Cijferend aftrekken tot 1000

Cijferend aftrekken tot 1000

1 / 33
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 33 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Cijferend aftrekken tot 1000

Open met het idee dat netjes onder elkaar schrijven helpt om fouten te voorkomen. Benoem dat we werken met H, T en E en soms moeten lenen.

Lesdoel

Ik kan getallen tot 1000 cijferend aftrekken, ook soms met overschrijding, door het H T E-schema netjes onder elkaar te zetten en stap voor stap te werken.

This item has no instructions

Welk woord past bij aftrekken met lenen?

Gebruik de woorden uit de cloud om voorkennis op te halen, zoals buurman, HTE, netjes, lenen, lastig of stappen.

Eerst netjes klaarzetten

  • Schrijf de grootste som bovenaan

  • Zet H T E boven de kolommen

  • Schrijf honderdtallen, tientallen en eenheden recht onder elkaar

  • Werk altijd van rechts naar links

Benadruk dat veel fouten ontstaan door slordig uitlijnen. Laat zien dat 348 en 126 exact onder H, T en E moeten staan.

Het H T E-schema


H | T | E

3 | 4 | 8

1 | 2 | 6


  • H = honderdtallen

  • T = tientallen

  • E = eenheden

Gebruik steeds dezelfde letters: H, T, E. Laat leerlingen deze letters ook echt boven hun som schrijven.

Zonder overschrijding

Als het bovenste cijfer groter is dan het onderste cijfer, kun je direct aftrekken.


H T E

3 4 8

1 2 6

------

2 2 2



  • 8 - 6 = 2

  • 4 - 2 = 2

  • 3 - 1 = 2

Noem dit eerst het makkelijke geval. Zo hebben leerlingen een vast begin voordat lenen erbij komt.

Met overschrijding: lenen

Soms is het bovenste cijfer te klein.

Dan leen je bij de buurman links.


  • Van tientallen naar eenheden: je krijgt 10 erbij

  • Van honderdtallen naar tientallen: je krijgt 10 tientallen erbij

  • De buurman houdt 1 minder over

Gebruik bewust de taal van de gebruiker: 'lenen bij de buurman'. Zeg erbij dat de buurman altijd links staat.

Stappenplan

  1. Zet de som onder elkaar in H T E

  2. Begin bij de E

  3. Kan het niet? Leen bij de buurman links

  4. Schrijf het antwoord per kolom op

  5. Controleer of je niets bent vergeten

Laat leerlingen dit stappenplan overschrijven. Het is de vaste routine voor alle voorbeeldsommen.

Waar begin je bij cijferend aftrekken?

A

Bij E

B

Bij H

C

In het midden

D

Linksboven

Controleert de vaste werkrichting uit de uitleg: altijd van rechts naar links, dus beginnen bij de eenheden.

Maak het stappenplan compleet

Bij cijferend aftrekken zet je de som netjes in H T E. Je begint bij de E. Als het niet lukt, leen je bij de buurman links. Daarna reken je stap voor stap verder.

H T E
E
buurman
T
H
vriend
optellen

Laat leerlingen de kernwoorden uit het stappenplan terughalen.

Voorbeeld 1

H T E

5 7 3

2 4 1

------

3 3 2


Eerste voorbeeld zonder overschrijding. Kort en vlot, zodat de aandacht naar de opmaak gaat.

Voorbeeld 2

```text

H T E

4 2 3

1 5 1


Bij de eenheden kan het wel: 3 - 1 = 2

Bij de tientallen kan het niet: 2 - 5 lukt niet

  • Leen 1 honderdtal bij de buurman

  • 4 wordt 3

  • 2 tientallen worden 12 tientallen

Neem hier de tijd om de overschrijding in de tientallenkolom zichtbaar te maken. Schrijf de aangepaste cijfers boven de som.

Voorbeeld 2

H T E

3 2 3

1 5 1

--------

2 7 2

  • 3 - 1 = 2

  • 12 - 5 = 7

  • 3 - 1 = 2

Benadruk dat je pas verdergaat nadat het lenen goed staat genoteerd.

Wat gebeurt er bij 423 - 151 in de tientallen?

A

2 wordt 3

B

4 wordt 5

C

2 wordt 12

D

1 wordt 11

Sluit aan op voorbeeld 2: er wordt 1 honderdtal geleend, waardoor 2 tientallen veranderen in 12 tientallen.

Vul de leenstappen in

Bij 423 - 151 kan 3 - 1 wel. Maar 2 - 5 lukt niet. Je leent dan 1 honderdtal bij de buurman. Daardoor wordt 4 eerst 3 en worden 2 tientallen 12 tientallen.

honderdtal
3
12
tiental
5
10
eenheid

Checkt of leerlingen het lenen van H naar T begrijpen.

Voorbeeld 3

H T E

6 3 2

4 5 8



  • Bij de eenheden lukt 2 - 8 niet

  • Leen 1 tiental bij de buurman

  • 3 tientallen worden 2 tientallen

  • 2 eenheden worden 12 eenheden

Zeg hardop: 'Ik leen bij de buurman links, dus bij de tientallen.'

Voorbeeld 3

