Hoofdstuk 9 paragraaf 4

Hoofdstuk 9 paragraaf 4

Leerdoel : begrijpen hoe je een opgave moet aanpakken

1 / 18
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

This lesson contains 18 slides, with text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Hoofdstuk 9 paragraaf 4

Leerdoel : begrijpen hoe je een opgave moet aanpakken

1) Zet in de juiste volgorde

(Gebruik Binas 83E)


CO2 diffundeert vanuit het dissimilerende weefsel naar de weefselvloeistof

CO2 diffundeert de rode bloedcel in

CO2 + H2O -> H2CO3

H2CO3 valt uiteen in H+ en HCO3-

HCO3- diffundeert de rode bloedcel uit


Dus volgorde 5, 2, 4, 3, 1




2) De eerste reactie als je een bloeding hebt bij de haarvaten is dat er een stolsel komt van bloedplaatjes.

Vervolgens zijn stollingsfactoren uit de beschadigde cellen (fosfolipiden uit membranen), stollingsfactoren uit de bloedplaatjes (=plaatjesfactor), stollingsfactoren uit het bloedplasma (vitamine K, Calcium en stollingseiwitten) nodig om protrombine om te zetten in trombine


3)

Aan het begin is de bloeddruk 4,6 kPa


Op het snijpunt van rode lijn (bloeddruk) en colloïd osmotische waarde meet je netto transport 0 : bloeddruk is daat 3,3 kPa


Als de netto filtratiedruk 0 is, wil dat zeggen dat er meer weefselvloeistof terugstroomt in het haarvat dan door bloeddruk naar buiten.

3)

2) Gebruik BINAS 83E (nu de omgekeerde volgorde van vraag 1)


HCO3- diffundeert de rode bloedcel in

HCO3- reageert met H+ tot H2CO3

H2CO3 valt uiteen in H2O en CO2

CO2 diffundeert naar het bloedplasma

CO2 diffundeert naar het longblaasje


3a) pCO2 is 2,7 kPa dus rode lijn volgen


pO2 is 8 kPa, zie x-as


Het snijpunt is 92% dus 92% van de hemoglobine is verzadigd met O2 en wordt daarom oxyhemoglobine genoemd.

3b) De pCO2 stijgt naar 10,7 kPa dus paarse lijn volgen


De pO2 is 8 kPa


De verzadiging van hemoglobine is dan 78% (dus als oxyhemoglobine oftewel 78% van de O2 is nog gebonden aan Hb = hemoglobine)

c. Ze bedoelen hier wat het verschil is tussen vraag a en vraag b

(de vraag had anders gesteld kunnen worden)


92-78=14%


Je had ook kunnen denken bij deze vraag dat bij 92% verzadiging (vraag 3a) 8% is afgestaan en bij 78% verzadiging (vraag 3b) 22%





4)Bij 7kPa (op 5000 m) kijk je bij de rode lijn en zie je bijna 90% verzadiging. Aan de grond (kijk bij 14kPa) is dit 98%


In de weefsels (op 5000 m en aan de grond) geldt een pO2 van 2,5 kPa en een pCO2 van 8 kPa, dus volg je de groene lijn... en zie je slechts 20% verzadigd.


Aan de grond is het verschil 98-20=78%


Op grote hoogte is het verschil 90-20=70% verzadiging

5a) Kies een pO2 waarde (bijv 6kPa) en vergelijk nu hoeveel van het foetale hemoglobine verzadigd is met hoeveel van het moederlijk hemoglobine verzadigd is.

Conclusie: foetaal is groter.

Zuurstof bindt dus liever aan foetaal Hb dan aan moederlijk Hb (bevorderlijk voor de diffusie van moeder naar kind)


5b) De pijlen geven het verschil weer. Bij de placenta is het verschil dus groot zodat O2 zal diffunderen van moeder naar kind.



6) Bij pO2 = 14kPa en pCO2 van 2,7 kPa moet je de rode lijn volgen.

