Praktijkleren lesweek 1 Les Musculoskeletale klachten/ tiltechnieken

• New lesson editor
• Mentorles
• HBO
• Studiejaar 2

Musculoskeletale klachten

Wat is de ernst van klachten aan jouw bewegingsapparaat en hoe kun je ze voorkomen?

Lesdoelen

Na de les:

• vertelt de student wat MSK is;

• benoemt de student waarom het belangrijk is om MSK te voorkomen en actie te ondernemen bij lichte klachten;

• laat de student zien welke hulpmiddelen/technieken ingezet kunnen worden voor veilig manoeuvreren.

• laat de student zien welke hulpmiddelen/technieken ingezet kunnen worden voor het veilig maken van een transfer.

• laat de student zien welke hulpmiddelen/technieken ingezet kunnen worden voor veilig verplaatsen binnen de grenzen van het bed.

• laat de student zien welke hulpmiddelen/technieken ingezet kunnen worden om statische belasting te voorkomen;

• heeft de student geoefend met het gebruik van de hulpmiddelen/technieken.

Wat weet je nog van de ergonomie lessen in jaar 1?

Welke verpleegkundige handelingen kunnen leiden tot klachten aan je lichaam?

Oefenen in carrousel

Ga per groepje naar 1 bed. Hier oefen je met elkaar het scenario.

Na 8 minuten wisselen we door. Wissel af in wie patiënt en wie verpleegkundige speelt. De studenten die geen rol hebben, bekijken hoe de verpleegkundige de hulpmiddelen/technieken inzet en geven hier feedback op.

Musculoskeletale klachten (MSK)

= alle klachten aan het bewegingsapparaat

• Specifieke klachten = pathologie aanwezig

• Aspecifieke klachten = geen pathologie aanwezig

De nek, schouders en onder rug zijn de plekken waar verpleegkundigen het vaakst klachten ondervinden. Maar op de andere plekken ondervinden verpleegkundigen regelmatig klachten.

77,2% van de verpleegkundige heeft MSK door fysieke belasting:

• Tillen

• Buigen

• Langdurig staan

• Statische belasting

Gevolgen:

• Pijn

• Verminderde productiviteit

• Uitval

Bewegingsapparaat = spieren, botten, gewrichten

Voorbeelden pathologie: hernia, botbreuk

Voorbeelden geen pathologie: risicofactoren, zoals verkeerde houding, erfelijke aanleg, trauma en het werk wat je uitvoert.

Soorten belasting

Dynamische belasting

= belasting die in richting of intensiteit kan veranderen. Er vindt beweging plaats.

Statische belasting

= belasting die niet in richting of intensiteit kan veranderen. Er vind geen beweging plaats, maar staat langdurig in dezelfde houding.

Text

-Dynamische belasting: Denk hierbij aan manoeuvreren, transfers maken, verplaatsen binnen de grenzen van het bed. Er wordt dus een beweging gemaakt

-Statische belasting = Denk hierbij aan het langdurig in dezelfde houding staan, zoals tijdens het wassen van een zorgvrager. Er vindt in dit geval geen beweging plaats.

Stelling:

Ik ben jong dus hoef me geen zorgen te maken dat ik klachten krijg aan mijn lichaam

A

Eens

B

Oneens

Deze stelling is onjuist, want ook studenten ervaren al MSK. Bovendien kun je je nu beter goede technieken aanleren, zodat je deze in de toekomst ook in blijft zetten en de kans op MSK verkleind.

Stelling:

Lichamelijke overbelasting kom alleen als je er voor kiest om hulpmiddelen/technieken niet te gebruiken

A

Eens

B

Oneens

Nee, soms zijn hulpmiddelen niet beschikbaar. Je moet dan creatief zijn.

Vervolg vraag:

In welke setting verwacht je het meest aan te lopen tegen afwezigheid van middelen? Hoe kun je hier mee om gaan?

Stelling:

Ik weet nog precies hoe ik de technieken en hulpmiddelen moet gebruiken die in jaar 1 aangeleerd zijn

A

Eens

B

Oneens

Veel zal weggezakt zijn, dus nog een keer oefenen met de technieken/hulpmiddelen.

Optie 1: opdracht pitch

Bereid in jouw groepje een onderwerp voor en pitch de belangrijkste punten.

Zie Brightspace voor de lesopdracht en sites die je kunt gebruiken voor informatie.

Groep 1: Veilig verplaatsen buiten het bed/ manoevreren

Groep 2: Veilig transfer maken (loopbegeleiding, opstaan en zitten)

Groep 3: Veilig verplaaatsen binnen de grenzen van het bed (glijzijl, papegaai, draaien in bed)

Groep 4: Statische belasting

Optie 2: opdracht demonstratie

Bereid in jouw groepje een onderwerp voor en demonstreer 1 hulpmiddel/techniek die hierbij ingezet kan worden.

Zie Brightspace voor de lesopdracht en sites die je kunt gebruiken voor informatie.

Voorkomen van MSK

• Praktijkrichtlijn fysieke belasting volgen

• Inzetten hulpmiddelen en technieken

  • 1.6.2 Tot zit komen en weer gaan liggen met hulp van een papegaai | Goedgebruik

  • 2.1.4 Opstaan vanuit bed of stoel met hulp| Goedgebruik

• Bevorder zelfredzaamheid = haptonomisch werken

• Leefstijl

In de praktijkrichtlijn fysieke belasting staat wanneer je een hulpmiddel moet gebruiken in de zorg voor patiënten.

Door de patiënt naar vermogen mee te laten werken wordt de zelfredzaamheid gestimuleerd en wordt fysieke belasting beperkt. Dit wordt haptonomisch werken genoemd.

Daarnaast is het hierbij belangrijk om mee te bewegen met de patiënt. Vaak kunnen ze meer dan we denken.

Ook leefstijl heeft invloed op het ontwikkelen van MSK. Niet sporten, overgewicht en onvoldoende slapen verhogen het risico op MSK.

Lesdoelen

Na de les:

• vertelt de student wat MSK is;

• benoemt de student waarom het belangrijk is om MSK te voorkomen en actie te ondernemen bij lichte klachten;

• laat de student zien welke hulpmiddelen/technieken ingezet kunnen worden voor veilig manoeuvreren.

• laat de student zien welke hulpmiddelen/technieken ingezet kunnen worden voor het veilig maken van een transfer.

• laat de student zien welke hulpmiddelen/technieken ingezet kunnen worden voor veilig verplaatsen binnen de grenzen van het bed.

• laat de student zien welke hulpmiddelen/technieken ingezet kunnen worden om statische belasting te voorkomen;

• heeft de student geoefend met het gebruik van de hulpmiddelen/technieken.

Toepassing wanneer jullie de praktijk in gaan...

Kijk op je stage plek hoe dit in de praktijk gaat:

• Hoe gaan collega's om met ergonomie?

• Zijn er hulpmiddelen beschikbaar?

• Hoe kun je dit bevorderen?