11.2 Transport in planten
11.2 Transport in planten
Items in this lesson
11.2 Transport in planten
Vorige les
Gezien hoe vaatplanten groeien.
Hoe vaten ontstaan.
Wat de vaten in een plant vervoeren.
Vaatweefsel: Het "bloedvatenstelsel" van de plant (Transportweefsel in Binas 81): Bestaat uit hout- en bastvaten.
Houtvaten vervoeren water en mineralen (anorganische stoffen) van wortels naar boven in de plant.
-> Anorganische sapstroom
Bastvaten vervoeren water en assimilatieproducten (Organische stoffen), zoals glucose, van groene delen van de plant naar andere delen.
-> Organische sapstroom
Hoe komt het dat het Cambium bij de diktegroei niet scheurt?
Bomen en struiken groeien sneller als de temperatuur hoger is. Hoe kan dendrochronologie een bijdrage leveren aan klimaatonderzoek?
Hoe komt het dat het Cambium bij de diktegroei niet scheurt?
Het cambium vormt niet alleen cellen naar binnen en naar buiten toe, maar ook naar links en rechts. Daardoor groeit de cambiumring in doorsnede
Bomen en struiken groeien sneller als de temperatuur hoger is. Hoe kan dendrochronologie een bijdrage leveren aan klimaatonderzoek?
Aan de hand van de dikte van een jaarring van verschillende bomen kun je afleiden of het een warm of koud jaar was. Door van verschillende bomen de gemiddelde dikte per jaar te berekenen, ontstaat een beeld van koude en warme perioden.
Vandaag
Hoe anorganische stoffen vervoerd worden over zulke enorme afstanden in vaatplanten.
Opname van water en mineralen in wortels
Cellen van dekweefsel zijn uitgegroeid tot wortelharen die opnameoppervlak vergroten.
-> maakt meer opname mogelijk van mineralen en vergroot instroom van water.
Opname van mineralen gebeurt via diffusie en actief transport
Mineralen komen terecht in cytoplasma en vacuole van de wortelhaarcellen.
-> beinvloedt osmose!
Opname van water en mineralen in wortels
-> De verplaatsing van water door een semipermeabel (semi-doorlaatbaar) membraan van een oplossing van lage osmotische waarde naar een hoge osmotische waarde.
Opname van water en mineralen in wortels
Het opnemen van mineralen zorgt ervoor dat de osmotische waarde in de wortel stijgt en dat het hoger is dan in de bodem.
In welke richting gaat water zich dan bewegen?
Opname van water en mineralen in wortels
-> Water stroomt de wortel binnen.
Opname van water en mineralen in wortels
Eenmaal in de wortel moet het water met de opgeloste mineralen vervoerd worden naar de houtvaten zodat het getransporteerd kan worden naar andere delen van de plant.
Om daar te komen moet het water en de mineralen eerst door de schors heen.
Celwanden van de schors maken dit mogelijk
-> zijn permeabel (doorlaatbaar) voor water en voedingszouten.
De houtvaten liggen in de Centrale cilinder. Hier liggen ook de bastvaten in en het cambium. De centrale cilinder is omringd door Endodermis.
Opname van water en mineralen in wortels
Doorsnede wortel
Opname van water en mineralen in wortels
De houtvaten liggen in de Centrale cilinder. Hier liggen ook de bastvaten in en het cambium. De centrale cilinder is omringd door Endodermis.
In tegenstelling tot de schors zijn de celwanden Endodermis cellen niet-permeabel (niet doorlaatbaar) voor water en mineralen door de aanwezigheid van de bandjes van Caspary.
-> bestaan uit veel kurkstof waardoor de celwanden hydrofoob (waterafstotend) zijn.
Opname van water en mineralen in wortels
Endodermis cellen gaan mineralen via actief transport opnemen in het celmembraan.
Water stroomt centrale cilinder binnen door osmose.
Deze vloeistof duwt het aanwezige water met opgeloste mineralen in de centrale cilinder omhoog -> Worteldruk
Opname van water en mineralen in wortels
Wat zou het voordeel zijn van de aanwezigheid van de bandjes van Caspary?
Opname van water en mineralen in wortels
Zorgen dat water niet terug kan stromen de schors in!
5.55 - 11
Wat is de drijvende kracht achter de beweging van water een cel in of uit?
Water beweegt op basis van osmotisch potentiaal en drukpotentiaal (turgordruk op de celwand door de celinhoud).
Deze potentialen opgeteld noemen we het waterpotentiaal.
Waterpotentiaal
Is meestal negatief (levende cellen) of een waarde rond 0 (zuiver water).
Waterstroom gaat van een plek van hoog waterpotentiaal naar een plek van laag waterpotentiaal.
Waterpotentiaal
Het oplossen van stoffen = verhogen van de osmotische waarde -> maakt het osmotische potentiaal negatiever.
Het verhogen van de druk, zoals door de worteldruk, verhoogt het drukpotentiaal.
Het actief opnemen van mineralen door de wortelharen zorgt voor:
-> Verlaging van osmotische potentiaal.
-> Verlaging van waterpotentiaal.
-> Waterpotentiaal in bodem is hoger dan in wortel.
-> Water stroomt naar binnen.
-> Verhoogt drukpotentiaal.
-> Verhoogt waterpotentiaal.
-> Water stroomt verder wortel in.
Waterpotentiaal in de wortels
Waterpotentiaal
Het reguleren van het waterpotentiaal is enorm belangrijk voor hoe water door een vaatplant beweegt!
Woensdag meer over!
Belangrijke termen en begrippen
Worteldruk
Endodermis
Centrale cilinder
Waterpotentiaal
Bandjes van Caspary
Osmotische potentiaal
Drukpotentiaal
Je kan uitleggen:
Hoe een vaatplant water en mineralen vanuit de bodem vervoerd naar de centrale cilinder.
Vervoer van water door waterpotentiaal.
13 + 15 + 16 +20
Opdrachten 11.2
