Les 2:CVA & TIA

• Anatomie
• MBO
• Studiejaar 1

ITV module 4; les 1 Agraves, Wondlijm, steri-strips en hechtingen

Anatomie

Les 2: CVA en TIA

Wat gaan we doen

• Programma en leerdoelen bespreken +- 5 min
• Terugblik vorige les +- 5 min
• Voorkennis activeren +- 5 min
• Theorie over CVA en TIA +- 5 min
• Opzoek opdracht verschijnselen TIA/CVA +-10 minuten
• Theorie mond-spraak-arm beroerte alarm +- 10 min
• Opdracht mond-spraak-arm +- 15 min
• Evaluatie / Les afsluiting +- 5 min

Leerdoelen

Aan het einde van deze les kun je:

• Het verschil tussen CVA & TIA benoemen
• De Mond-Arm-Spraak test uitvoeren
• Belangrijke verschijnselen toelichten van een TIA/CVA en Epilepsie
• Uitleggen welke acties je als helpende moet nemen bij verschijnselen van een TIA/CVA en Epilepsie

Terugblik 

D.m.v. een korte quiz. Let op je hebt steeds 45 seconden om te antwoorden

Wat is Reuma

1. Een ontsteking aan de botten
2. Een verzamelnaam voor aandoeningen aan gewrichten, spieren en pezen
3. Een ziekte waarbij boten broos worden
4. Een tekort aan vitamine D

Wat is Osteoporose?

1. Een slecht werkende schildklier
2. Een infectie van het bot
3. Een beschadiging van het kraakbeen
4. Botontkaling, waardoor botten zwakker worden

Welke klacht past er bij Reuma?

1. Hoge koorts
2. Oorsuizen
3. Stijve en pijnlijke gewrichten
4. Botbreuken

Welke bewering is juist?

1. Reuma heeft goede en slechte dagen
2. Osteoporose geneest vanzelf
3. Reuma komt alleen voor bij ouderen
4. Osteoporose komt vooral voor bij jongeren

Wat gebeurt er bij osteoporose?

1. Botten worden dikker
2. Botten worden sterker
3. Botten genezen sneller
4. Botten breken sneller

Ken je iemand die eens een TIA/CVA heeft gehad?

Ken je iemand die epilepsie heeft?

Wat is een CVA/TIA?

• Een beroerte genoemd en is een verzamelnaam voor herseninfarct of hersenbloeding.
• Er is een verstoorde bloedtoevoer in de hersenen.
• Hersenen sturen het lichaam aan → daarom ernstige gevolgen.

Opzoek opdracht

Verschijnselen CVA/TIA

Individueel

Hulp?

Vraag eerst je medestudent indien je er niet uit komt dan je docent.

Klaar?

• bespreek met je buurman of buurvrouw of jullie antwoorden hetzelfde zijn.
• Zoek op wat epilepsie is en wat de verschijnselen daarvan zijn.
• Zoek op wat het mond-spraak-arm beroerte alarm is oftewek FAST-test.

Opdracht:

➡️ Zoek de verschijnselen van zowel een TIA als een CVA op in je boek.

➡️ Noteer zo veel mogelijk verschijselen van beiden aandoeningen.

➡️ Schrijf daarna in één zin het verschil tussen TIA en CVA op.

Verschijnselen CVA/TIA

• Verlamming van één lichaamshelft
• Geheugenproblemen
• Afasie (moeite met spreken/taal)
• Epileptische aanvallen
• Spasticiteit
• Veranderd gedrag

Verschil tussen een TIA en CVA

• Bij TIA zijn de verschijnselen binnen 24 uur weg
  
• Bij een CVA duren de verschijnselen langer dan 24 uur 

Mond-spraak-arm beroerte alarm

Mond

Vraag de persoon om zijn tanden te laten zien. 

Check of de mond scheef staat of dat een mondhoek naar beneden hangt.

