Hoofdstuk 2
Griekse steden, een Romeins Rijk
Paragraaf 2.1 De Grieken
Hoofdstuk 2
Griekse steden, een Romeins Rijk
Paragraaf 2.1 De Grieken
Leerdoelen
Je kunt het leven in een Griekse stadstaat beschrijven, en het bestuur van de stadstaat Athene.
Je kunt vijf Griekse goden noemen en uitleggen dat mensen in Griekenland verhalen over goden gebruikten om de wereld om hen heen te begrijpen.
Je kunt uitleggen dat Griekse geleerden met behulp van wetenschap de wereld om hen heen probeerden te begrijpen.
Je kent de begrippen en jaartallen uit de paragraaf..
Tijdvak & periode
Grieken en Romeinen
3000 v.C. tot 500 n.C.
Oudheid
Grieken konden schrijven!
Vaardigheid
feit: een feit is iets dat echt waar is.
Bijvoorbeeld, "Amsterdam is de hoofdstad van Nederland."
mening: een mening is wat iemand denkt of voelt.
Bijvoorbeeld, "Ik vind chocolade lekker."
Meningen kunnen veranderen, maar feiten blijven altijd hetzelfde.
Wat weet jij al over de oude Grieken?
second
Stadstaten
Vanaf 800 v.C. leefden de Grieken aan de Middellandse Zee.
Ze woonden niet in één land, maar in ongeveer 700 stadstaten.
Een stad en het gebied rondom de stad.
Stadstaten
Elke stadstaat had een eigen bestuur met eigen wetten.
Deze wetten golden in de stad en het omliggende gebied.
Alles wat gaat over hoe een land bestuurd wordt, noemen we politiek.
Stadstaten
Overeenkomsten tussen stadstaten:
Klein, ongeveer 1000 inwoners.
Mensen spraken er Grieks.
Leefden van de landbouw.
Dreven veel handel.
Stadstaten
Stadstaten werden op verschillende manieren bestuurd.
In 500 v.C. veranderde het bestuur in de stadstaat Athene.
Voortaan kregen mannen in ruil voor hun hulp bij de verdediging van de stad burgerrecht.
Stadstaten
Mannen met burgerrecht mochten meebeslissen in het bestuur van de stadstaat Athene.
Zo werd Athene een democratie.
Iemand met burgerrechten noemen we een burger.
Stadstaten
Niet alle inwoners van Athene hadden burgerrechten.
Ongelijkheid!
Vrije mensen en slaven (bezit van een ander, 1/3 van de bevolking).
Vrije mannen belangrijker dan vrije vrouwen.
Wat is een stadstaat?
Een grote boerderij.
Een type school.
Een provincie van een land.
Een onafhankelijke stad met omliggend gebied.
Wat is een bestuur in een stadstaat?
Een militaire organisatie.
Een kunstproject.
De groep die de stad leidt.
Een soort sportteam.
Wat regelde het bestuur van een stadstaat?
De mode van die tijd.
De bouw van schepen.
De wetten en regels.
De landbouwmethoden.
Wie mochten stemmen in de stadstaat Athene?
Vrouwen en kinderen.
Slaven
Vrije mannen met burgerrechten.
Alle inwoners.
Wat is een overeenkomst?
Iets dat heel verschillend is
Iets dat hetzelfde is
Noem 2 overeenkomsten tussen de verschillende stadstaten in het oude Griekenland.
Wie had burgerrecht in Athene?
Alle inwoners van de stad
Vrouwen van Atheense mannen
Vrije mannen geboren in Athene
Slaven
Wat is een democratie?
Er zijn altijd drie bestuurders.
Een persoon is de baas.
Het volk kiest wie de bestuurders zijn.
Welke stadstaat was bekend om zijn democratie?
Korinthe
Sparta
Athene
Tyrus
De godsdienst van de Grieken
Grieken geloofden in meerdere goden.
Ze dachten dat goden het leven van mensen bepaalden.
Daarom werden er tempels gebouwd.
Priesters offerden aan de goden om hen blij te houden.
Zeus
Zeus was de baas van alle andere goden en woonde op de berg Olympus.
Hij kon bliksemschichten gooien als wapen – een soort superkracht!
Zijn vader Kronos at al zijn kinderen op... maar Zeus ontsnapte en versloeg hem later!
Zeus had heel veel kinderen, sommige waren ook goden zoals Athena en Apollo.
Soms veranderde Zeus zichzelf in een dier – zoals een zwaan of een stier – om mensen te misleiden.
