Diversiteit: leren en feedback

• New lesson editor
• Zorg en Welzijn
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 1

Diversiteit in leren en feedback

De les opent vanuit herkenning: iedereen leert anders en begeleiding werkt niet voor iedereen hetzelfde. Koppel diversiteit hier aan verschillen in leerstijl en in behoefte aan feedback.

Lesdoel

Ik kan mijn leerstijl beschrijven en uitleggen hoe feedback en begeleiding voor mij het meest effectief zijn.

Welke woorden passen volgens jou bij goed leren en feedback?

Gebruik de reacties om voorkennis op te halen over leerstijlen, begeleiding en feedback. Vraag kort door op woorden als praktijk, uitleg, respect, oefenen of duidelijkheid.

Leerstijlen volgens Kolb

Kolb gaat ervan uit dat leren niet voor iedereen hetzelfde verloopt.

Mensen verschillen in hoe zij informatie opnemen en hoe zij die verwerken. Daardoor kan dezelfde uitleg voor de ene student heel goed werken, en voor de andere minder goed.

Houd het praktisch. Het doel is niet om leerlingen vast te zetten in een hokje, maar om taal te geven aan leerbehoeften.

Twee kanten van leren

Informatie verwerken

• via uitproberen in de praktijk

• of via analyseren en ordenen

• via ervaren en doen

• of via nadenken en observeren

Informatie opnemen

Leg uit dat leerstijlen ontstaan uit combinaties van deze twee assen. Gebruik eventueel voorbeelden uit stage of praktijklessen.

Waarom leerstijlen relevant zijn

• maken zichtbaar wat voor jou werkt

• helpen bij kiezen van uitleg en begeleiding

• geven taal om met je stagebegeleider af te stemmen

Verbind hier expliciet met diversiteit: verschillen tussen studenten vragen soms om verschillende manieren van begeleiden.

Een leerstijl is geen etiket

Een leerstijl helpt je om jezelf beter te begrijpen, maar zegt niet dat je alleen op één manier kunt leren.

Je kunt meerdere manieren gebruiken, afhankelijk van de opdracht, de situatie en de begeleiding.

Belangrijke nuance tegen deterministisch denken. Studenten moeten hun voorkeur herkennen, niet zichzelf beperken.

Wat is volgens deze les een belangrijk punt over leerstijlen?

A

Ze liggen vast

B

Ze geven taal

C

Ze zijn hetzelfde

D

Ze vervangen feedback

De juiste keuze is 'Ze geven taal': leerstijlen helpen studenten verwoorden wat voor hen werkt. De andere opties botsen met de nuance dat een leerstijl geen etiket is.

Maak de kern van Kolb compleet

Volgens Kolb verschillen mensen in hoe zij informatie opnemen en hoe zij die verwerken. Een leerstijl is daarbij geen etiket, maar een hulpmiddel om te zien wat voor jou werkt.

opnemen

verwerken

etiket

oordelen

vasthouden

karakter

beoordelen

Alle woorden komen letterlijk of bijna letterlijk uit de behandelde slides over Kolb en de nuance bij leerstijlen.

De doener

• leert graag door te proberen

• houdt van actie en praktijk

• ontdekt al werkend wat wel en niet werkt

• heeft vaak baat bij korte uitleg en snel oefenen

Gebruik alleen de algemene kenmerken die nodig zijn om studenten zichzelf te laten herkennen. Vermijd het idee dat één stijl beter is dan een andere.

De denker

• wil begrijpen waarom iets zo werkt

• ordent informatie graag logisch

• kijkt kritisch naar verbanden en theorie

• heeft vaak baat bij uitleg, modellen en tijd om na te denken

De beslisser

• wil kennis toepassen om tot een oplossing te komen

• werkt doelgericht en praktisch

• houdt van duidelijke opdrachten

• heeft vaak baat bij concrete stappen en resultaatgericht werken

De bezinner

• kijkt eerst goed en neemt informatie op

• leert door te observeren en te vergelijken

• denkt na voordat hij of zij handelt

• heeft vaak baat bij voorbeelden, rust en reflectie

Wat zegt jouw uitslag?

