Grammatica herhalen
Grammatica herhalen
Open kort: dit is een herhalingsles, geen nieuwe grammatica. Leerlingen mogen hun grammaticale naslagwerk tijdens de hele les gebruiken.
Leerdoel
Aan het einde van de les kan ik het juiste persoonlijke en vragende voornaamwoord gebruiken, het geslacht en het meervoud van een zelfstandig naamwoord herkennen, de juiste vorm uit de der-Gruppe of ein-Gruppe kiezen, herkennen of een voorzetsel de derde of vierde naamval krijgt, en verschillende grammaticaregels gecombineerd toepassen.
Je mag tijdens de les je grammaticale naslagwerk gebruiken.
This item has no instructions
Het persoonlijk voornaamwoord
1e naamval = onderwerp
3e naamval = meewerkend voorwerp
4e naamval = lijdend voorwerp
ich – mir – mich
du – dir – dich
er – ihm – ihn
sie – ihr – sie
es – ihm – es
Benadruk dat leerlingen hier vooral moeten herkennen welke functie het woord in de zin heeft. Houd de uitleg kort.
Het persoonlijk voornaamwoord
wir – uns – uns
ihr – euch – euch
sie/Sie – ihnen/Ihnen – sie/Sie
Voorbeeld:
Ich gebe ihm das Buch.
Ich = onderwerp
ihm = meewerkend voorwerp
das Buch = lijdend voorwerp
Wijs erop dat sie/Sie afhankelijk van betekenis en hoofdletter verandert, maar dat de vorm in de 4e naamval gelijk blijft.
Het vragend voornaamwoord
wer? = wie? als onderwerp
wen? = wie? als lijdend voorwerp
wem? = aan/voor wie? als meewerkend voorwerp
was? = wat?
Kijk dus niet alleen naar de betekenis, maar ook naar de naamval.
This item has no instructions
Het vragend voornaamwoord
Wer kommt heute?
Wen besuchst du?
Wem gibst du das Geschenk?
Was machst du?
Laat leerlingen vooral het verschil zien tussen wer, wen en wem aan de hand van de functie in de zin.
Welke vorm past? Ich gebe ___ das Buch.
ihm
ihn
er
sein
Correct is 'ihm': meewerkend voorwerp, dus 3e naamval. De distractors testen verwarring tussen onderwerp, lijdend voorwerp en bezittelijk voornaamwoord.
Welke vraag past bij: ___ gibst du das Geschenk?
Wen
Was
Wem
Wer
Correct is 'Wem', omdat 'das Geschenk' aan iemand gegeven wordt: meewerkend voorwerp, 3e naamval.
Voornaamwoorden toepassen
Heute kommt Anna in die Klasse. Wer kommt heute? Ich sehe sie und der Lehrer gibt ihr ein Buch.
Blanken testen de functies onderwerp, lijdend voorwerp en meewerkend voorwerp in een betekenisvolle context die aansluit bij de voorbeelden op de voorgaande slides.
Geslacht van zelfstandige naamwoorden
In het Duits heeft elk zelfstandig naamwoord een geslacht:
der = mannelijk
die = vrouwelijk
das = onzijdig
Leer een woord altijd met lidwoord.
This item has no instructions
Geslacht van zelfstandige naamwoorden
Leer de regels die op pagina 275 in je boek staan.
Gebebruik deze als naslagwerk bij het maken van je oefeningen.
Benadruk dat dit hulpmiddelen zijn, geen waterdichte regels. Bij twijfel: naslagwerk of woordenlijst.
Het meervoud van zelfstandige naamwoorden
In het Duits zijn er verschillende meervoudsvormen.
Het meervoud kent de lidwoorden die-den-die
Leer de meervoudsvormen op pagina 276 van je boek.
Gebruik deze als naslagwerk bij het maken van je oefeningen.
This item has no instructions
Het meervoud van zelfstandige naamwoorden
Nog meer veelvoorkomende vormen:
das Auto → die Autos
der Lehrer → die Lehrer
Leer het meervoud samen met het enkelvoud.
Bij twijfel: kijk in je naslagwerk of woordenlijst.
This item has no instructions
Welk lidwoord hoort bij woorden op -ung?
das
der
die
den
Herkenningsregel: woorden op -ung zijn meestal vrouwelijk. Benadruk dat het een hulpmiddel is en dat er uitzonderingen bestaan.