Poseidon
Poseidon was niet alleen de baas over de zee, maar ook over aardbevingen én… paarden!
Met zijn magische drietand kon hij stormen oproepen en de aarde laten beven.
Hij had een schitterend paleis op de bodem van de oceaan, gemaakt van goud en koraal.
Als mensen hem niet eerden, kon hij woedend worden en schepen laten zinken of steden overspoelen.
Hij maakte eilanden en rivieren.
Hades
Hades was de baas van de wereld van de doden.
Hades was geen slechterik, hij zorgde juist voor orde in de wereld van de doden.
Hij woonde in de onderwereld, in een donker paleis, omringd door schaduwen en geesten.
Hades had een waakhond genaamd Cerberus, met drie koppen, die de poort naar de onderwereld bewaakte.
Met zijn magische helm kon hij zich onzichtbaar maken – handig in gevechten!
Hera
Godin van het huwelijk en de familie.
Als vrouw van Zeus was ze de koningin van alle goden.
Zeus had veel avonturen met andere vrouwen, en Hera werd daar vaak boos en jaloers van!
Hera was de moeder van Ares (god van de oorlog) en Hebe (godin van de jeugd).
Vrouwen baden tot Hera voor een goed huwelijk en een veilige bevalling.
Athene
Athene was slim én sterk – ze hielp helden met slimme plannen in plaats van brute kracht.
Ze kwam niet uit een buik, maar sprong volledig gekleed en gewapend uit het hoofd van Zeus!
De stad Athene is naar haar vernoemd.
Volgens een mythe veranderde ze een meisje (Arachne) in een spin – zo ontstonden spinnen!
Ze beschermde ook kunstenaars, pottenbakkers en wevers.
Invuloefening
Zeus was de oppergod. Hij was de baas van alle goden. Zeus had twee broers: Poseidon was de god van de zee en Hades was de god van de onderwereld. Zeus was getrouwd met Hera, de godin van het huwelijk.
Athene was de godin van de wijsheid en een dochter van Zeus.
De Griekse goden leken net mensen: ze werden verliefd en maakten ruzie.
Waar
Niet waar
Griekse goden waren onsterfelijk, ze leefden voor eeuwig.
Waar
Niet waar
Mythen
Verhalen over goden.
Verklaring voor natuurverschijnselen als onweer, overstromingen, aardbevingen.
Verklaring voor vervelende gebeurtenissen uit het leven als ziekte, dood.
Wat is een verklaring?
Een soort schooljaar
Een uitleg of toelichting
Een toets
Een gevolg
Wat zijn mythen?
Feiten over de natuur
Verhalen over goden en helden
Dagelijkse gebeurtenissen
Wetenschappelijke theorieën
Wat is het doel van mythen?
2 juist!
Leren hoe je moet koken
De wereld beter snappen
Wiskundige problemen oplossen
Vermaken van mensen
Wie zijn vaak de hoofdpersonen in mythen?
Wetenschappers
Goden en helden
Dieren en planten
Boeren
Wetenschap en cultuur
Grieken waren nieuwsgierig en zochten voor alles een verklaring (uitleg).
In het begin vonden ze antwoorden in mythen.
Vanaf 600 v.C. geloofde niet iedereen meer in mythen.
Er werd nu ook onderzoek gedaan naar waarom mensen bijv. ziek werden.
Door logisch na te denken probeerden sommige Grieken ook antwoorden te vinden.
Wetenschap
Wetenschappers willen dingen beter begrijpen.
Ze kijken goed naar wat er gebeurt en stellen vragen.
Daarna zoeken ze naar uitleg en proberen te bewijzen hoe iets werkt.
Zo leren we meer over de wereld om ons heen.
Cultuur
Wetenschappelijke manier van denken is een voorbeeld van de Griekse cultuur =
De ideeën van mensen, hun gewoontes, gebruiken en regels, geloof, kunst en wetenschap.
Cultuur
Grieken woonden in verschillende stadstaten, maar hadden wel dezelfde cultuur.
Dezelfde goden en mythen, spraken Grieks, dezelfde tempels.
Wat past bij wetenschap in het oude Griekenland? 2 juist!
Griekse goden
Logisch nadenken over waarom een oogst mislukt
Een ziek persoon onderzoeken
Griekse mythen
Wat past NIET bij de cultuur van de oude Grieken?
Griekse goden
Italiaans praten
Dezelfde tempels
Wetenschap
Schrijf 1 ding op wat je geleerd hebt vandaag.
Schrijf 1 ding op wat je nog moeilijk vind.