```text

H T E

6 2 12

  • 4 5 8

--------

1 7 4

```


  • 12 - 8 = 4

  • 2 tientallen - 5 tientallen lukt niet

  • Leen 1 honderdtal: 6 wordt 5 en 2 wordt 12

Wijs erop dat in deze som twee keer lenen nodig is: eerst bij E, daarna bij T.

Voorbeeld 3

```text

H T E

5 12 12

  • 4 5 8

---------

1 7 4

```


  • 12 - 8 = 4

  • 12 - 5 = 7

  • 5 - 4 = 1

Als leerlingen in de war raken, laat alleen de aangepaste kolom zien en werk steeds van rechts naar links.

Waarom moet je bij 632 - 458 twee keer lenen?

A

E en T lukken niet

B

H en E lukken niet

C

Alleen H lukt niet

D

Alleen E lukt niet

In voorbeeld 3 lukt eerst 2 - 8 niet en daarna 2 tientallen - 5 tientallen ook niet.

Waarom leen je hier twee keer?

Goed antwoord bevat: eerst lenen bij de tientallen voor de eenheden, daarna nog een keer lenen bij de honderdtallen voor de tientallen.

Voorbeeld 4

```text

H T E

8 0 4

  • 3 2 7

```


  • 4 - 7 lukt niet

  • Leen bij de tientallen

  • Maar daar staat 0

  • Dan leen je eerst bij de honderdtallen

Dit is het lastigste type. Leg rustig uit: 8 honderdtallen wordt 7 honderdtallen, 0 tientallen wordt 10 tientallen, daarna kan 1 tiental naar de eenheden.

Voorbeeld 4

```text

H T E

7 9 14

  • 3 2 7

--------

4 7 7

```


  • 14 - 7 = 7

  • 9 - 2 = 7

  • 7 - 3 = 4

Maak zichtbaar dat 10 tientallen eerst ontstaan uit 1 honderdtal, en daarna 1 tiental wordt doorgegeven aan de eenheden.

Voorbeeld 5

```text

H T E

9 1 0

  • 4 6 5

```


  • 0 - 5 lukt niet

  • Leen bij de tientallen

  • Daar staat 1, dus dat kan

  • 1 tiental wordt 0 tientallen en 10 eenheden

Kies deze som om te laten zien dat een nul bij de eenheden geen probleem is als de buurman links iets heeft om te lenen.

Voorbeeld 5

```text

H T E

8 10 10

  • 4 6 5

---------

4 4 5

```


  • 10 - 5 = 5

  • 10 - 6 = 4

  • 8 - 4 = 4

Leg uit dat na het eerste lenen ook bij de tientallen opnieuw moet worden gekeken.

Wat doe je eerst bij 804 - 327?

A

8 wordt 9

B

0 wordt 1

C

Leen bij H

D

Begin bij T

Bij de tientallen staat 0, dus je moet eerst lenen bij de honderdtallen.

Maak de uitleg compleet

Bij 804 - 327 lukt 4 - 7 niet. In de tientallen staat 0, dus je leent eerst bij de honderdtallen. Daarna kun je 1 tiental doorgeven aan de eenheden.

0
honderdtallen
eenheden
8
tientallen
antwoorden
kolommen

Controleert het lastigste type met een nul in de tientallenkolom.

Veelgemaakte fouten

  • Niet netjes onder H T E schrijven

  • Links beginnen in plaats van rechts

  • Vergeten de buurman 1 minder te maken

  • Het geleende tiental of honderdtal niet goed opschrijven

Gebruik deze slide als korte samenvatting van wat mis kan gaan tijdens het oefenen.

Onthoud dit

Cijferend aftrekken lukt beter als je steeds hetzelfde doet:


  • H T E bovenaan

  • Netjes onder elkaar

  • Begin bij E

  • Lenen bij de buurman links als het niet kan

  • Daarna pas verder rekenen

Dit is de afsluitende inhoudelijke samenvatting. Koppel terug naar het lesdoel.

Welke fout komt vaak voor?

A

Netjes onder HTE

B

Beginnen bij E

C

Buurman 1 minder

D

Links beginnen

Gebaseerd op de samenvattende foutenslide.

Welke stap helpt jou het meest?

Bespreek antwoorden zoals: HTE opschrijven, rechts beginnen, buurman 1 minder maken, netjes onder elkaar zetten.

Wat vond je vandaag het lastigst?

Laat leerlingen benoemen waar het lastig werd, bijvoorbeeld lenen met tientallen, twee keer lenen of een 0 in de som.

Eén ding dat jij onthoudt van deze les

Gebruik dit als korte afsluiting en koppel terug naar het lesdoel.

Begrippen

cijferend aftrekken - aftrekken door getallen netjes onder elkaar te zetten

overschrijding - een kolom waarin het bovenste cijfer te klein is om direct af te trekken

lenen - 1 tiental of 1 honderdtal tijdelijk gebruiken uit de kolom links

H - honderdtallen

T - tientallen

E - eenheden

buurman - de kolom links waarvan je leent

This item has no instructions