruikt de schrijver redenen.

Maak duidelijk dat overtuigen een tekstdoel is, terwijl een mening een inhoud van de tekst is.

Wat is een argument?

Een argument is een reden bij een mening. Een schrijver gebruikt een argument om zijn mening sterker te maken.

Kort voorbeeld voor de docent: mening = 'School moet later beginnen.' argument = 'Leerlingen zijn dan fitter.'

Mening, overtuigen en argument

Mening

  • Wat iemand vindt

  • Voorbeeld: Lezen is leuk.

  • De reden bij die mening

  • Voorbeeld: Je leert nieuwe woorden.

Argument

Licht mondeling toe: als een schrijver een mening met argumenten gebruikt om jou mee te krijgen, dan wil de schrijver overtuigen.

Zo hangt het samen

Mening + argumenten → overtuigen


Een schrijver geeft een mening. Daarna noemt de schrijver argumenten. Zo probeert de schrijver jou te overtuigen.

This item has no instructions

Wat is een feit?

A

iets wat je voelt

B

iets wat je vindt

C

iets om te lachen

D

iets te controleren

Toetst het verschil tussen feit en mening in eenvoudige taal.

Vul de goede woorden in.

Een feit kun je controleren. Een mening is wat iemand vindt. Een argument is een reden bij een mening. Zo probeert een schrijver jou te overtuigen.

feit
mening
argument
overtuigen
amuseren
tekstdoel
schoolboek
nieuwsbericht

Laat leerlingen de vier kernbegrippen uit dit blok actief verbinden.

Wat is het verschil tussen mening en argument?

Verwachte elementen: een mening is wat iemand vindt; een argument is de reden bij die mening. Bijvoorbeeld: 'Lezen is leuk' en 'je leert nieuwe woorden'.

Samenvatting

  • 3 tekstdoelen: informeren, amuseren, overtuigen

  • Bij elk tekstdoel horen passende teksten

  • Een feit kun je controleren

  • Een mening is wat iemand vindt

  • Een argument is een reden bij een mening

Gebruik deze slide om de centrale lijn van de les nog eens compact samen te brengen.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie zonder fout antwoord. Mogelijke antwoorden: tekstdoelen, feit of mening, argument, overtuigen.

Wat hielp jou het best vandaag?

Reflectie op het leerproces. Laat leerlingen kort benoemen wat hielp, zoals voorbeelden, samen praten of het onderscheid tussen woorden.

Wat vond jij nog moeilijk?

Reflectie op moeilijkheden. Mogelijke punten: verschil tussen feit en mening, overtuigen en argument, of tekstdoelen koppelen aan teksten.

Begrippen

tekstdoel - het doel van de schrijver met een tekst

informeren - uitleg of informatie geven

amuseren - de lezer vermaken

overtuigen - zorgen dat iemand jouw mening gelooft

feit - iets dat je kunt controleren

mening - wat iemand vindt

argument - een reden bij een mening

This item has no instructions