POËZIE - herhalingsles

• New lesson editor
• Nederlands
• Secondary Education

EEN GEDICHT ANALYSEREN WE VANUIT VEEL HOEKEN

Instabiel

Elke selfie die ik nam,

post ik fluks op Instagram

nadat ik hem onbeperkt

heb gefilterd en bewerkt.

Glad en glimmend. Zonnebruin.

Zwoele ogen. Kopje schuin.

Wie mij voor het eerst echt ziet,

die gelooft zijn ogen niet.

Kijk naar de STROFEBOUW

Dit gedicht bestaat uit

A

twee kwatrijnen

B

twee terzines

C

twee distichons

D

een kwatrijn en een terzine

Elk van beide strofes uit dit gedicht van Menno Wigmans is een.... Voor bijna alles heb ik mij geschaamd. Mijn nek, mijn haar, mijn handschrift en mijn naam, de schooltas die ik van mijn moeder kreeg, mijn vader die zich in een blazer hees,

A

distichon

B

terzet

C

kwatrijn

D

sextet

Instabiel

Elke selfie die ik nam,

post ik fluks op Instagram

nadat ik hem onbeperkt

heb gefilterd en bewerkt.

Glad en glimmend. Zonnebruin.

Zwoele ogen. Kopje schuin.

Wie mij voor het eerst echt ziet,

die gelooft zijn ogen niet.

Kijk naar de RIJM

Gebruikt de dichter VOLRIJM

A

ja

B

nee

C

D

Hij gebruikt vooral

A

mannelijk rijm

B

vrouwelijk rijm

C

glijdend rijm

D

Wat is een voorbeeld van halfrijm

A

gefilterd en bewerkt

B

Glad en glimmend

C

Kopje schuin

D

Elke selfie die ik nam,

Dit is een voorbeeld van een

A

alliteratie

B

assonantie

C

D

Instabiel

Elke selfie die ik nam,

post ik fluks op Instagram

nadat ik hem onbeperkt

heb gefilterd en bewerkt.

Glad en glimmend. Zonnebruin.

Zwoele ogen. Kopje schuin.

Wie mij voor het eerst echt ziet,

die gelooft zijn ogen niet.

Kijk naar het rijmschema

Stijn De Paepe gebruikt altijd vormen van

A

slagrijm

B

gepaard rijm

C

gekruist rijm

D

omarmend rijm

Instabiel

Elke selfie die ik nam,

post ik fluks op Instagram

nadat ik hem onbeperkt

heb gefilterd en bewerkt.

Glad en glimmend. Zonnebruin.

Zwoele ogen. Kopje schuin.

Wie mij voor het eerst echt ziet,

die gelooft zijn ogen niet.

Hoe zit het met het ritme/metrum?

Welke trucjes om het ritme te behouden, gebruikt de dichter?

A

elisie

B

enjambementen

C

rijm & regels van dezelfde lengte

D

geen trucjes

Kindertelefoon

Problemen zijn net taxushagen, zei de man aan de lijn, die moet je

snoeien voordat ze je boven het hoofd groeien. En ik zag hem voor

me met de heggenschaar in de hand, klaar voor de slag, ik voelde

de tranen in mijn oogkassen branden: hij was de tuinman van mijn

angsten. Alles wat overwoekert, is onkruid, probeerde daarom met iets

kleins te beginnen, over dat ik graag een kat of anders een cavia zou

willen, iets wat ik kan aaien als mijn hand de warmte van een lichaam

zoekt, dat ik soms zo slis dat niemand me wil verstaan, alsof ik in de

woestijn sta en roep om een glas water. Behalve als ik scheld met homo,

enkel om te verbloemen dat ik zelf stiekem van jongens met krullen houd,

nachtenlang voetbal ik met ze en denk aan tongen. Verdriet zit vaak in

het wroeten in de aarde terwijl je er eigenlijk iets hoort te zaaien.

Ik liet een stilte vallen, dacht na over hoe ik gisteren iemand op het

schoolplein in zijn buik trapte, gewoon uit verveling, daar krijg je losse

benen van, niets aan te doen. Nu ben ik geschorst, zit op mijn kamer met

het verlangen naar een kat of cavia, een jongen met krullen. En zoveel

vragen meneer de tuinman: waarom ben ik eigenlijk op aarde? Waarom

zitten er gaten in donuts? Waarom raken slakken nooit in de war van hun

tweeslachtigheid ? Waarom ben ik zo snel boos? Ik ben net als Mario uit

het computerspel: als ik ergens tegenaan loop word ik een kopje kleiner.

Soms fluister ik in bed tegen mezelf alles wat ik ooit tegen een ander

zei: Loser. Huilebalk. Homo. Apenkop. Halvegare. En dan wil ik het

liefst dood. Waar het begon? Op een dag zat ik in de klas, keek naar

mijn lievelings-Disneytrui en dacht: ben ik hier niet te oud voor? Ineens

kriebelde hij aan alle kanten, leek hij gekrompen en zonder het te

beseffen, was ik uit het kind gegroeid, uit mezelf. Ik had niet eens

de kans om afscheid te nemen. Vanaf toen schreef ik niet meer binnen de

lijntjes en werd ik een hanenpoot, schots en scheef sta ik in de wereld.

© 2019, Marieke Lucas Rijneveld

Uit: Fantoommerrie, Atlas Contact, Amsterdam

Bevat dit gedicht BEELDSPRAAK?

A

ja

B

nee

C

D

Met welke stijlfiguren kan je NADRUK leggen?

• Enumeratie (climax - neutrale - anticlimax)

• antithese

• repetitio

• parallellisme

• pleonasme

• tautologie

"De witte sneeuw bedekte zacht het veld." (J.J.L. ten Kate)

A

pleonasme

B

tautologie

C

enumeratie

D

repetitio

Ik hou van je ogen, je mond, je handen Je woorden, je lach, je tranen, je pijn" (Hans Andreus - ik hou van je)

A

pleonasme

B

tautologie

C

enumeratie

D

repetitio

"En plotseling uit 't niets, daar klinkt een luide schreeuw." (Willem Elsschot)

A

pleonasme

B

tautologie

C

enumeratie

D

repetitio

"Hij hoort de stilte zingen, hoort in het duister licht." (Gerrit Achterberg - De contrabas)

A

parallellisme

B

antithese

C

enumeratie

D

repetitio

Looft, alle volken, looft den Heer, roemt, alle naties, roemt zijn eer (Liedboek voor de kerken, 1973, p. 202)

A

parallellisme

B

antithese

C

enumeratie

D

repetitio

"tjielp tjielp tjielp tjielp" (Jan Hanlo - De Mus)

A

parallellisme

B

antithese

C

enumeratie

D

repetitio

“Spreken is zilver, zwijgen is goud”

A

parallellisme

B

antithese

C

enumeratie

D

repetitio

"De dood heeft niets van mij genomen dan dit gewaad, waarmee mijn ziel bekleed was." (Martinus Nijhoff - De Moeder De Vrouw)

A

Eufemisme

B

hyperbool

C

D

"De wereld heeft mijn hart gebroken." (Gerrit Achterberg - Morgenrood

A

Eufemisme

B

hyperbool

C

D

Die versregel bevat ook een vorm van beeldspraak. Welke?