Kapitel 1H: grammatica herhalen

Grammatica herhalen

1 / 37
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 37 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Grammatica herhalen

Open kort: dit is een herhalingsles, geen nieuwe grammatica. Leerlingen mogen hun grammaticale naslagwerk tijdens de hele les gebruiken.

Leerdoel

Aan het einde van de les kan ik het juiste persoonlijke en vragende voornaamwoord gebruiken, het geslacht en het meervoud van een zelfstandig naamwoord herkennen, de juiste vorm uit de der-Gruppe of ein-Gruppe kiezen, herkennen of een voorzetsel de derde of vierde naamval krijgt, en verschillende grammaticaregels gecombineerd toepassen.


Je mag tijdens de les je grammaticale naslagwerk gebruiken.

This item has no instructions

Het persoonlijk voornaamwoord

1e naamval = onderwerp

3e naamval = meewerkend voorwerp

4e naamval = lijdend voorwerp


  • ich – mir – mich

  • du – dir – dich

  • er – ihm – ihn

  • sie – ihr – sie

  • es – ihm – es

Benadruk dat leerlingen hier vooral moeten herkennen welke functie het woord in de zin heeft. Houd de uitleg kort.

Het persoonlijk voornaamwoord

  • wir – uns – uns

  • ihr – euch – euch

  • sie/Sie – ihnen/Ihnen – sie/Sie


Voorbeeld:

Ich gebe ihm das Buch.


  • Ich = onderwerp

  • ihm = meewerkend voorwerp

  • das Buch = lijdend voorwerp

Wijs erop dat sie/Sie afhankelijk van betekenis en hoofdletter verandert, maar dat de vorm in de 4e naamval gelijk blijft.

Het vragend voornaamwoord

  • wer? = wie? als onderwerp

  • wen? = wie? als lijdend voorwerp

  • wem? = aan/voor wie? als meewerkend voorwerp

  • was? = wat?


Kijk dus niet alleen naar de betekenis, maar ook naar de naamval.

This item has no instructions

Het vragend voornaamwoord

  • Wer kommt heute?

  • Wen besuchst du?

  • Wem gibst du das Geschenk?

  • Was machst du?

Laat leerlingen vooral het verschil zien tussen wer, wen en wem aan de hand van de functie in de zin.

Welke vorm past? Ich gebe ___ das Buch.

A

ihm

B

ihn

C

er

D

sein

Correct is 'ihm': meewerkend voorwerp, dus 3e naamval. De distractors testen verwarring tussen onderwerp, lijdend voorwerp en bezittelijk voornaamwoord.

Welke vraag past bij: ___ gibst du das Geschenk?

A

Wen

B

Was

C

Wem

D

Wer

Correct is 'Wem', omdat 'das Geschenk' aan iemand gegeven wordt: meewerkend voorwerp, 3e naamval.

Voornaamwoorden toepassen

Heute kommt Anna in die Klasse. Wer kommt heute? Ich sehe sie und der Lehrer gibt ihr ein Buch.

Wer
sie
ihr
wen
wem
ihn
er
ihm

Blanken testen de functies onderwerp, lijdend voorwerp en meewerkend voorwerp in een betekenisvolle context die aansluit bij de voorbeelden op de voorgaande slides.

Geslacht van zelfstandige naamwoorden

In het Duits heeft elk zelfstandig naamwoord een geslacht:


  • der = mannelijk

  • die = vrouwelijk

  • das = onzijdig


Leer een woord altijd met lidwoord.

This item has no instructions

Geslacht van zelfstandige naamwoorden

Leer de regels die op pagina 275 in je boek staan.

Gebebruik deze als naslagwerk bij het maken van je oefeningen.

Benadruk dat dit hulpmiddelen zijn, geen waterdichte regels. Bij twijfel: naslagwerk of woordenlijst.

Het meervoud van zelfstandige naamwoorden

In het Duits zijn er verschillende meervoudsvormen.

Het meervoud kent de lidwoorden die-den-die


Leer de meervoudsvormen op pagina 276 van je boek.

Gebruik deze als naslagwerk bij het maken van je oefeningen.

This item has no instructions

Het meervoud van zelfstandige naamwoorden

Nog meer veelvoorkomende vormen:


  • das Auto → die Autos

  • der Lehrer → die Lehrer


Leer het meervoud samen met het enkelvoud.

Bij twijfel: kijk in je naslagwerk of woordenlijst.

This item has no instructions

Welk lidwoord hoort bij woorden op -ung?

A

das

B

der

C

die

D

den

Herkenningsregel: woorden op -ung zijn meestal vrouwelijk. Benadruk dat het een hulpmiddel is en dat er uitzonderingen bestaan.

