H4. Paragraaf 2. Nederland in de Tweede Wereldoorlog
4.De Tweede Wereldoorlog 1939-1945 en dekolonisatie
2. Nederland in de Tweede Wereldoorlog
Lesson duration is: 80 minItems in this lesson
4.De Tweede Wereldoorlog 1939-1945 en dekolonisatie
2. Nederland in de Tweede Wereldoorlog
Planning
uitleg 2A
werken 2A
uitleg 2B
werken 2B
uitleg 2C
werken 2C
LET OP: GEEL IS SCHRIJVEN
2A. De bezetting
Leerdoel:
Je kunt beschrijven hoe Nederland bezet werd en welke veranderingen Duitsland doorvoerde in het Nederlandse bestuur.
10 mei 1940 → Duitsland valt Nederland binnen.
14 mei 1940 → Bombardement Rotterdam
15 mei 1940 → Capitulatie Nederland
De regering en bevolking van Nederland hopen dat we neutraal kunnen blijven zoals in WOI.
Voor de zekerheid opdracht tot mobilisatie, maar het leger is klein en slecht bewapend.
Capitulatie houdt in dat het Nederlandse leger de wapens neerlegt en zich overgeeft.
Voor de capitulatie waren de Koninklijke familie en de regering al naar Groot-Brittannië gevlucht.
Regering in ballingschap vanuit Londen.
De regering zegt dat ze de wettelijke macht hebben, maar zij kunnen de macht niet uitoefenen omdat Nederland bezet was door de Duitsers.
Gelijkschakeling in Nederland.
(Alle organisaties en media kwamen onder directe controle van de nazi’s.)
1. censuur → Duits bestuur bepaalt wat in kranten staat en wat de radio uitzond.
verbieden organisaties → alleen nationaalsocialistische organisaties bleven bestaan.
Géén rechtsstaat meer → burgers zijn niet beschermd tegen onrechtmatig optreden van de overheid en andere burgers.
We gaan nu 13 in de oorlog kijken, werk eventueel ondertussen aan paragraaf 2A/B/C
2B. Collaboratie en verzet
Leerdoel:
Je kunt voorbeelden geven en voorbeelden herkennen van collaboratie, verzet en aanpassing.
Aanpassing → niets doen, overleven tot de oorlog voorbij is.
Collaboratie → samenwerken met de Duitsers
Voorbeelden: Joden verklikken, propaganda voor Duitsland maken, vrijwillig in het Duitse leger.
Verzet → actief tegen de Duitsers zijn.
Voorbeelden: kanten bezorgen, persoonsbewijzen vervalsen.
Februaristaking 1941: Tram/treinpersoneel legde het werk neer. Grote staking vanwege het oppakken van Amsterdamse Joden door de Duitsers.
We gaan nu 13 in de oorlog kijken, werk eventueel ondertussen aan paragraaf 2A/B/C
2C. Nederland bevrijd
Leerdoel:
Je kunt beschrijven hoe de laatste oorlogsjaren in Nederland verliepen.
De Tweede Wereldoorlog was een totale oorlog; de hele samenleving was ingezet om de oorlog te winnen, zo ook in Nederland.
Ook de Nederlandse economie werd ingezet. Veel Nederlanders moesten ook werken in Duitsland en veel goederen werden in beslag genomen.
Net als in de eerste wereldoorlog werd er een distributiestelsel ingevoerd; eten kon je alleen nog maar met bonnen krijgen.
September 1944:
Operatie Market Garden
Plan om via Nederland Duitsland in te vallen
Dit mislukte, de geallieerden verloren de slag om Arnhem, hierdoor was in 1944 slechts een deel van Nederland bevrijd.
Toen Market Garden begon kwam er ook een spoorwegstaking (1944) in NL, om het Duitse leger te verzwakken.
Door deze staking kwam er moeilijker voedsel en goederen naar de nog niet bevrijde delen van Nederland (Noord-Nederland)
Mede hierdoor brak in 1944-45 de hongerwinter uit; 20.000 mensen stierven
Op 5 mei 1945 werd NL bevrijd
Einde van de oorlog:
NSB’ers hard gestraft
Vrijheid uitbundig gevierd
4 mei dodenherdenking
5 mei bevrijdingsdag
