3.2b leestekens NuN

• New lesson editor
• Nederlands
• MBO
• Studiejaar 1

Tekens bij woorden

Taalverzorging 3.2

Indeling les

• Herhaling hoofdletters en leestekens

• Theorie filmpje NuN

• Maken opdrachten 3.2

• Klaar? Ga op zoek naar een vacature of een bedrijf waar je je zou willen solliciteren.

• LessonUp lescheck

Korte herhaling

3.1 Hoofdletters

• eerste woord van een zin. Welke uitzonderingen?

• namen van personen, merken en feestdagen. Welke uitzonderingen?

• (afleidingen van) aardrijkskundige namen

Korte herhaling

3.2 Leestekens:

• Punt: wanneer?

• Komma: wanneer?

• Vraagteken, uitroepteken

• Aanhalingstekens: wanneer?

• Dubbele punt: wanneer?

• Puntkomma: wanneer?

Zoek de fout

Waar ontbreekt de komma?

Wat doet dit met de betekenis van de zin?

De komma ontbreekt in de volgende zin:

'Ben je minimaal 15 jaar beschikbaar op twee avonden en op zaterdag.'

 

De komma moet achter '15 jaar'. Zo dus: Ben je minimaal 15 jaar, beschikbaar op twee avonden en op zaterdag?

 In de huidige vorm (zonder komma) betekent de zin eigenlijk dat je 15 jaar lang beschikbaar zou moeten zijn.

mevrouw thea de boer krijgt met moederdag een bon van ikea

A

2 hoofdletter

B

3 hoofdletters

C

4 hoofdletters

D

5 hoofdletters

Wat is goed geschreven?

A

't is niks voor mij.

B

'T is niks voor mij.

C

't Is niks voor mij.

D

'T Is niks voor mij.

Waar staan de hoofdletters goed?

A

Mevrouw A. van Beek

B

Mevrouw A. van beek

C

Mevrouw Van Beek

D

Mevrouw van Beek

In welke zin worden alle hoofdletters goed toegepast?

A

Morgen krijg ik les van meneer van veen.

B

morgen krijg ik les van Meneer van Veen.

C

Morgen krijg ik les van meneer Van Veen.

D

Morgen krijg ik les van meneer van Veen.

In welke zin worden alle hoofdletters goed toegepast?

A

's Avonds ga ik naar Johan

B

'S avonds ga ik naar Johan

C

's avonds ga ik naar Johan

D

's avonds ga ik naar johan.

In welke zin worden alle hoofdletters goed toegepast?

A

In het zuiden van Nederland verstaan ze geen Twents.

B

In het Zuiden van Nederland verstaan ze geen Twents.

C

In het zuiden van nederland verstaan ze geen Twents.

D

In het zuiden van Nederland verstaan ze geen twents.

In welke zin worden alle hoofdletters goed toegepast?

A

In het christendom vereert men god.

B

In het Christendom vereert men God.

C

In het Christendom vereert men god.

D

In het christendom vereert men God.

In welke zin worden hoofdletters goed toegepast?

A

Een mbo'er kan doorstromen naar het hbo.

B

Een MBO'er kan doorstromen naar het HBO.

C

Een Mbo'er kan doorstromen naar het Hbo.

D

Een MBo'er kan doorstromen naar het HBo.

In welke zin worden hoofdletters goed toegepast?

A

De GGD doet onderzoek naar Corona.

B

De ggd doet onderzoek naar corona.

C

De Ggd doet onderzoek naar Corona.

D

De GGD doet onderzoek naar corona.

Bij welke zin staan de leestekens goed?

A

Sanne zegt: De hygiëne in de crèche is goed.

B

Sanne zegt: "De hygiëne in de crèche is goed."

C

Sanne zegt: "de hygiëne in de crèche is goed."

D

Sanne zegt de hygiëne in de crèche is goed.

Doel vandaag

Je kent de verschillende tekens die bij sommige woorden moeten worden gebruikt en weet wanneer je ze moet toevoegen.

Vergelijk deze zinnen eens met elkaar

1 Er kwam slechts één student.

2 Er kwam slechts een student.

Stel je voor: je gaf een feestje.
In zin 1 kwamen er meerdere mensen, eentje van hen was student.
In zin 2 is het wel heel droevig: er kwam alleen maar een student, meer mensen kwamen er niet.

