Module 5 – week 4
kijken naar het kind
Module 5 – week 4
kijken naar het kind
Studie-materiaal
Hashtags
Observatietechnieken
Kijken zonder vooroordelen
Opdrachten week 4
Het observatieplan stap 3
Observatiedoelen en observatievragen
Het observatieplan stap 4 Observatiemethoden
Het observatieplan sta 5 Observatie uitvoeren (op stage)
Inleidend filmpje over observeren
Doelen
Oefenen met hulpvraag en observatiedoelen en begeleidingsbehoeftes.
Een passende aanpak voor ieder kind (par. 5.5)
agenda
Inleidend filmpje
Uitleg stap 3
Met elkaar stap 3 maken
Filmpje observeren
Theorie observeren
Bepalen op welke manier je gaat observeren.
Stap 3 (blz. 222 leerboek)
Zonder vraagstelling kan er geen juiste observatie plaatsvinden.
De vraagstelling
Welk gedrag vertoont kind K tijdens de uitleg van de les?
Wie? ……..Kind K.
Wat? ……..Concentratie
Wanneer? …….. Dinsdagochtend en woensdagochtend
Welke situaties? …….Tijdens de uitleg van de les (zorg minimaal 3 situaties!)
10-3-2026
Les 3 - Observeren met een stappenplan
13
Formuleren van een doel
Formuleer zo concreet mogelijk wat de observatie moet opleveren, zorg altijd dat het doel meetbaar is (ook voor anderen)
Bijvoorbeeld
A. Aan het einde van mijn observatie weet ik hoe J. zich gedraagt op het schoolplein tijdens het buitenspelen
B. Aan het einde van mijn observatie weet ik welke getallen S. kent en kan toepassen
10-3-2026
Les 3 - Observeren met een stappenplan
13
Oefenen met observatiedoelen
Maak doelen op het formulier dat uitgedeeld is.
10-3-2026
Les 3 - Observeren met een stappenplan
13
Probeer meerdere observatievragen te bedenken die met je doel te maken hebben
Je splitst je doel op in kleinere, concrete vragen (wat wil je weten?)
Bijvoorbeeld:
A. Aan het einde van mijn observatie weet ik hoe J. zich gedraagt op het schoolplein tijdens het buitenspelen
Observatievragen
Met wie heeft J contact tijdens het buitenspelen?
Wat doet J op het schoolplein?
Met wie heeft J op het schoolplein aanvaringen?
Hoe ontstaan de aanvaringen die J op het schoolplein heeft?
Wat doet J als hij een aanvaring heeft?
10-3-2026
Les 3 - Observeren met een stappenplan
13
Probeer meerdere observatievragen te bedenken die met je doel te maken hebben
Je splitst je doel op in kleinere, concrete vragen (wat wil je weten?)
Bijvoorbeeld:
Aan het einde van mijn observatie weet ik welke getallen S. kent en kan toepassen
Tot hoever kan S foutloos tellen?
Welke geschreven cijfers tot 20 benoemt S juist?
Tot en met welk getal lukt het S om voorwerpen te tellen?
Hoe reageert S als hij niet juist geteld heeft?
10-3-2026
Les 3 - Observeren met een stappenplan
13
Maak vragen bij het volgende observatiedoel: Aan het eind van deze observatie weet ik hoevaak A afdwaalt tijdens en instructie van 10 minuten en welk gedrag hieraan voorafgaat
Maak vragen bij het observatiedoel: Aan het eind van de observatie heb ik in kaart gebracht of en hoe B aansluiting zoekt bij andere kinderen in de bouwhoek
Opdracht
Schrijf het observatiedoel
5xw en H
wie
wat
waar
wanneer
waarom
hoe
Dit doel schrijf je in het midden van de placemat
Opdracht
Maak groepjes van 4 tot 5 personen
Iedereen van het groepje heeft op zijn/haar eigen placemat in het midden het observatiedoel geschreven
De placemats gaan rond in het groepje. Ieder groepslid schrijft bij het observatiedoel een observatievraag op.
Als iedereen geweest is heb je vier observatievragen bij je observatiedoel.
Par 5.5
Een passende aanpak voor ieder kind
Stap 4 (blz. 226-230 b.OO)
Kies de observatiemethode en de hulpmiddelen
Observatiemethode = de manier waarop je gaat observeren.
Observatiemiddel = de materialen die je gebruikt bij de observatie
10-3-2026
Les 5 - Methoden van observeren
14
Observatiemethoden:
Kwalitatief observeren
Kwantitatief observeren
Wie kent het verschil?
10-3-2026
Les 5 - Methoden van observeren
15
kwalitief observeren
Richt zich op de kwaliteit van de informatie
Doel: begrijpen van meningen, ervaringen, motieven en gedrag
Vaak subjectiever
Voorbeeld : De interactie tussen leerlingen wordt geobserveerd. Daarbij worden de aard van de emoties opgeschreven (Boos, enthousiast, enz)
10-3-2026
Les 5 - Methoden van observeren
15
Kwantitatief observeren
Richt zich op de kwantiteit van de informatie (bijvoorbeeld aantallen)
Doel: identificeren van patronen, trends en toetsen van hypotheses
Objectief
Voorbeeld : Hoevaak steekt een leerling zijn vinger op tijdens de les
10-3-2026
Les 5 - Methoden van observeren
15
Voorgedrukte en vrije observatie
Voorgedrukte observatie (gestructureerd) = een formulier of observatiesysteem dat hoort bij een methode.
Dit is voor ieder kind hetzelfde.
Vrije observatie (ongestructureerd) = je gebruikt jouw eigen ‘beschreven’ observaties. Dit is voor ieder kind verschillend.
Lees blz. 226-230 uit je basisboek o&o
Opdracht
Ga op zoek naar de verschillende manieren van observeren.
Maak een lijstje van de verschillende vormen en zoek de formulieren erbij.
Maak een keuze welke methoden jij gaat gebruiken op stage.
Let op! Je moet drie momenten observeren. Dus ook drie observatiedoelen hebben met vragen.
Deze week ga je de observaties uitvoeren op stage.
10-3-2026
Les 5 - Methoden van observeren
15
Stap 5 (blz. 224 leerboek oo)
Voer de observatie uit
Maak een planning
Schrijf altijd gegevens van het kind, jouw gegevens, datum, tijd en plaats op de observatie
Breng iedereen (ouders, collega`s) op de hoogte dat je gaat observeren
Leg je spullen klaar
Neem de tijd om alles goed op te schrijven
Laat jouw aantekeningen niet slingeren (integriteit!)
Dit alles beschrijf je in stap 5 + je voegt je observaties toe in het verslag onder stap 5.
10-3-2026
Les 5 - Observeren met een stappenplan
17
Stap 1 (blz. 221 leerboek)
Beschrijf waarom je gaat observeren
Noem de aanleiding…… dat hoeft niet altijd een “probleem” te zijn. Het kan ook gaan om positief gedrag.
Waarom kies je voor dat kind?
Wat valt je op?
10-3-2026
Les 3 - Observeren met een stappenplan
11
Stap 2 (blz. 221 leerboek)
Schrijf de achtergrondgegevens op:
Leeftijd
Thuissituatie
Hobby`s
Broers /zussen
Verhuizing
Scheiding
Gedrag op school/groep
Relatie PM-er/OA
Relatie met andere kinderen
10-3-2026
Les 3 - Observeren met een stappenplan
12