De der-Gruppe
dies- deze, dit
jen- die, dat
jed- iedere, elk
manch- menige, sommige
solch-zo’n, zulk, dergelijke
welch- welke, welk
all- alle
Gebruik dit als compact schema. Noem eventueel dat meervoud in de 3e naamval vaak ook een -n op het zelfstandig naamwoord krijgt, maar houd de focus op de lidwoorden.
De woorden van de der-Gruppe krijgen dezelfde uitgangen als der, die, das.
1e naamval
mann.: der / dieser
vrouw.: die / diese
onz.: das / dieses
meerv.: die / diese
3e naamval
mann.: dem / diesem
vrouw.: der / dieser
onz.: dem / diesem
meerv.: den / diesen
Gebruik dit als compact schema. Noem eventueel dat meervoud in de 3e naamval vaak ook een -n op het zelfstandig naamwoord krijgt, maar houd de focus op de lidwoorden.
De woorden van de der-Gruppe krijgen dezelfde uitgangen als der, die, das.
4e naamval
mann.: den / diesen
vrouw.: die / diese
onz.: das / dieses
meerv.: die / diese
Voorbeelden:
dieser Mann
mit diesem Mann
für diesen Mann
This item has no instructions
De ein-Gruppe
ein- = een
kein- = geen
mein- = mijn
dein- = jouw
sein- = zijn
ihr- = haar
unser- = ons / onze
euer- = jullie
ihr- = hun
Ihr- = uw
Aan deze basiswo
This item has no instructions
De ein-Gruppe
1e naamval
mann.: ein / mein
vrouw.: eine / meine
onz.: ein / mein
meerv.: keine / meine
3e naamval
mann.: einem / meinem
vrouw.: einer / meiner
onz.: einem / meinem
meerv.: keinen / meinen
Wijs erop dat er geen meervoud van onbepaald lidwoord ein bestaat; in schema’s zie je daarom vooral kein of bezittelijke voornaamwoorden bij meervoud.
De ein-Gruppe
4e naamval
mann.: einen / meinen
vrouw.: eine / meine
onz.: ein / mein
meerv.: keine / meine
Voorbeelden:
mein Bruder
mit meinem Bruder
für meinen Bruder
This item has no instructions
Welke vorm past? Mit ___ Mann spreche ich.
dieser
diesem
diesen
dieses
Na 'mit' volgt altijd de 3e naamval. Bij mannelijk enkelvoud in de der-Gruppe hoort dan 'diesem'.
Welke vorm past? Für ___ Bruder ist das Geschenk.
meinem
mein
meinen
meiner
Na 'für' volgt de 4e naamval. Bij mannelijk enkelvoud in de ein-Gruppe wordt dat 'meinen'.
Der-Gruppe en ein-Gruppe
Das ist dieser Lehrer. Ich spreche mit diesem Lehrer und ich sehe diesen Lehrer jeden Tag.
Laat leerlingen expliciet de drie stappen volgen: naamval bepalen, geslacht bepalen, juiste uitgang kiezen. Hier zie je nominatief, datief en accusatief van mannelijk enkelvoud.
Voorzetsels met de derde naamval
aus = uit, vanuit
außer = behalve, buiten
bei = bij
entgegen* = tegemoet
gegenüber* = tegenover
mit = met
nach = naar, na, volgens
seit = sinds, sedert
von = van, door
zu = naar, tot, bij
* staan achter het znw
Voorbeeld:
dem Bahnhof gegenüber = tegenover het sta
This item has no instructions
Voorzetsels met de vierde naamval
bis = tot
durch = door
entlang = langs
für = voor
gegen = tegen
ohne = zonder
um = om, rond
wider = tegen, in strijd met
This item has no instructions
Welk voorzetsel krijgt altijd de 3e naamval?
ohne
für
mit
durch
Correct is 'mit'. De andere opties horen bij de vaste voorzetsels met de 4e naamval.
Welke zin is juist?
Wir gehen durch dem Park.
Wir gehen durch den Park.
Wir gehen durch der Park.
Wir gehen durch des Park.
Na 'durch' volgt altijd de 4e naamval. Bij 'der Park' wordt dat 'den Park'.
Voorzetsels en naamval
Ich fahre mit dem Bus zur Schule. Danach gehe ich durch den Park. Meine Schwester wartet bei der Haltestelle.
De drie ingevulde voorzetsels komen rechtstreeks uit de overzichten. Bespreek na afloop welke naamval telkens volgt: 3e, 4e, 3e.
Werken met het boek
Pak je grammaticale naslagwerk.
