4.3: Kritiek en idealen: De Verlichting DEEL 2

Hoofdstuk 4
4.3: Kritiek en idealen: De Verlichting

Pak je laptop en log in bij Lessonup!
1 / 20
next
Slide 1: Slide
GeschiedenisMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 2

This lesson contains 20 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min

Items in this lesson

Hoofdstuk 4
4.3: Kritiek en idealen: De Verlichting

Pak je laptop en log in bij Lessonup!

Slide 1 - Slide

Wat wordt gezien als een oorzaak voor het ontstaan van de Verlichting?
A
Kolonialisme en handelsrevolutie
B
Rationalisme en wetenschappelijke revolutie
C
Feodalisme en absolutisme
D
Religieuze dogma's en bijgeloof

Slide 2 - Quiz

Wat is een voorbeeld van de wetgevende macht in de trias politica van Montesquieu?
A
De premier sluit internationale verdragen
B
Het parlement maakt wetten
C
Rechters interpreteren de grondwet
D
De koning bepaalt nieuwe regels

Slide 3 - Quiz

Wat is een voorbeeld van de uitvoerende macht volgens de trias politica van Montesquieu?
A
De politie die handhaaft
B
De wetgevende macht die wetten maakt
C
De regering die wetten uitvoert
D
De rechter die uitspraken doet

Slide 4 - Quiz

Toepassen Trias Politica op Nederland
Wetgevende macht
Uitvoerende macht
Rechtelijke macht
Rechters
Parlement
Ministers (van de regering
Voeren wetten uit
Maken wetten / passen wetten aan
Passen wetten toe en bepalen straffen

Slide 5 - Drag question

Hoe kan de rechtelijke macht de uitvoerende macht controleren?

Slide 6 - Open question

Hoe kan de uitvoerende macht de wetgevende macht controleren?

Slide 7 - Open question

Waarom zagen de koningen van Frankrijk in de Verlichting een gevaar voor hun positie?

Slide 8 - Open question

Beschrijf het verband tussen de wetenschappelijke revolutie en de Verlichting.

Slide 9 - Open question

4.3: Kritiek en idealen: De Verlichting
Onder invloed van het rationalisme gaan filosofen nadenken over een betere samenleving en een nieuw bestuur. Belangrijke filosofen die bijgedragen hebben aan het debat zijn Montesquieu en Rousseau. Via discussies in salons worden de ideeën onder rijke burgers verspreid. 

Slide 10 - Slide

John Locke
  • Geleerde uit Oxford
  • 'Rede' brengt mens vooruitgang
  • In Engeland meer vrijheid door grondwet ('Bill of Rights')
  • Absolutisme in tegenspraak met de rede, vorst regeert uit naam van het volk
  • Mens bij geboorte een 'onbeschreven blad', gelijk (in rechten)
  • 'Natuurwetten' bepalen dat mens recht heeft op 'leven, vrijheid en bezit'
  • Ook vorsten moeten wetten respecteren!

Slide 11 - Slide

Montesquieu
  • Baron, adel, functie in bestuur
  • Eerst verborgen kritiek
  • Ontwerpt 'trias politica', scheiding der machten om macht (van de koning) in te perken
  • Machten nooit in handen van één persoon, machten moeten elkaar voortdurend controleren en bedwingen
  • Geen voorstander democratie, armen hadden te weinig scholing gehad om algemeen belang in de gaten te houden

Slide 12 - Slide

Rousseau
  • Filosoof en romanschrijver
  • Natuur en het 'hart' (emoties) allerbelangrijkste
  • Teveel wetenschap niet goed voor een mens
  • Schrijver van 'Het maatschappelijk verdrag': hoe kun je het beste samen leven?
  • 'Sociaal contract': wat maakt je een goede burger?
  • Geen koning nodig!

Slide 13 - Slide

Verspreiding ideeën
  • In Frankrijk niet eenvoudig vrijuit te discussiëren of boeken te publiceren
  • Rijke burgers: boeken kopen & wisten van nieuwe ideeën!
  • Bijeenkomsten in 'salons', georganiseerd door rijke dames
  • Verspreiding ideeën filosofen
  • Ontstaan gedachte 'Het moet anders in Frankrijk!'

Slide 14 - Slide

Verklaar waarom de ideeën van Rousseau typerend zijn voor de Verlichting.

Slide 15 - Open question

Waarom zouden bijeenkomsten tussen/met filosofen vooral in huiselijke kring worden georganiseerd?

Slide 16 - Open question

Waarom zouden vooral rijke burgers discussiëren over veranderingen in bestuur en maatschappij?

Slide 17 - Open question

Aan de slag!
  • Maak eerst een overzicht van de belangrijkste filosofen en hun ideeën: Montesquieu, Rousseau en Locke. Beschrijf kort waarom zij passen bij de Verlichting!
  • Maak voor de volgende les ook de readeropdrachten van 4.3!

Slide 18 - Slide

Wat was het belangrijkste idee van Rousseau?
A
De natuurlijke vrijheid van de mens
B
Het sociaal contract
C
De onfeilbaarheid van de kerk
D
De absolute macht van de staat

Slide 19 - Quiz

Welk aspect was typerend voor de salons in het Frankrijk van de Verlichting?
A
De vrije uitwisseling van ideeën
B
Geheime bijeenkomsten
C
Alleen voor aristocraten
D
Strikte hiërarchie en etiquette

Slide 20 - Quiz