Twaalf bouwstenen voor effectieve didactiek: Inleiding 27/2/2026

• Onderwijsassistenten
• MBO
• Studiejaar 3

Wijze lessen: 12 bouwstenen voor effectieve didactiek

https://www.ou.nl/web/wijze-lessen

www.ou.nl

Wat is voor jou een effectieve les?

Wat maakt voor de studenten een les effectief en wat helpt hen effectief studeren?

Met dank aan 1BVKB

kitos-my.sharepoint.com

Activeer voorkennis

• Eigen ervaringen delen, en zelf je ervaringen ook kunnen delen. 

• Dingen vertellen uit eigen ervaringen
• Voorbeelden geven vanuit de praktijk

Duidelijke, gestructureerde en uitdagende instructies

• Gestructureerd te werk gaan en duidelijk.

• Goede voorbeelden gebruiken, structuur, duidelijke instructies wat we moeten kennen. 

• Duidelijk uitleggen dat ik weet waarover we eigenlijk bezig zijn. 
• Gebruik maken van een duidelijke PowerPoint 
• Structuur geen chaos: bouwt logisch op en herhaalt kernpunten
• Dat de les niet van de hak op de tak verloopt
• Soms moeilijk wanneer je les krijgt van twee docenten (co-teaching) die soms iets anders zeggen

Gebruik voorbeelden

• Dat een leerkracht spreekt uit ervaring. 

• Voldoende voorbeelden geven tijdens de les 

• Goede voorbeelden gebruiken, structuur, duidelijke instructies wat we moeten kennen 

• Dingen vertellen uit eigen ervaringen

Combineer woord en beeld

• Duidelijke PowerPoint 

• Body language. En lesgeven met een beetje glimlach.
• Dat de leerkracht actief uitlegt, dingen visualiseert
• Leerkracht die via beelden, tekeningen, schema's,.. geheugensteuntjes aanbiedt.

Laat leerstof actief verwerken

• Dat de leerkracht actief uitlegt, dingen visualiseert

• Afwisseling in oefeningen en niet enkel theorie
• Dat ik na de les zelf kan vertellen wat we hebben geleerd tijdens de les.
• Differentiatie

Zoek manieren om te achterhalen of heel de klas het begrepen heeft

• Niet het vak groter maken en angst aanjagen om dan maar twee slides te zien per les...

• Tijdens de les iets op verschillende manieren uitleggen zodat iedereen het begrijpt

Ondersteun bij moeilijke opdrachten

• Tijdens de les iets op verschillende manieren uitleggen zodat iedereen het begrijpt
  

• Gebruiken van flashkaarten na de les 

• Dat ze één op één uitleg wil geven wanneer de leerkracht merkt dat het niet lukt

• Betrokkenheid van de leerkracht
• Niet iedere leerling zit op hetzelfde niveau
• Soms gaan leerkrachten te snel

Spreid oefeningen met leerstof in de tijd

• Structuur geen chaos: bouwt logisch op en herhaalt kernpunten

• Herhalen, op tijd examen aankondigen

Zorg voor afwisseling in oefentypes

• Niet het vak groter maken en angst aanjagen om dan maar 2 slides te zien per les...

• Tijdens de les iets op verschillende manieren uitleggen zodat iedereen het begrijpt

• Gebruiken van kaartjes na de les 

• Afwisseling in oefeningen: Kruiswoordraadsels, flashkaarten, casussen
• Variatie in oefeningen en enthousiasme van de leerkracht
• Differentiatie
• Niet iedere leerling zit op hetzelfde niveau

Gebruik toetsing als leer- en oefenstrategie

• Een goede docent brengt rust in de klas en kan boeiend uitleggen

• Goede voorbeelden gebruiken, structuur, duidelijke instructies wat we moeten kennen 

• Tijdens de les iets op verschillende manieren uitleggen zodat iedereen het begrijpt

• Gebruiken van kaartjes na de les 

• Duidelijkheid altijd: ik moet exact weten wat moet ik kennen, wat moet ik kunnen.

• Weten hoe ik geëvalueerd word

Geef feedback die de leerlingen aan het denken zet

• Enthousiasme

• Weten hoe ik geëvalueerd word

• Dat de les niet wordt gestoord door medeleerlingen
• Betrokkenheid van de leerkracht
• Niet iedere leerling zit op hetzelfde niveau

Leer je leerlingen effectief leren

En wat dan met klasmanagement?

Wanneer je de 12 bouwstenen effectief gebruikt zal dit jouw klasmanagement zeker ten goede komen.

Doel intermezzo rond de 12 bouwstenen

• Opfrissen en tips bij de 12 bouwstenen
• Per vergadering één bouwsteen
• Checklist in ontwerp