3M P3 Les 1 Collectieve sector

• New lesson editor
• Economie
• Middelbare school
• vmbo g, t, mavo
• Leerjaar 4

Welkom

Ga zitten volgens de plattegrond.

Pak je schoolspullen.

Maak de startopdracht zelfstandig en in stilte.

5

minute

00

second

+30 s

Programma

• Startopdracht

• Voorkennis

• Uitleg overheden

• Zelfstandig werken

• Uitleg collectieve sector en particuliere sector

• Zelfstandig werken

• Uitleg privatisering

• Zelfstandig werken

• Afsluiting

Lesdoel

Aan het einde van deze les kun je:

• Het onderscheid tussen de particuliere sector en collectieve sector uitleggen.

• Het begrip collectieve goederen uitleggen en er voorbeelden bij geven.

• De voor- en nadelen van privatiseren uitleggen.

• Het begrip marktwerking uitleggen.

• De doelen van subsidie en accijns uitleggen.

De overheid verhoogt de belasting op benzine.
Waarom zou de overheid dat doen?

Uitleg

Gemeente

Provincie

Rijksoverheid

Wetten en plannen die voor het hele land van belang zijn.
Controleren of alles goed gaat. 

Ruimtelijke ordening.

Infrastructuur en vervoer.

Natuur en recreatie.

Uitkeringen.

Jeugd- en ouderenzorg.

Identiteitsbewijs.

Huisvesting van scholen.

Voorzieningen.

Provincies, waterschappen en gemeenten = lagere overheden

Subsidie

Goed gedrag belonen. Financiële bijdrage.

Accijns

Slecht gedrag afremmen. 

Extra verbruiksbelasting op alcohol, brandstof en tabak.

Pak je wisbordje

Wat zijn de lagere overheden?

Welke overheid is verantwoordelijk voor de verbreding van een snelweg?

A

Rijksoverheid

B

Provincie

C

Gemeente

D

Welke overheid is verantwoordelijk voor de aanleg van een kunstgrasveld bij een voetbalvereniging?

A

Rijksoverheid

B

Provincie

C

Gemeente

D

Welke overheid is verantwoordelijk voor de verhoging van de accijns op tabak?

A

Rijksoverheid

B

Provincie

C

Gemeente

D

Welke overheids is verantwoordelijk voor het openbaar vervoer in de regio?

A

Rijksoverheid

B

Provincie

C

Gemeente

D

De overheid wil met accijnzen geld verdienen. Maar het heffen van accijnzen heeft vooral ook een ander doel. Welk ander doel heeft de overheid met het heffen van accijnzen?

Bereken hoeveel procent van de prijs van een sigaret uit accijns bestaat.

Zelfstandig werken

Wat? § 7.1 opdracht 1 t/m 10 (blz. 202-205).

Hoe? Zelfstandig met overleg.

Klaar? Maak de plusopdrachten.

10

minute

00

second

+30 s

Uitleg

Collectieve sector

Collectieve sector

Overheid en instellingen voor de sociale zekerheid.

Niet uit op winst.

Particuliere sector

Burgers en bedrijven.

Voornamelijk winst maken.

Budgetmechanisme

Marktwerking

Overheid bestaat uit de Rijksoverheid en lagere overheden (gemeente, provincie en waterschappen).

Gesubsidieerde sectoren behoren ook tot de collectieve sector.

Ander woord voor collectieve sector is publieke sector. Particuliere sector noemen we ook wel de marktsector.

Collectieve voorzieningen

Voorzieningen die door de overheid worden geleverd of betaald.

Redenen

• Algemeen belang

• Kwaliteit bewaken

• Niet apart voor te betalen

• Betaalbaar houden voor iedereen

Collectieve sector

Niet uit op winst.

Privatiseren

Particuliere sector

Wel uit op winst.

Marktwerking

Concurreren op prijs en kwaliteit.

Nationaliseren

Aanbesteden

Uitvoeren overheidstaak door particulier bedrijf.

https://schooltv.nl/video-item/privatisering-de-voor-en-nadelen

Pak je wisbordje

Welke van de onderstaande voorzieningen zijn collectieve voorzieningen?

A

Supermarkt

B

Tankstation

C

Politie

D

Dijken

Waarom is dit een collectief goed?

Iedereen mag er gebruik van maken.

Betaald door de overheid.

Leg uit waarom de overheid dit soort taken liever niet door de particuliere sector laat uitvoeren.

Iedereen mag er gebruik van maken.

Betaald door de overheid.

Een gemeente verkoopt het gemeentelijk zwembad aan een commercieel bedrijf. Hoe noem je de verkoop van zo'n voorziening aan de particuliere sector?

Noem voor de gebruikers van het zwembad een mogelijk nadeel van deze verkoop.

Zelfstandig werken

Wat? § 7.1 opdracht 1 t/m 10 (blz. 202-205).

Hoe? Zelfstandig met overleg.

Klaar? Maak de plusopdrachten.

10

minute

00

second

+30 s

Afsluiting

Pak je agenda

Datum: 

Maken: § 7.1 opdracht 1 t/m 10 (blz. 202-205).

Leren: § 7.1 (blz. 190-193).

Volgende SE: H7

30

second

+30 s