Communicatie, periode 4, les 5

• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 2

Communicatie Les 5; Valkuilen en werkvormen

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen wat de kenmerken zijn van een goed functionerende groep.
• Je kunt uitleggen wat het belang is van een goed functionerende groep.
• Je kunt uitleggen wat de rol van de (persoonlijk) begeleider is in het ondersteunen van groepen.
• Je kunt uitleggen waarom het belangrijk is om zicht te hebben op de groepsdynamiek.
• Je kunt benoemen wat de belangrijkste aandachtspunten zijn bij het ondersteunen van groepen.
• Je kunt benoemen wat de meest voorkomende valkuilen zijn bij het ondersteunen van groepen.
• Je kunt enkele voorbeelden noemen van werkvormen die geschikt zijn voor het werken met cliënten in groepen.

Terugblik

Waaraan herken je een goed functionerende groep?

Een goed functionerende groep

• duidelijke structuur, iedereen voelt zich goed;
• heeft kennis van de doelstellingen;
• eens met de formele en informele regels;
• iedereen wordt geaccepteerd;
• hebben genoeg inspraak;
• er is onderling vertrouwen;
• open communicatie;
• begeleiders en cliënten vormen een homogene groep.

Hoe kun jij als PBMZ'er invloed uitoefenen op de groep?

Ondersteunen van de groep

Tijdens het ondersteunen van groepen is het van belang om:

• te zorgen voor een goede sfeer;
• interactie te stimuleren;
• betrokkenheid te stimuleren;
• individuele aandacht te geven;
• om te gaan met conformisme;
• om te kunnen gaan met conflicten.

Valkuilen bij het ondersteunen van een groep

• Te weinig oog voor gelijkwaardigheid
• Te veel verantwoordelijkheid nemen
• Te graag aardig gevonden willen worden
• Te veel gericht op één persoon
• Te weinig aandacht voor non-verbaal gedrag

situatie

Waarom is Liza boos?

Tijdens het avondeten vertelt Liza dat zij boos is op de leerkracht op school, omdat ze volgens haar onterecht straf kreeg. Ze waren met een groepje klasgenoten aan het lachen en zij was de enige die straf kreeg. Ze gebruikt in haar verhaal veel scheldwoorden, maar heeft ook tranen in haar ogen. Vincent, de groepsbegeleider, laat Liza even haar verhaal vertellen. Als Liza klaar is, zegt Vincent: 'Ik zie dat het je raakt, Liza.' Liza begint te huilen en vertelt dat ze erg haar best doet om aardig gevonden te worden door de andere kinderen en daarom probeert zij iedereen aan het lachen te krijgen. Vincent kan, doordat hij nu weet welke gedachten en emotie achter het verhaal van Liza schuilt, Liza troosten en haar helpen om een oplossing te vinden.

Reageert Vincent op de goede manier volgens jou?

Werkvormen voor het ondersteunen van groepen

• groepsregels formuleren;
• sfeer verhogen;
• nader kennismaken;
• groepsrol onderzoeken.

Stappen voor het formuleren van groepsregels

1. Stimuleer de groepsleden om een aantal groepsregels (maximaal vijf) te bedenken. Je kunt de cliënten helpen door te vragen naar wat ze belangrijk vinden. Hoe willen ze elkaar bijvoorbeeld aanspreken? Waar worden ze vrolijk van? Wat vinden ze niet prettig?
2. Help de groepsleden om hierover met elkaar een gesprek te voeren. Stimuleer iedereen uit de groep om mee te praten. Let erop dat niet alleen de meer aanwezige cliënten aan het woord komen; betrek ook de wat stillere cliënten.
3. Probeer de regels positief te formuleren: wat willen jullie wél? Regels zijn gemakkelijker vol te houden als ze positief geformuleerd zijn. Probeer dus een regel als 'geen televisiekijken overdag' om te vormen naar 'in de avond mogen we televisiekijken'.
4. Maak de regels zichtbaar nadat jullie deze samen hebben vastgesteld. Dat kan bijvoorbeeld door er een poster van te maken en deze op een zichtbare plek op te hangen.

Sfeer verhogen

• Samen activiteiten ondernemen
• Aandacht schenken aan speciale momenten
• Gesprek over sfeer voeren

Nader kennismaken

Het is in een groep van belang om de interactie en betrokkenheid tussen groepsleden te stimuleren. Op die manier kan de groep ook echt een groep worden en kunnen de groepsleden elkaar opzoeken voor vermaak, ondersteuning en hulp. Daarbij is het wel van belang dat de groepsleden elkaar voldoende kennen. Als je de ander kent en bijvoorbeeld weet wat zijn hobby's zijn of waren, waar de ander gewoond heeft of wat zijn favoriete gerecht is, wordt het al een stuk makkelijker om elkaar op te zoeken. Jij kunt als (persoonlijk) begeleider hieraan bijdragen op verschillende manieren.

Aan elkaar koppelen

Als jij een gesprek voert met een cliënt, kun je een andere cliënt bij dat gesprek betrekken. Je hebt het bijvoorbeeld met een cliënt over haar favoriete gerecht en vraagt dan aan een andere cliënt wat zijn lievelingsgerecht is. Op die manier probeer je de cliënten met elkaar te verbinden. Vaak kun je wel inschatten wie er goed met elkaar verbonden kunnen worden.

Herinneringen ophalen

Je kunt elkaar ook beter leren kennen in een grotere groep. Een leuke activiteit hiervoor is om herinneringen van vroeger op te halen. Dat kan door samen naar foto's van vroeger te kijken, naar muziek te luisteren of door samen te praten over vroeger. Op deze manier kom je veel te weten over meerdere groepsleden en dat kan er weer toe leiden dat er meer interactie ontstaat.

Groepsrol onderzoeken

Stappen voor het bespreekbaar maken van ieders rol in een groep zijn:

1. Laat iedereen voor zichzelf nagaan welke rol hij of zij heeft in de groep.
2. Bespreek met de groepsleden welke rol zij hebben.
3. Mochten er meerdere groepsleden met dezelfde rol zijn, bespreek dan in de groep hoe ze daarmee omgaan.

Maken: Thieme Meulenhoff, boek communicatie, Module 6, niveau 4, paragraaf 2 opdracht 1 t/m 13

Volgende week

Volgende week gaan we aan de slag met de praktijksituatie en gaan we oefenen voor de toets. 

Wat neem je mee van deze les?

deze les vond ik......

😒🙁😐🙂😃