De spijsvertering
Les 3 (WK 38)
Ilone
De spijsvertering
Les 3 (WK 38)
Ilone
We starten met een:
Energizer: STAAN = WAAR | ZITTEN = NIET WAAR
(terugblik vorige les)
Leerdoelen
Je kunt de bouw en functie van het spijsverteringsstelsel beschrijven en deze kennis toepassen bij het observeren van de spijsvertering en voedingstoestand.
Je kent de medische terminologie die hoort bij onderdelen en aandoeningen van het spijsverteringsstelsel (learnbeat)
Noem de onderdelen van het spijsverteringkanaal die je kent.
Waarom eten we?
Om de maag gevuld te houden.
Om energie en bouwstoffen binnen te krijgen.
Alleen omdat we honger hebben.
Om voedsel op te slaan in de maag.
💧 Waarom is drinken belangrijk voor het lichaam?
Alleen om dorst te voorkomen.
Om de longen goed te laten werken.
Alleen voor de nieren.
Voor het vervoeren van stoffen.
🤔 Welke uitspraak is waar?
Alles wat je eet wordt uiteindelijk ontlasting.
Alles wat je eet wordt direct energie.
Je lichaam gebruikt eerst wat bruikbaar is.
Voedsel verdwijnt vanzelf uit je lichaam.
🕒 Hoe lang duurt het gemiddeld voordat voedsel het lichaam weer als ontlasting verlaat?
1 tot 2 uur
24 tot 72 uur
6 tot 8 uur
1 week
Het verdwenen ontbijt.
Jullie hebben vanochtend ontbeten. Waar is dat gebleven?
Poepen, Waarom poepen we niet gewoon alles uit wat we eten?
Opdracht Volg de boterham
Jullie weten nu dat niet alles wat je eet weer naar buiten komt. Maar waar worden voedingsstoffen opgenomen? Waar ontstaat ontlasting? En welke organen spelen daarbij een rol?
Dat gaan jullie zelf ontdekken tijdens de opdracht Volg de Boterham."
(docent reikt de opdracht uit)
Klassikaal nabespreken
Functies spijsverteringskanaal
Voedsel opnemen (via de mond);
Voedsel fijnmaken (kauwen);
Voedsel vervoeren (door spierbewegingen);
Voedsel afbreken en verteren (door verteringssappen en spierbewegingen);
Voedingsstoffen voor de lichaamscellen afgeven aan het bloed (via de dunne darmwand);
Onverteerbare voedselbestanddelen afvoeren (via de anus);
Afbreken van giftige stoffen.
Casus Mw. op den Brink
Mevrouw Op den Brink woont in een verzorgingshuis. De afgelopen dagen heeft zij wisselende ontlasting gehad. Soms heeft zij kleine, harde keutels. Op andere momenten verliest zij dunne ontlasting. Mevrouw geeft aan dat zij buikpijn heeft en zich opgeblazen voelt.
Welke klachten heeft mw. en wat zou er aan de hand kunnen zijn?
Obstipatie
Bij obstipatie is de ontlasting hard en droog en poep je minder dan 3x in de week.
Je hebt moeite met poepen of moet hard persen.
Je hebt vaak buikpijn of een opgeblazen gevoel.
Je hebt na het poepen het gevoel dat je darmen niet leeg zijn.
Overloopdiarree
Overloopdiarree (ook wel paradoxale diarree genoemd) is dunne ontlasting die langs een harde verstopping in de darm weglekt.
Oorzaak: Je hebt last van ernstige obstipatie (verstopping). De dikke darm zit vol met harde proppen poep die er niet uit kunnen.
Lekkage: Nieuwe, dunnere ontlasting vloeit vanuit de darm langs deze harde massa naar buiten.
Gevoel: Het lijkt op echte diarree, maar het is juist een teken dat de darm verstopt zit. Soms verlies je ongemerkt kleine beetjes poep of vegen in je onderbroek.
Waarom hebben ouderen vaker last van obstipatie dan jonge mensen?
De oudere zorgvrager
Langzamere darmwerking
Minder bewegen
Te weinig vochtinname
Vezelarmevoeding
Medicijngebruik (Opiaten, ijzertabletten, antidepressiva, sommigen medicijnen tegen hoge bloeddruk)
Uitstellen van ontlasting
Ziekten en aandoeningen (dementie, parkinson, DM, neurologische aandoeningen...)
Naast buikpijn en opgeblazen gevoel tgv. obstipatie kan mw. op den Brink ook last hebben van (gevolgen):
Verminderde eetlust
Misselijkheid
Verwardheid of onrust.
Overloopdiarree (dunne ontlasting langs een harde prop)
Welke observaties zijn voor jou als verzorgende/verpleegkundige belangrijk?
Observaties
Je let op:
Slikken/ slikproblemen.
Braken, braaksel: de wijze van braken, hoeveelheid, geur, kleur, inhoud, samenstelling.
Reflux, zuurbranden.
Ontlasting: frequentie, samenstelling, consistentie, kleur.
Voedingstoestand: BMI, ondervoeding, overgewicht.
Intake, vochtbalans
Klinisch redeneren
Observatie → Probleem herkennen → Oorzaak zoeken → Actie ondernemen
Harde keutels + dunne ontlasting + buikpijn + opgeblazen gevoel → mogelijke obstipatie met overloopdiarree → observatie van ontlastingspatroon, voeding, vochtinname en buik → stimuleren van voldoende drinken, vezelrijke voeding en beweging → bevindingen rapporteren → zo nodig overleg met de verpleegkundige of arts voor verdere beoordeling.
Vooruitblik
Zie studieplanner in Learnbeat.
Vragen?