Grieks: bijv nw -ος, -η/-α, -ον en congruentie

Bijvoeglijk naamwoord en congruentie
- De rijtjes van ἀγαθος, ἀγαθη, ἀγαθον 
- De rijtjes van μακρος, μακρα, μακρον

pak blz 43 van je werkboek er bij!
1 / 15
next
Slide 1: Slide
GrieksMiddelbare schoolvwoLeerjaar 2,3

This lesson contains 15 slides, with interactive quizzes and text slides.

Items in this lesson

Bijvoeglijk naamwoord en congruentie
- De rijtjes van ἀγαθος, ἀγαθη, ἀγαθον 
- De rijtjes van μακρος, μακρα, μακρον

pak blz 43 van je werkboek er bij!

Slide 1 - Slide

Welk woord is een bijvoeglijk naamwoord?
A
de man
B
hij loopt
C
snelle
D
graag

Slide 2 - Quiz

Het bijvoeglijk naamwoord
Een bijvoeglijk naamwoord zegt altijd iets over een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: de lieve hond

In het Grieks heeft een bijvoeglijk naamwoord een:
naamval, getal en geslacht

Voorbeeld: ὁ καλος ποταμος (de mooie rivier, nom ev m)
Of: τους καλους ποταμους (de mooie rivieren, acc mv m)
Of: την καλην νικην (de mooie overwinning, acc ev v)

Slide 3 - Slide

De rijtjes
mannelijk              vrouwelijk           vrouwelijk                    onzijdig
ἀγαθος                     ἀγαθη                    μακρα                             ἀγαθον
ἀγαθου                    ἀγατης                   μακρας                           ἀγαθου
ἀγαθῳ                      ἀγαθῃ                    μακρᾳ                             ἀγαθῳ
ἀγαθον                    ἀγαθην                   μακραν                           ἀγαθον

ἀγαθοι                     ἀγαθαι                    μακραι                            ἀγαθα
ἀγαθων                   ἀγαθων                   μακρων                          ἀγαθων
ἀγαθοις                   ἀγαθαις                  μακραις                          ἀγαθοις
ἀγαθους                  ἀγαθας                   μακρας                            ἀγαθα
Tip!
Kijk eens! De uitgangen zijn hetzelfde als bij ὁ δουλος, ἡ μαχη, το τεκνον. Als je die dus goed kent, dan ken je deze rijtjes ook!
De rei-regel
Het rijtje van μακρα is misschien een beetje afwijkend. Hier geldt de rei-regel: woorden die qua stam eindigen op een r, e of i (ρ, ε, ι), krijgen een α in plaats van een η. 

μακρα of ἀνδρεια bijvoorbeeld

Slide 4 - Slide

Congruentie
Congruentie betekent dat een znw en een bijv nw dezelfde naamval, getal (ev/mv) en geslacht (m/v/o) hebben 
Voorbeeld: του ἀγαθου δουλου (alles gen. ev m)

De uitgangen zijn in het voorbeeld hierboven hetzelfde, maar dat is niet altijd zo. Kijk maar:
της ἀγαθης γυναικος (alles gen ev v, maar ἡ γυνη gaat volgens het sinas-rijtje)

De woorden hebben niet dezelfde uitgang, maar congrueren toch. Kijk dus goed volgens welk rijtje een woord verbogen wordt!

Slide 5 - Slide

Welke hoort er niet bij? Woorden congrueren als ..., ... en ... gelijk zijn
A
naamval
B
tijd
C
getal
D
geslacht

Slide 6 - Quiz

Welke woordsoorten kunnen congrueren?

Slide 7 - Open question

Congrueer de juiste woorden met elkaar
το δορυ
ταις γυναιξιν
οἱ ποδες
ὁ ἡγεμων
ἀσπιδι
καλῃ
ἀγαθος
μακρον
καλαις
καλοι

Slide 8 - Drag question

Welke woorden congrueren NIET?
A
ὁ καλος δουλος
B
τῳ πλοιῳ ἀγαθῳ
C
αἱ ἀγαθας θυγατερες
D
ἡ χωρα μακρα

Slide 9 - Quiz

Congrueer de juiste woorden met elkaar
ὁ ἀνηρ
της μαχης
του δουλου
αἱ γυναικες
τα τεκνα
ἀγαθα
βαρβαραι
μακρας
ἀνδρειος
καλου

Slide 10 - Drag question

nominativus
genitivus
dativus
accusativus
ἀγαθος ἡγεμων
ἀσπιδι καλῃ
καλοι ποδες
δορυ μακρον
καλαις γυναιξιν
ἡρωας ἀνδρειους
καλου δουλου
γυναικων ἀνδρειων

Slide 11 - Drag question

Wat congrueert met γυναικα?
A
καλαι
B
ἀνδρεια
C
ἀγαθην
D
μακρους

Slide 12 - Quiz

Wat congrueert met ὀνομασιν?
A
ἀγαθοι
B
ἀγαθῳ
C
μακροις
D
μακρον

Slide 13 - Quiz

Plaatsing
  • Een bijvoeglijk naamwoord kan zonder lidwoord voorkomen: 
       ἀνδρειος ἡρως of ἀνδρειος ἡρως 

  • Of met een lidwoord:
      A) tussen lidwoord en znw: ὁ ἁνδρειος ἡρως
      B) erachter met herhaling van het lidwoord: ὁ ἡρως ὁ ἀνδρειος 

Slide 14 - Slide

WAAR
NIET WAAR
Woorden die congrueren hebben altijd dezelfde uitgang
Een vrouwelijk znw kan congrueren met een mannelijk bijv nw
Congruentie houdt in: naamval, getal en geslacht zijn gelijk
της γυναικος congrueert met μακρας

Slide 15 - Drag question