• laat je voorkeursstijl zien

• helpt je sterke kanten herkennen

• geeft richting voor passende begeleiding

Benadruk dat de uitslag een startpunt is voor gesprek en zelfinzicht, geen definitief oordeel.

Van uitslag naar aanpak

De waarde van een leerstijltest zit niet alleen in de uitslag, maar vooral in de vertaling naar de praktijk. Als je weet hoe jij het best leert, kun je duidelijker aangeven welke uitleg, voorbeelden en begeleiding jou helpen.

Deze slide maakt de overgang van theorie naar toepassen in stagebegeleiding.

Welke leerstijl heeft vaak baat bij voorbeelden, rust en reflectie?

A

De denker

B

De doener

C

De bezinner

D

De beslisser

Controleert of studenten de vier leerstijlen kunnen onderscheiden op basis van begeleiding die past.

Welke begeleiding past het best bij jouw uitslag?

Bespreek of het antwoord een concrete leerstijl noemt én passende begeleiding beschrijft, zoals voordoen, eerst observeren, theorie geven, korte uitleg of stap voor stap werken.

Vul de passende begeleiding aan

De uitslag van een leerstijltest laat je voorkeursstijl zien. Daarna vertaal je die naar de praktijk. Dan kun je duidelijker aangeven welke begeleiding en uitleg jou helpen.

voorkeursstijl

praktijk

begeleiding

beoordeling

toetsing

karakter

planning

Deze invuloefening sluit aan op de overgang van uitslag naar aanpak en passende begeleiding.

Passende begeleiding per leerstijl

Bij uitleg

• stap voor stap werken

• direct toepassen in de praktijk

• eerst observeren, dan uitvoeren

Bij oefenen

• voordoen of laten proberen

• theorie of juist voorbeelden geven

• ruimte voor vragen en nadenken

Laat zien dat begeleiding effectiever wordt als stijl en aanpak beter op elkaar aansluiten.

Wat is feedback?

Feedback is informatie over gedrag, handelen of resultaat, met als doel om leren en verbeteren mogelijk te maken.

Houd feedback hier positief en functioneel: niet afrekenen, maar helpen groeien.

Kenmerken van goede feedback

• concreet: gaat over zichtbaar gedrag

• respectvol: gericht op leren, niet op de persoon

• bruikbaar: laat zien wat beter kan

• tijdig: zo dicht mogelijk op de situatie

Koppel dit aan de gelezen theorie uit hoofdstuk 4.10 zonder extra modellen toe te voegen die niet in de input staan.

Feedback gaat over gedrag

Goede feedback benoemt wat iemand doet of laat zien.

Niet: een oordeel over iemands karakter.

Wel: een beschrijving van een situatie, gedrag en effect.

Noem eventueel mondeling het verschil tussen 'Jij bent onduidelijk' en 'Je uitleg sloeg een stap over, daardoor begreep ik de taak later'.

Feedback die helpt bij begeleiding

• benoemt wat al werkt

• geeft aan wat nog nodig is

• sluit aan bij de leerbehoefte van de student

• maakt vervolgafspraken mogelijk

Verbind hier leerstijl en feedback: wat bruikbaar is, kan per student verschillen in vorm en timing.

Feedback in de stage

• helpt verwachtingen afstemmen

• maakt begeleiding duidelijker

• ondersteunt groei in de praktijk

Maak de stagecontext concreet: begeleiding gaat vaak beter als student en stagebegeleider hun verwachtingen uitspreken.

Welke omschrijving past bij goede feedback?

A

Algemeen en snel

B

Concreet en tijdig

C

Persoonlijk en streng

D

Vaag en vriendelijk

De correcte combinatie komt rechtstreeks uit de kenmerken van goede feedback: concreet, respectvol, bruikbaar en tijdig.

Vul de feedbackregels aan

Goede feedback gaat over zichtbaar gedrag en is respectvol. Bruikbare feedback benoemt ook het effect van wat iemand doet.

gedrag

respectvol

effect

karakter

gevoel

oordeel

mening

De woorden sluiten aan op slides 14 en 15: feedback gaat niet over de persoon, maar over gedrag en effect.