Tekens bij woorden

Tekens bij woorden maken duidelijk hoe een woord gelezen of uitgesproken moet worden.

Vaak is dat gewoon nodig voor de uitspraak; soms geeft het ook aanwijzingen hóé een woord of een zin gelezen moet worden.

Tekens bij woorden

• apostrof

• trema

• accent

• weglatingsstreepje

Een apostrof gebruik je ...

• bij meervoud en bezit als je het woord anders verkeerd zou uitspreken: lama’s, taxi’s, paraplu’s, baby’s, Emily’s vriendin

• bij sommige namen die eindigen op een s of een s-klank. Om dan toch bezit aan te geven, schrijf je alleen een apostrof:

Hans’ koffer, Boaz’ kamer, Max’ ov-kaart, Loes’ vriend

Een apostrof gebruik je ...

• op de plaats van een weggelaten letter.
  Bekendste voorbeelden:
  ’s middags, ’s-Gravenhage
  (op de plaats van ’s stond vroeger ‘des’)

• bij afkortingen en cijfer- en letterwoorden:
  BN’er, ICT’ers, pdf’je, A4’tje, roc’s

Een trema gebruik je ...

• om te laten zien dat je de letter apart uitspreekt. Het zijn de puntjes op sommige klinkers: reünie, Italië, creëren, ruïne, kopiëren

vergelijk eens met:

reunie, Italie, creeren, ruine, kopieren

Een accent gebruik je ...

• om te laten zien of je de klank kort of lang uitspreekt. Het zijn de streepjes naar links (è), naar rechts (é) en het ‘dakje’ (ê):
  logé, café, première, crêpe, enquête

• om aan te geven op welk woord de nadruk moet liggen. Gebruik dan het streepje naar rechts:

– Ik vind dat we dat juist wél moeten doen.

Weglatingsstreepje

Je gebruikt een streepje als weglatingsstreepje als je een deel van het woord weglaat. Op de plaats van het streepje kun je dus een ander woord lezen:

ochtend- en middagdienst
klein- en achterkleinkinderen
voor- en nadelen

Zou je het weglatingsstreepje niet gebruiken, dan zou je misschien vaak woorden herhalen in je tekst. En dat staat niet zo mooi.

Maken

Oefeningen NuNederlands 3.2

Klaar? Zoek ene leuke vacature of een bedrijf waar je graag zou willen solliciteren voor je stage.

Bewaar de vacature en sla deze ergens op, zodat we bij beroepsgericht aan de slag kunnen met het schrijven van een sollicitatiebrief

Welk woord is juist gespeld?

A

Pim's moeder

B

vmbo'er

C

cafe's

D

spray's

Goed gespeld

Fout gespeld

opticien

tweeenvijftig

beëindigen

geupload 

Welk woord is goed gespeld?

A

financiën

B

financien

C

financieen

D

financieën

Welke zin is goed gespeld?

A

Mijn collegas werden gevraagd voor een interview

B

Mijn collega's werden gevraagt voor een intervieuw.

C

Mijn collegas werden gevraagd voor een interview.

D

Mijn collega's werden gevraagd voor een interview.

Welke zin is goed gespeld?

A

Die omas hebben vijf tantes.

B

Die oma's hebben vijf tantes.

C

Die omas hebben vijf tante's.

D

Die oma's hebben vijf tante's.

Wat is goed geschreven?

A

Wanneer gaat meneer Jansen slapen?

B

Wanneer gaat Meneer Jansen slapen?

C

Wanneer gaat meneer jansen slapen?

D

Welke zin is goed gespeld?

A

Mijn collegas werden gevraagd voor een interview

B

Mijn collega's werden gevraagt voor een intervieuw.

C

Mijn collegas werden gevraagd voor een interview.

D

Mijn collega's werden gevraagd voor een interview.

Welke zin is goed gespeld?

A

Die omas hebben vijf tantes.

B

Die oma's hebben vijf tantes.

C

Die omas hebben vijf tante's.

D

Die oma's hebben vijf tante's.

Nog even op een rijtje

• apostrof

• trema

• accent

• weglatingsstreepje

Tip

Gebruik bij twijfel een (online) woordenboek of Woordenlijst.org.