De der-Gruppe



dies- deze, dit

jen- die, dat

jed- iedere, elk

manch- menige, sommige

solch-zo’n, zulk, dergelijke

welch- welke, welk

all- alle

Gebruik dit als compact schema. Noem eventueel dat meervoud in de 3e naamval vaak ook een -n op het zelfstandig naamwoord krijgt, maar houd de focus op de lidwoorden.

De woorden van de der-Gruppe krijgen dezelfde uitgangen als der, die, das.


1e naamval

mann.: der / dieser

vrouw.: die / diese

onz.: das / dieses

meerv.: die / diese


3e naamval

mann.: dem / diesem

vrouw.: der / dieser

onz.: dem / diesem

meerv.: den / diesen

Gebruik dit als compact schema. Noem eventueel dat meervoud in de 3e naamval vaak ook een -n op het zelfstandig naamwoord krijgt, maar houd de focus op de lidwoorden.

De woorden van de der-Gruppe krijgen dezelfde uitgangen als der, die, das.


4e naamval

mann.: den / diesen

vrouw.: die / diese

onz.: das / dieses

meerv.: die / diese


Voorbeelden:

dieser Mann

mit diesem Mann

für diesen Mann

This item has no instructions

De ein-Gruppe

ein- = een
kein- = geen
mein- = mijn
dein- = jouw
sein- = zijn
ihr- = haar
unser- = ons / onze
euer- = jullie
ihr- = hun
Ihr- = uw

Aan deze basiswo



This item has no instructions

De ein-Gruppe

1e naamval

mann.: ein / mein

vrouw.: eine / meine

onz.: ein / mein

meerv.: keine / meine


3e naamval

mann.: einem / meinem

vrouw.: einer / meiner

onz.: einem / meinem

meerv.: keinen / meinen

Wijs erop dat er geen meervoud van onbepaald lidwoord ein bestaat; in schema’s zie je daarom vooral kein of bezittelijke voornaamwoorden bij meervoud.

De ein-Gruppe

4e naamval

mann.: einen / meinen

vrouw.: eine / meine

onz.: ein / mein

meerv.: keine / meine


Voorbeelden:

mein Bruder

mit meinem Bruder

für meinen Bruder

This item has no instructions

Welke vorm past? Mit ___ Mann spreche ich.

A

dieser

B

diesem

C

diesen

D

dieses

Na 'mit' volgt altijd de 3e naamval. Bij mannelijk enkelvoud in de der-Gruppe hoort dan 'diesem'.

Welke vorm past? Für ___ Bruder ist das Geschenk.

A

meinem

B

mein

C

meinen

D

meiner

Na 'für' volgt de 4e naamval. Bij mannelijk enkelvoud in de ein-Gruppe wordt dat 'meinen'.

Der-Gruppe en ein-Gruppe

Das ist dieser Lehrer. Ich spreche mit diesem Lehrer und ich sehe diesen Lehrer jeden Tag.

dieser
diesem
diesen
dieses
diese
meinem
meinen

Laat leerlingen expliciet de drie stappen volgen: naamval bepalen, geslacht bepalen, juiste uitgang kiezen. Hier zie je nominatief, datief en accusatief van mannelijk enkelvoud.

Voorzetsels met de derde naamval

aus = uit, vanuit
außer = behalve, buiten
bei = bij
entgegen* = tegemoet
gegenüber* = tegenover
mit = met
nach = naar, na, volgens
seit = sinds, sedert
von = van, door
zu = naar, tot, bij

* staan achter het znw

Voorbeeld:
dem Bahnhof gegenüber = tegenover het sta



This item has no instructions

Voorzetsels met de vierde naamval

bis = tot
durch = door
entlang = langs
für = voor
gegen = tegen
ohne = zonder
um = om, rond
wider = tegen, in strijd met



This item has no instructions

Welk voorzetsel krijgt altijd de 3e naamval?

A

ohne

B

für

C

mit

D

durch

Correct is 'mit'. De andere opties horen bij de vaste voorzetsels met de 4e naamval.

Welke zin is juist?

A

Wir gehen durch dem Park.

B

Wir gehen durch den Park.

C

Wir gehen durch der Park.

D

Wir gehen durch des Park.

Na 'durch' volgt altijd de 4e naamval. Bij 'der Park' wordt dat 'den Park'.

Voorzetsels en naamval

Ich fahre mit dem Bus zur Schule. Danach gehe ich durch den Park. Meine Schwester wartet bei der Haltestelle.

mit
durch
bei
für
ohne
um
nach

De drie ingevulde voorzetsels komen rechtstreeks uit de overzichten. Bespreek na afloop welke naamval telkens volgt: 3e, 4e, 3e.

