Psycho-educatie in de GGZ

• New lesson editor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 3

Psycho-educatie in de GGZ

Lesdoelen

Je kunt:

• uitleggen wat psycho-educatie is en welke doelen het heeft

• benoemen waarom psycho-educatie belangrijk is binnen herstelgerichte zorg

• aangeven welke onderwerpen binnen psyco-educatie aan bod kunnen komen

• een eenvoudige psycho-educatie voorlichting voorbereiden en uitvoeren

• communicatieve vaardigheden toepassen die passen bij psycho-educatie

''Goede uitleg geven is soms belangrijker dan medicatie geven.''

Wat is psycho-educatie?

Het doelgericht geven van informatie over:

• de aandoening

• symptomen

• behandeling

• medicatie

• omgaan met klachten

• herstel en terugvalpreventie

De doelen van psycho-educatie

• Inzicht in stoornis vergroten

• Angst verminderen

• Eigen regie versterken

• Therapietrouw bevorderen

• Terugval voorkomen

• Familie ondersteunen

De rol van de verpleegkundige

• Voorlichten

• Controleren of informatie begrepen wordt

• Aansluiten bij het niveau van de zorgvrager

• Motiveren tot zelfmanagement

Waarom is psycho-educatie extra belangrijk in de GGZ?

Casusopdracht

Kevin (24) krijgt de diagnose schizofrenie. Hij begrijpt niet waarom hij medicijnen moet gebruiken. Zijn ouders zijn bang dat hij nooit meer zelfstandig kan wonen.

Bespreek in tweetallen:

• Welke informatie heeft Kevin nodig?

• Welke informatie hebben de ouders nodig?

• Welke vragen verwacht je van Kevin?

• Wat zou je als verpleegkundige uitleggen?

Hoe geef je psycho-educatie?

Het geven van psycho-educatie

De basisprincipes:

• Sluit aan bij het kennisniveau

• Doseer informatie

• Controleer op begrip

• Werk herstelgericht

• Betrek naasten

Voorbeelden van psycho-educatie

Depressie

• symptomen herkennen

• werking antidepressiva

• terugvalsignalen

Psychose

• stressfactoren

• vroege signalen

• medicatiegebruik

Bipolaire stoornis

• stemming monitoren

• slaap-waakritme

• signaleringsplan

Casusopdracht

Je zorgt voor een zorgvrager met een angststoornis waar je psycho-educatie aan gaat geven. Je kunt kiezen uit de volgende onderwerpen:

• Oorzaken van angst

• Werking van oxazepam

• Gezonde leefstijl

• Ontspanningsoefeningen

• Erfelijkheid

• Signalen van terugval

• Gevolgen van vermijding

Opdracht

Sorteer de onderwerpen in: ''moet direct besproken worden'' en ''kan later besproken worden''

Welke valkuilen kunnen er optreden bij het geven van psycho-educatie?

De risico's

• Te veel informatie geven

• Moeilijke taal gebruiken

• Alleen zenden

• Geen rekening houden met ziekte-inzicht

Oefenen met psycho-educatie

Vorm drietallen en verdeel de volgende rollen:

• Verpleegkundige

• Zorgvrager

• Observator

Een zorgvrager heeft net gehoord dat hij een depressie heeft

Opdracht verpleegkundige

De verpleegkundige geeft in 5 minuten uitleg over:

• Wat depressie is

• Mogelijke behandelingen

• Wat de zorgvrager zelf kan doen

Opdracht observator

Observeer:

Gebruik van begrijpelijke taal, stellen van vragen aan zorgvrager, controle van begrip, rustige houding, herstelgericht werken

Wissel na afloop door van rol

Exit-ticket

Schrijf voor jezelf op:

• Wat is volgens jou het belangrijkste doel van psycho-educatie?

• Welke vaardigheid wil jij nog verder ontwikkelen?

• Noem één aandachtspunt voor een verpleegkundige die psycho-educatie geeft

Psycho-educatie is meer dan alleen informatie geven: het helpt zorgvragers grip te krijgen op hun aandoening en ondersteunt herstel en eigen regie

Verdiepende opdracht

Je gaat een psycho-educatief gesprek voorbereiden voor één van de volgende ziektebeelden:

• Depressieve stoornis

• Schizofrenie

• Bipolaire stoornis

• Angststoornis

• Borderline persoonlijkheidsstoornis

Je voorbereiding moet de volgende punten bevatten:

• Doel van de voorlichting

• Belangrijkste informatie

• Mogelijke vragen van de zorgvrager

• Verpleegkundige aandachtspunten