Maak de aangewezen oefeningen uit het boek.
Zoek een regel op wanneer je twijfelt.
Schrijf bij fouten op welke regel je niet goed had toegepast.
Vraag pas om hulp nadat je de regel hebt opgezocht.
Pagina's / oefeningen:
Seiten 45-50
........................................
Vul hier tijdens de les de paginanummers en oefeningnummers in of projecteer ze apart.
Gemischte
Vul de juiste Duitse vorm in. Let op de naamval, het geslacht, het meervoud en de juiste uitgang.
EIN TAG BEI FAMILIE BERGER
__________ (haar) Vater fährt jeden Morgen mit __________ (de; o) Auto zur Arbeit. Am liebsten fährt er durch __________ (het; m) Park. Dort sieht er oft __________ (deze; mv.) Hunde und ihre Besitzer.
Vor dem Büro spricht er mit __________ (zijn) Kollegin Frau Klein. Er gibt __________ (haar; persoonlijk voornaamwoord) einen Brief.
„__________ (wie; onderwerp) hat diesen Brief geschrieben?“, fragt Frau Klein.
Vul hier tijdens de les de paginanummers en oefeningnummers in of projecteer ze apart.
Unser Chef hat __________ (hem; persoonlijk voornaamwoord) geschrieben“, antwortet Herr Berger.
„Und __________ (aan wie) soll ich den Brief geben?“
„Gib __________ (hem; persoonlijk voornaamwoord) bitte Herrn Wagner.“
Frau Klein nimmt __________ (een,m) Ordner aus __________ (haar) Tasche. In dem Ordner liegen mehrere __________ (brief; meervoud).
Danach geht Herr Berger zu __________ (zijn) Chef. Vor __________ (de; v) Tür wartet schon ein Kollege.
„__________ (welke; m) Kollege wartet dort?“, fragt der Chef.
Vul hier tijdens de les de paginanummers en oefeningnummers in of projecteer ze apart.
Das ist Herr Wagner. Ich sehe __________ (hem; persoonlijk voornaamwoord) jeden Morgen.“
Herr Berger arbeitet bis zwölf Uhr. Ohne __________ (een) Tasse Kaffee kann er sich nicht gut konzentrieren. Deshalb geht er mit __________ (zijn) Kollegen in die Kantine.
Nach __________ (de; o) Essen gehen sie durch __________ (de; m) Garten. Sie sprechen über __________ (hun) Familien und über __________ (alle) Kinder.
Am Nachmittag fährt Herr Berger zu __________ (zijn) Eltern. Er bringt __________ (hun; persoonlijk voornaamwoord) zwei __________ (boek; meervoud) mit.
Vul hier tijdens de les de paginanummers en oefeningnummers in of projecteer ze apart.
Seine Mutter fragt:
„__________ (wat) hast du für uns gekauft?“
„Ich habe für __________ (jullie) ein Buch über Deutschland und ein Buch über Frankreich gekauft.“
„__________ (welk; o) Buch möchtest du zuerst lesen?“, fragt sein Vater.
„Ich möchte __________ (dit; o) Buch über Deutschland lesen.“
Später fährt Herr Berger ohne __________ (zijn) Frau nach Hause. Sie ist noch bei __________ (haar) Freundin. Am Abend sitzen __________ (beide) Kinder mit __________ (hun) Eltern am Tisch.
„
Vul hier tijdens de les de paginanummers en oefeningnummers in of projecteer ze apart.
Welke naamval volgt na ohne?
1e naamval
2e naamval
4e naamval
3e naamval
Deze vraag sluit aan op de gemengde oefening en helpt de regel snel activeren voordat leerlingen zelfstandig verder werken.
Gemengde herhaling
Frau Klein gibt Paul das Buch. Sie gibt ihm das Buch. Danach spricht sie mit dem Lehrer und geht ohne den Hund nach Hause.
Combineert persoonlijk voornaamwoord, voorzetsel met 3e naamval en voorzetsel met 4e naamval, precies zoals op de oefenslides 21-22.
Welke regel beheers jij nu beter?
Vrije reflectie. Laat leerlingen concreet één regel noemen, bijvoorbeeld persoonlijke voornaamwoorden of voorzetsels met 3e/4e naamval.
Welke regel moet je nog extra oefenen?
Vrije reflectie. Stimuleer eerlijke zelfinschatting; verwijs eventueel naar het naslagwerk en de oefeningen uit het boek.