Werken met het boek

  • Pak je grammaticale naslagwerk.

  • Maak de aangewezen oefeningen uit het boek.

  • Zoek een regel op wanneer je twijfelt.

  • Schrijf bij fouten op welke regel je niet goed had toegepast.

  • Vraag pas om hulp nadat je de regel hebt opgezocht.


Pagina's / oefeningen:

Seiten 45-50

........................................

Vul hier tijdens de les de paginanummers en oefeningnummers in of projecteer ze apart.

Gemischte

Vul de juiste Duitse vorm in. Let op de naamval, het geslacht, het meervoud en de juiste uitgang.

EIN TAG BEI FAMILIE BERGER

__________ (haar) Vater fährt jeden Morgen mit __________ (de; o) Auto zur Arbeit. Am liebsten fährt er durch __________ (het; m) Park. Dort sieht er oft __________ (deze; mv.) Hunde und ihre Besitzer.

Vor dem Büro spricht er mit __________ (zijn) Kollegin Frau Klein. Er gibt __________ (haar; persoonlijk voornaamwoord) einen Brief.

„__________ (wie; onderwerp) hat diesen Brief geschrieben?“, fragt Frau Klein.


Vul hier tijdens de les de paginanummers en oefeningnummers in of projecteer ze apart.


Unser Chef hat __________ (hem; persoonlijk voornaamwoord) geschrieben“, antwortet Herr Berger.

„Und __________ (aan wie) soll ich den Brief geben?“

„Gib __________ (hem; persoonlijk voornaamwoord) bitte Herrn Wagner.“

Frau Klein nimmt __________ (een,m) Ordner aus __________ (haar) Tasche. In dem Ordner liegen mehrere __________ (brief; meervoud).

Danach geht Herr Berger zu __________ (zijn) Chef. Vor __________ (de; v) Tür wartet schon ein Kollege.

„__________ (welke; m) Kollege wartet dort?“, fragt der Chef.

Vul hier tijdens de les de paginanummers en oefeningnummers in of projecteer ze apart.


Das ist Herr Wagner. Ich sehe __________ (hem; persoonlijk voornaamwoord) jeden Morgen.“

Herr Berger arbeitet bis zwölf Uhr. Ohne __________ (een) Tasse Kaffee kann er sich nicht gut konzentrieren. Deshalb geht er mit __________ (zijn) Kollegen in die Kantine.

Nach __________ (de; o) Essen gehen sie durch __________ (de; m) Garten. Sie sprechen über __________ (hun) Familien und über __________ (alle) Kinder.

Am Nachmittag fährt Herr Berger zu __________ (zijn) Eltern. Er bringt __________ (hun; persoonlijk voornaamwoord) zwei __________ (boek; meervoud) mit.

Vul hier tijdens de les de paginanummers en oefeningnummers in of projecteer ze apart.


Seine Mutter fragt:

„__________ (wat) hast du für uns gekauft?“

„Ich habe für __________ (jullie) ein Buch über Deutschland und ein Buch über Frankreich gekauft.“

„__________ (welk; o) Buch möchtest du zuerst lesen?“, fragt sein Vater.

„Ich möchte __________ (dit; o) Buch über Deutschland lesen.“

Später fährt Herr Berger ohne __________ (zijn) Frau nach Hause. Sie ist noch bei __________ (haar) Freundin. Am Abend sitzen __________ (beide) Kinder mit __________ (hun) Eltern am Tisch.


„

Vul hier tijdens de les de paginanummers en oefeningnummers in of projecteer ze apart.

Welke naamval volgt na ohne?

A

1e naamval

B

2e naamval

C

4e naamval

D

3e naamval

Deze vraag sluit aan op de gemengde oefening en helpt de regel snel activeren voordat leerlingen zelfstandig verder werken.

Gemengde herhaling

Frau Klein gibt Paul das Buch. Sie gibt ihm das Buch. Danach spricht sie mit dem Lehrer und geht ohne den Hund nach Hause.

ihm
dem
den
ihn
der
mein
einem

Combineert persoonlijk voornaamwoord, voorzetsel met 3e naamval en voorzetsel met 4e naamval, precies zoals op de oefenslides 21-22.

Welke regel beheers jij nu beter?

Vrije reflectie. Laat leerlingen concreet één regel noemen, bijvoorbeeld persoonlijke voornaamwoorden of voorzetsels met 3e/4e naamval.

Welke regel moet je nog extra oefenen?

Vrije reflectie. Stimuleer eerlijke zelfinschatting; verwijs eventueel naar het naslagwerk en de oefeningen uit het boek.