Lezen: tekstdoelen herkennen
Lezen: tekstdoelen herkennen
This item has no instructions
Lesdoel
Ik kan 3 tekstdoelen herkennen, de juiste tekst erbij noemen en het verschil uitleggen tussen een feit, een mening, overtuigen en een argument.
This item has no instructions
Welke woorden passen bij tekstdoelen?
Gebruik de woorden uit de woordwolk als start: leerlingen noemen mogelijk informeren, verhaal, reclame, nieuws, leuk, mening. Koppel daarna terug aan het lesdoel.
Tekstdoelen
Een schrijver heeft altijd een doel met een tekst.
Dat doel noem je het tekstdoel.
Vandaag leer je 3 tekstdoelen herkennen.
Open bij het idee dat een tekst niet zomaar geschreven is. Koppel aan herkenbare voorbeelden zoals een reclame, een handleiding of een nieuwsbericht.
3 veelvoorkomende tekstdoelen
Informeren - de schrijver wil iets uitleggen of vertellen.
Amuseren - de schrijver wil de lezer vermaken.
Overtuigen - de schrijver wil dat jij zijn mening gelooft.
Houd het bij deze drie doelen, omdat het lesdoel daarop focust. Gebruik steeds dezelfde woorden op volgende slides.
Tekstdoel: informeren
Geeft uitleg, informatie of feiten.
Je leert iets nieuws.
Voorbeelden: nieuwsbericht, schooltekst, uitlegtekst.
Benadruk dat informeren niet hetzelfde is als overtuigen. Een informerende tekst wil vooral kennis geven.
Tekstdoel: amuseren
De tekst is bedoeld om leuk of spannend te zijn.
Je leest voor plezier.
Voorbeelden: strip, verhaal, grappige tekst.
This item has no instructions
Tekstdoel: overtuigen
De schrijver wil dat jij iets gaat vinden.
Vaak wil de schrijver dat jij het met hem eens bent.
Voorbeelden: reclame, poster, meningstekst.
Noem dat overtuigen vaak voorkomt in reclame of een brief met een standpunt.
Welke tekst hoort erbij?
Informeren - nieuwsbericht, uitlegtekst, schoolboek
Amuseren - verhaal, strip, gedicht
Overtuigen - reclame, poster, meningstekst
Deze slide verbindt de tekstdoelen aan tekstsoorten, precies zoals in het lesdoel gevraagd.
Welk tekstdoel past bij een reclame?
amuseren
overtuigen
informeren
uitleggen
Controleert of leerlingen het tekstdoel koppelen aan een herkenbare tekstsoort. 'Uitleggen' is bewust een plausibele afleider naast informeren.
Vul de goede woorden in.
Een schrijver heeft een tekstdoel met een tekst. Bij informeren krijg je uitleg of feiten. Bij amuseren lees je voor plezier. Bij overtuigen wil de schrijver dat jij zijn mening gelooft.
Herhaalt de kernwoorden uit de eerste subtopic in samenhangende zinnen.
Feit en mening
Om teksten goed te begrijpen, moet je ook het verschil kennen tussen een feit en een mening. Dat helpt vooral bij teksten met het doel overtuigen.
This item has no instructions
Verschil tussen feit en mening
Mening
Iets dat waar of niet waar is.
Je kunt het controleren.
Voorbeeld: Water kookt bij 100 graden.
Iets wat iemand vindt.
Mensen kunnen verschillend denken.
Voorbeeld: Thee is lekkerder dan koffie.
Feit
Leg uit dat een mening vaak signaalwoorden heeft zoals: ik vind, volgens mij, mooi, stom, beter.
Wat is overtuigen?
Overtuigen is: iemand jouw mening laten geloven.
Een schrijver probeert jouw gedachte te veranderen.
Daarom gebruikt de schrijver redenen.
Maak duidelijk dat overtuigen een tekstdoel is, terwijl een mening een inhoud van de tekst is.
Wat is een argument?
Een argument is een reden bij een mening. Een schrijver gebruikt een argument om zijn mening sterker te maken.
Kort voorbeeld voor de docent: mening = 'School moet later beginnen.' argument = 'Leerlingen zijn dan fitter.'
Mening, overtuigen en argument
Mening
Wat iemand vindt
Voorbeeld: Lezen is leuk.
De reden bij die mening
Voorbeeld: Je leert nieuwe woorden.
Argument
Licht mondeling toe: als een schrijver een mening met argumenten gebruikt om jou mee te krijgen, dan wil de schrijver overtuigen.
Zo hangt het samen
Mening + argumenten → overtuigen
Een schrijver geeft een mening. Daarna noemt de schrijver argumenten. Zo probeert de schrijver jou te overtuigen.
This item has no instructions
Wat is een feit?
iets wat je voelt
iets wat je vindt
iets om te lachen
iets te controleren
Toetst het verschil tussen feit en mening in eenvoudige taal.
Vul de goede woorden in.
Een feit kun je controleren. Een mening is wat iemand vindt. Een argument is een reden bij een mening. Zo probeert een schrijver jou te overtuigen.
Laat leerlingen de vier kernbegrippen uit dit blok actief verbinden.
Wat is het verschil tussen mening en argument?
Verwachte elementen: een mening is wat iemand vindt; een argument is de reden bij die mening. Bijvoorbeeld: 'Lezen is leuk' en 'je leert nieuwe woorden'.
Samenvatting
3 tekstdoelen: informeren, amuseren, overtuigen
Bij elk tekstdoel horen passende teksten
Een feit kun je controleren
Een mening is wat iemand vindt
Een argument is een reden bij een mening
Gebruik deze slide om de centrale lijn van de les nog eens compact samen te brengen.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Reflectie zonder fout antwoord. Mogelijke antwoorden: tekstdoelen, feit of mening, argument, overtuigen.
Wat hielp jou het best vandaag?
Reflectie op het leerproces. Laat leerlingen kort benoemen wat hielp, zoals voorbeelden, samen praten of het onderscheid tussen woorden.
Wat vond jij nog moeilijk?
Reflectie op moeilijkheden. Mogelijke punten: verschil tussen feit en mening, overtuigen en argument, of tekstdoelen koppelen aan teksten.
Begrippen
tekstdoel - het doel van de schrijver met een tekst
informeren - uitleg of informatie geven
amuseren - de lezer vermaken
overtuigen - zorgen dat iemand jouw mening gelooft
feit - iets dat je kunt controleren
mening - wat iemand vindt
argument - een reden bij een mening
This item has no instructions