Max 98% verzadiging in de longen


In rust geldt pO2 = 5kPa en pCO2 van 5,3 kPa (dus blauwe lijn) dus 68% verzadiging


In actie geldt pO2 = 2,5kPa en pCO2 van 10,7 kPa (dus paarse lijn) dus 18 % verzadiging


98-68=30% O2 afgegeven aan weefsel (rust)

98-18=80% O2 afgegeven aan weefsel (actie)

Omrekenen naar ml O2


verschil : 50% is afgegeven:

100% = 20 ml O2 per 100 ml bloed

50% = 10 ml O2 per 100 ml bloed


7a) Zuurstoftekort : weet dat ademhaling aangestuurd wordt door hoge CO2 concentratie (hoge pCO2) en niet/nauwelijks door een zuurstoftekort.


7b)Op langere termijn wordt in je nieren een zuurstoftekort vastgesteld en zal door productie van het hormoon EPO stamcellen (in rode beenmerg) tot meer productie van rode bloedcellen aanzetten


7c)Door meer rode bloedcellen is er meer binding met zuurstof mogelijk. Alleen zal het verzadigingspercentage van een hemoglobine niet veranderen, immers steeds 4 O2 moleculen max bij Hb


7d)Wanneer er meer rode bloedcellen zijn, neemt hoeveelheid O2 in je bloed toe.



Text

8) Gebruik binas 83D de grafiek linksonder... Bij een pO2 van 2kPa en een pH van 7,2 is 10% van de hemoglobine verzadigd


Bij een pO2 van 14kPa en een pH van 7,6 is 98% van de hemoglobine verzadigd


Het percentage stijgt dus met 88% (98-10)


Als de pH niet 7,6 maar 7,4 zou zijn, is een lager percentage van de hemoglobine verzadigd (97% ipv 98%)

9) Meer EPO betekent volgens binas 89A (hormonen) dat er meer rode bloedcellen komen en dus meer zuurstof gebonden kan worden


Bij te veel rode bloedcellen wordt de viscositeit van het bloed anders, het bloed wordt dikker. M.n. in haarvaten kunnen stolsel ontstaan, met als gevolg dat een infarct optreedt.


Binas 89A vermeldt dat de

nieren EPO maken.

10) Alpaca's kunnen door een mutatie goed leven in de ijle lucht


In de grafiek is te zien dat het bloed van de Alpaca's een hoger verzadigingspercentage heeft dan het bloed van de mens (bij punt P).


Het aantal bindingen van zuurstof aan hemoglobine is 4 bij de mens, of dit meer/minder is bij de Alpaca staat niet in de grafiek.


Bij de mens bereik je bij punt Q ongeveer 90% verzadiging, bij de Alpaca is dit tegen de 100% aan.


Sherpa's hebben een gen dat het mogelijk maakt om beter op lage concentraties zuurstof te reageren (het is een transcriptiefactor)


Mitochondriën gebruiken zuurstof voor de disiimilatie


Creatinefosfaat kan de fosfaat aan ADP afstaan om ATP te maken

Hoofdstuk 9 paragraaf 5

Leerdoel : begrijpen hoe je een opgave moet aanpakken

1) De enige slagaders met kleppen zijn de aorta en longslagader, slagaders hebben een gespierde wand (zie binas), slagaders vervoeren zuurstofrijk bloed (uitzondering is de longslagader), aders vervoeren zuurstofarm bloed (uitzondering longaders), slagaders liggen dieper in je lichaam


In je binas kun je de verschillende lagen van de slagader, ader en haarvaten met elkaar vergelijken.


Kringspieren om de slagadertjes regelen de doorbloeding van een orgaan. Als je schrikt, stroomt minder bloed door je huid omdat die kringspiertjes samentrekken. Het bloed kan dan meer naar de spieren stromen, zodat jij kunt vluchten.





Door bloeddruk ontstaat weefselvloeistof met zuurstof en voedingsstoffen voor de cellen. De rode bloedcellen, bloedplaatjes en eiwitten verlaten het haarvat nooit.

Door hoge osmotische waarde (vanwege eiwitten) stroomt weefselvloeistof met CO2 etc terug het haarvat in. Een deel gaat ook naar het lymfevatenstelsel...

4) Hoe groter de gezamenlijke diameter (veel haarvaten), des te lager de stroomsnelheid van het bloed.