Les De-escalerend werken 25C

• New lesson editor
• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 2

Les De-escalerend werken 25C

7-05-2026

Wat versta je onder agressie?

Wat roept agressie bij je op?

Heb je al eens te maken gehad met agressie? Vertel?

Agressie komt veel in de zorg voor

Het is belangrijk dat je de signalen leert en herkent voordat de situatie escaleert

Wat is volgens jouw de-escalerend werken?

De escalerend werken​

Een manier van werken waarbij je probeert te voorkomen dat een cliënt in een dermate hoog spanningsniveau schiet dat er een escalatie plaatsvindt. Dit kan bijvoorbeeld zijn in de vorm van agressie, of dat er geen controle over de situatie meer te krijgen is (Inzowijs, 2015).  

Wat doet agressie met jou als je aan het werk bent?

Stel je de volgende situatie voor:​

Op weg naar een moeilijke vergadering, neem je plaats in een stiltecoupé. Je wilt de vergaderstukken nog eens doornemen en hebt rust nodig om je op de complexe onderwerpen te concentreren. Net op het moment dat je wilt beginnen, begint je buurman op luide toon een telefoongesprek. Je andere reisgenoten doen niets. Wat doe jij?​

A

Je zegt niets maar ergert je wezenloos.

B

Je zegt op rustige en vastberaden toon: “U zit in een stiltecoupé. Ik heb last van uw gepraat en ik stel het op prijs als u uw gesprek beëindigt.”

C

Je zegt: “Als u uw gesprek niet onmiddellijk beëindigt, doe ik het eigenhandig.”

Assertiviteit en gedragsvormen​

Assertiviteit; eigenschap dat je voor jezelf op durft te komen, weerbaarheid.​

​

De kern van assertief gedrag is dat je voor jezelf durft op te komen, je eigen mening en je gevoel durft te uiten zonder je schuldig of onzeker te voelen. Hoe doe je dat?​

​

Soorten gedrag kunnen zijn;​

• Subassertief gedrag​

• Agressief gedrag​

• Assertief gedrag

Gedrag

Gedrag is voor het grootste gedeelte aangeleerd. Hoe we ons gedragen in bepaalde situaties heeft veel te maken met onze opvoeding en met de 'lessen' van onderwijzers, vrienden en andere leermeesters. Hoe moest jíj je gedragen om in de smaak te vallen? Welk gedrag leverde je waardering op? Welk gedrag werd juist afgestraft?

Heb je weleens te maken met emoties, klachten of bezwaren? En lijkt het dan alsof de klager niet kan ophouden en maar door blijft gaan? 

Een van de meest voorkomende vormen van agressie in de zorg is frustratie agressie.

Wat is frustratie agressie en hoe voorkom je escalatie en zorg je voor meer veiligheid op de werkvloer? ​

Frustratie agressie wordt gekenmerkt door snel oplopende emoties, zoals boosheid, woede, onmacht of paniek. Deze emotie wordt veroorzaakt door een negatieve verrassing, teleurstelling of een moeilijke situatie.​

Bij oplopende emoties en negatief gedrag is de kans groot dat de klager veel empathie nodig heeft. 

Door begrip te tonen en actief te luisteren kun je de situatie onder controle krijgen. Als je het te snel probeert te fiksen of voorbij gaat aan het probleem, dan kan het escaleren. De agressor voelt zich onbegrepen en onrechtvaardig behandeld. Hij of zij vervalt in herhaling, gaat schreeuwen of erger: gaat fysiek geweld gebruiken. Verbale agressie mondt dan uit in fysieke agressie.​

Escalatie ladder

Stappen bij de-escalerend werken

1.  Maak contact.​​

2.  Vraag zorgvrager te luisteren naar jou.​​

3.  Vertel zorgvrager consequenties.​​

4.  Zoek opnieuw toenadering met zorgvrager.

De aanpak bij de-escalerend werken is bij iedere zorgvrager hetzelfde.

A

Waar

B

Niet waar

Een signaleringsplan kan helpen om een escalatie te voorkomen.

A

Waar

B

Niet waar

OPDRACHT ESCALEREN EN DE-ESCALEREN

We gaan naar een aantal stellingen toe, waar plaats je die op de escalatie ladder

Slide titel

Je collega vraagt je of je haar wilt helpen bij de ADL van een zorgvrager. Jij hebt het druk. Als jullie klaar zijn vraagt ze ook of je de zorgvrager even zijn medicatie wil geven, zodat zij eerst aan de koffie kan....

Een vriendin komt naar je toegelopen en vertelt je dat ze gisteren knallende hoofdpijn had en haar deel van de opdracht hierdoor niet kon doen. Ze vraagt je daarna ook meteen om 2 euro te lenen voor een broodje in de kantine. Laat jij nu ook knallende koppijn hebben vandaag....

Slide titel

Je hebt net te horen gekregen van jouw werkbegeleider dat je zelf meer initiatief moet nemen. Je stapt de kamer binnen van mw Sangkri . Mw wilt vandaag niet op staan en douchen. Ze houdt zich met beide handen vast aan het rek van haar bed. Ze heeft zich nu zo gedraaid dat je haar niet meer kan zien. Jij hebt al twee keer vriendelijk gevraagd of ze uit bed komt, maar haar grip lijkt alleen steviger te worden.

Hoe reageer jij meestal op agressie?

1

Bevriezen

2

Vluchten

3

Vechten

Crisisontwikkelingsmodel

1. Spanning

2. Escalatie

3. Crisis

4. Herstel

Opdracht

Aan de slag met je eigen signaleringsplan

Zie teams

Bedankt