Hoe maak je feedback aan een begeleider bruikbaar?

Let op drie elementen in antwoorden: concrete situatie of gedrag, welk effect dat had op het leren, en een respectvolle formulering richting de stagebegeleider.

Wat is een gebruikshandleiding?

Een gebruikshandleiding is een korte, duidelijke beschrijving van wat jij nodig hebt om goed te leren. Je laat daarin zien welke leerstijl bij jou past en welke manier van uitleggen of begeleiden voor jou het meest effectief is.

Benadruk dat dit een professioneel hulpmiddel is voor samenwerking, geen persoonlijk dagboek.

Onderdelen van je gebruikshandleiding

• uitslag van de test

• korte beschrijving van je stijl

• wat jij nodig hebt om te leren

Over jouw leerstijl

Over begeleiding

• welke uitleg werkt goed

• welke feedback helpt jou

• wat een begeleider beter wel of niet kan doen

Schrijven in een professionele toon

• duidelijk en respectvol

• eerlijk over wat jij nodig hebt

• concreet in plaats van vaag

• gericht op samenwerken en verbeteren

Dit helpt voorkomen dat de handleiding een lijst met eisen wordt. Het gaat om afstemmen, niet om dicteren.

Feedbackregels toepassen

Beschrijf zo precies mogelijk wat voor jou werkt.

Bijvoorbeeld: noem niet alleen dat je 'meer uitleg' wilt, maar leg uit welke soort uitleg helpt, wanneer die nodig is en welk effect dat heeft op jouw leren.

Deze slide bereidt voor op het geven van feedback aan de stagebegeleider. Laat studenten denken in observeerbaar gedrag en effect.

Van inzicht naar gesprek

• je leerstijl geeft richting

• je gebruikshandleiding maakt dit concreet

• feedback helpt om begeleiding te verbeteren

Land de rode draad van de les: diversiteit betekent ook verschillen in hoe begeleiding het beste werkt.

Wat hoort in een professionele gebruikshandleiding?

A

Alleen je klachten

B

Vage voorkeuren

C

Concrete leerbehoeften

D

Privéproblemen thuis

De handleiding is professioneel, concreet en gericht op samenwerken. Daarom is 'Concrete leerbehoeften' correct.

Wat zou jij concreet in je gebruikshandleiding zetten?

Goede antwoorden noemen een specifieke vorm van uitleg of feedback, het moment waarop die nodig is en het effect op het leren. Dit sluit aan op slide 21.

Hoe zeker voel jij je over het maken van je gebruikshandleiding?

1

Heel zeker

2

Best zeker

3

Nog onzeker

4

Ik heb hulp nodig

Wat neem jij mee uit deze les?

Laat studenten terugkijken op de lesinhoud én op hun eigen leerproces. Mogelijke antwoorden gaan over leerstijl, feedbackregels of afstemmen met een stagebegeleider.

Welk deel vond jij het lastigst vandaag?

Gebruik deze vraag om zicht te krijgen op lastige onderdelen, bijvoorbeeld verschil tussen leerstijl en etiket, of feedback op gedrag in plaats van op de persoon.

Begrippenlijst

diversiteit - verschillen tussen mensen, bijvoorbeeld in achtergrond, ervaring en manier van leren

leerstijl - voorkeur in hoe iemand informatie opneemt en verwerkt

Kolb - denker die leerstijlen beschrijft op basis van manieren van leren

doener - leerstijl die vooral leert door uitproberen en doen

denker - leerstijl die vooral leert door analyseren en begrijpen

beslisser - leerstijl die gericht is op toepassen en oplossingen vinden

bezinner - leerstijl die vooral leert door observeren en reflecteren

Begrippenlijst

feedback - informatie waarmee iemand zijn handelen of resultaat kan verbeteren

begeleiding - ondersteuning bij leren en werken

stagebegeleider - persoon die een student op de stageplek begeleidt

gebruikshandleiding - korte beschrijving van wat jij nodig hebt om goed te leren en begeleid te worden