Denazificatie in Oost en West Duitsland
enkele aspecten in beeld
Denazificatie in Oost en West Duitsland
enkele aspecten in beeld
1954
Afgebeeld is Conrad Adenauer.
Hij was burgemeester van Keulen, maar in 1933 afgezet door de NSDAP omdat hij zich verzette tegen de nazi partij door hakenkruisvlaggen van Keulse bruggen te laten verwijderen in 1931. Tijdens de oorlog werd hij meerdere keren gevangen gezet.
1954
"zijn soepje is al aangebrand, moet heel Europa branden? De kok heeft een verleidelijke hand, die we van Hitler kennen."
EVG, Europese Verdedigingsgemeenschap, een door Adenauer gewenst West Europees leger met Frankrijk, GB, de Benelux en West Duitsland. Het initiatief mislukte in 1954. Wel werd West Duitsland lid van NAVO
1954
op de papieren staat "Revanche plannen" en op het boek "mein kampf".
1954
Adenauer was feitelijk een tegenstander van het Nazi regime geweest en zelfs slachtoffer. Toch associeert de tekenaar hem met Hitler.
Invuloefening
De tekenaar associeert Adenauer met Hitler door hem als kok in een soep te laten roeren. In de damp van de soep is Hitler zichtbaar. Hierdoor laat hij zien dat Adenauer oorlogszuchtig is. Dit wordt onderstreept door het boek mein kampf, de helm, de dolk en de bajonetten.
De tekenaar associeert Adenauer ook met verraad aan Duitsland. Dat zie je aan de letters EVGen het symbool dollarteken. Het gebruik van dat laatste symbool kenmerkt ook de ideologie van de tekenaar, het communisme. De tekenaar maakte de prent in opdracht van de partij de SED van de DDR.
De tekening kan worden gezien als kritiek op de West Duitse denazificatie, die beperkt was en waardoor vele leden van de NSDAP in het bestuur van de BRD konden functioneren (en dus straffeloos bleven).
Van Adenauers rol als aanhanger van Hitler is geen reet waar, maar dat boeit niet het is mooie propaganda.
Welk motief voor een beperkte denazificatie had Adenauer niet?
de wederopbouw, het wirtschaftswunder, was belangrijker
de voormalig nazi's hadden nu ook stemrecht in West Duisland
Bij de Nüremberger processen waren de top-nazi's allemaal veroordeeld.
Duitsers voelden zich in de jaren 50 vooral slachtoffers van de oorlog
1968
protest tegen de oorlog in Vietnam: Zuid tegen Noord, kapitalisme tegen communisme
Waar vond dit protest plaats?
West Duitsland
Oost Duitsland
1967
Kunstenaar Hans Peter Alvermann maakte in 1967 dit "Deutschen Notstandsschwein". Hiermee wilde hij waarschuwen voor de aantasting van burgerrechten door de noodwetgeving die de BRD-regering in werking stelde om de crisis rondom de jongerenprotesten aan te pakken.
1967
Ook het universiteitsblad van de universiteit Münster (BRD) gebruikte het verboden hakenkruis als symbool voor onderdrukking door de regering.
Deze protest-uitingen werden door de politie in beslag genomen.
Wat denk je over de reactie van de overheid op het gebruik van het hakenkruis?
1974
Die Wellenmacher
1974
Die Wellenmacher
grammofoonplaat met
Hitler-reden
Mein kampf
boek: das III. reich
1974
Die Wellenmacher
Karikatur in der Satire-Zeitschrift Eulenspiegel.
1974
Die Wellenmacher
Reactie op de enorme aandacht voor Hitler in de West Duitse media.
1974
Die Wellenmacher
Reactie op de enorme aandacht voor Hitler in de West Duitse media.
foto van tentoonstelling in het Haus der Geschichte, Bonn; 2026
BRD
DDR
Deze tekening past zowel bij DDR propaganda als bij kritiek uit de BRD. Bedenk argumenten
1974
in de jaren 1970 was er in West Duitsland een grote media- aandacht voor de persoon van Hitler. De DDR-tekenaar Rauwolf waarschuwt voor groei van rechtsextremisme onder de jeugd van de BRD, door deze golf van aandacht.
Ondanks de Ost-politik van Willy Brandt, bleef de BRD de fascistische klassenvijand!
1974
In de BRD is ook kritiek op de Hitler-'golf', omdat de oorzaak voor de tweede wereldoorlog en de holocaust zo erg versimpeld wordt tot de handelingen van één man, zonder structurele oorzaken. Bovendien werd Hitler zo ongevaarlijke karikatuur.
Antifascistischer Schutzwall
die Hitler welle
leg een verband uit tussen de twee afbeeldingen