Spraak

Laat de persoon een zin uitspreken om te horen of zijn spraak verward is. 

Vraag aan de persoon (of omstanders) of er veranderingen zijn bij het spreken, zoals onverstaanbaar zijn of moeite met het spreken.

Arm

Vraag de persoon om beide armen tegelijkertijd horizontaal naar voren te strekken en om de binnenzijde van de handen naar boven te draaien. 

Let op of een arm wegzakt.

Wat doe je als Helpende bij signalen van een beroerte?

Blijf kalm en laat de cliënt niet alleen

Bel direct de verpleegkundige of je leidinggevende

Indien nodig: 112 laten bellen (volgens protocol)

Observeer en noteer wat je ziet:

• Tijdstip van ontstaan
• Welke klachten
• Veranderingen in gedrag, spraak of beweging

Zorg dat de cliënt veilig blijft (niet laten lopen, risico op vallen)

Blijf bij de cliënt tot er hulp is!

Waarom snel handelen belangrijk is

Hoe sneller behandeling start, hoe meer hersenschade voorkomen wordt

Mond-spraak-arm beroerte alarm opdracht

Casus opdracht

tweetallen

Hulp?

Vraag eerst je medestudent indien je er niet uit komt dan je docent.

Klaar?

• Zoek op wat een helpende kan doen bij verschijnselen van een beroerte.

Opdracht:

Maak tweetallen

➡️ Jullie krijgen een handout lees deze goed door.

➡️ Iedere student speelt 2 keer de rol van cliënt en van een helpende

➡️ De cliënt speelt de klachten na.

➡️ De helpende voert de Mond–Arm–Spraak test uit

➡️Afronding: individueel beantwoord de vragen op de handout

Wat is epilepsie?

Wat is epilepsie?

• Epilepsie is een aandoening waarbij de hersenen tijdelijk ontregeld raken door een verstoring in elektrische signalen.
• Dit veroorzaakt epileptische aanvallen.
• Epilepsie kan aangeboren zijn of ontstaan na hersenletsel (bijv. ongeluk, hersenontsteking, hersentumor).
• Er is geen genezing, maar medicatie kan het aantal aanvallen verminderen.

Soorten aanvallen

1. Petit mal (Absences)

• Wat is het? Korte afwezigheid, iemand lijkt even “er niet bij”.
• Duur: Enkele seconden tot minuten.
• Verschijnselen: Even afwezig, soms lichte spiertrekkingen.

2.Grand mal (Tonisch-clonische aanval)

• Wat is het? Grote aanval, bewustzijnsverlies.
• Duur: Meestal niet langer dan 10 minuten.
• Verschijnselen:
• Spierkrampen en schokken van armen, benen en hoofd

Mogelijke ademhalingsproblemen

Schuim op de mond

Mogelijk incontinentie

Wat doe je als helpende?

Blijf kalm en zorg voor veiligheid:

• Voorkom dat de cliënt zich bezeert (meubels aan de kant).
• Houd bewegingen niet tegen.

Noteer de tijd: Kijk direct op je horloge of telefoon.

Volg het zorgplan:

• Er is vaak een epilepsieprotocol aanwezig.
• Medicatie toedienen doe jij niet, maar tijdregistratie is belangrijk.

Bel hulp: Waarschuw verpleegkundige of leidinggevende.

Laat de cliënt rustig liggen tot de aanval voorbij is.

Leerdoelen check

Aan het einde van deze les kan je:

• Het verschil tussen CVA & TIA benoemen
  
• De Mond-Arm-Spraak test uitvoeren
  
• Belangrijke verschijnselen toelichten van een TIA/CVA en Epilepsie
  
• Uitleggen welke acties je als helpende moet nemen bij verschijnselen van een TIA/CVA en Epilepsie

Denk hier eerst even rustig over na zonder al te antwoorden, de spinner wijst iemand aan

Huiswerk

• Indien nog niet gemaakt, maak dan opdracht 30 t/m 34