6v ak 5.4 Endogene processen

6v ak- Platentektoniek
1 / 38
next
Slide 1: Slide
AardrijkskundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

This lesson contains 38 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 50 min

Items in this lesson

6v ak- Platentektoniek

Slide 1 - Slide


Highlights platentektoniek en endogene krachten
en endogene krachten

Slide 2 - Slide

Platentektoniek
  • Divergentie (uit elkaar): Rifting (Bijv oost-Afrika) en seafloorspreading
  • Transform (langs elkaar)
  • Convergentie (naar elkaar)
  1.  subductie: oceanische onder continentale (of andere oceanische plaat)
  2.  plooiing: continentale plaat tegen continentale plaat

  • Hotspot
    -> mantelpluim onder de aardkorst
Noteer

Slide 3 - Slide

Oorzaak plaatbeweging
  • Ridge push = duwkracht bij Mid. Oceanische rug door zwaartekracht
    (door nieuwe korst)

  • Slab pull = trekkracht bij subductie
    (door afkoeling oude korst)

Slide 4 - Slide

verschil
lithosfeer
is aardkorst plus het  harde en bovenste deel van de mantel
-> drijft

asthenosfeer
plastische en onderste deel  mantel
- > beweegt, convectiestromen

Slide 5 - Slide

geomorfologische processen
zijn processen die de landschapsvormen maken:
bergen, kusten, laagtes etc.

gevormd door bijv.  ijs, plooiïng, oplossen kalk, erosie etc.

Slide 6 - Slide

paleogeografie
is bestuderen van de ligging in het verre verleden
(paleo = heel oud)

Slide 7 - Slide

Slide 8 - Slide

Divergentie: Rifting
  • Door druk van magma 'bolt' een continent op
  • Er onstaan breuken
  • Er zakken delen weg: slenken
  • Er blijven delen hoog uitsteken:
     horst schouders / rift schouders

Slide 9 - Slide

Divergentie Seafloor spreading

  • Ongelijkmatig: ribbels, steeds nieuwe stroken oceanische korst gevormd
  • heet -> warmer gesteente -> jonge delen liggen hoger, afgekoelde delen lager

Slide 10 - Slide

Convergentie
  • Hier: twee continentale korsten bewegen naar elkaar 
  • De sedimentlagen die op de bodem van de oceaan tusen de continenten lagen worden geplooid tot een gebergte

Slide 11 - Slide

Convergentie : Troggen

  • Oceanische ('zwaardere') plaat duikt onder continentale
  • Stratovulkanen (puntig, explosief)
  • Vulkanische eilandenboog

Slide 12 - Slide

Transform
  • Langs elkaar heen
  • Geen vulkanisme
  • Oudere en jongere delen            ->transforme breuken dwars op mid-oceanische ruggen

Slide 13 - Slide

Hotspot
  • Een mantelpluim voert heel heet magma richting het aardoppervlak
  • Een tektonische plaat schuift daaroverheen
  • Er onstaat vulkanisme (met een spoor - hotspot track van schildvulkanen)
  • Wordt niet veroorzaakt door plaatbeweging, maar platen zijn er wel mee te volgen

Slide 14 - Slide

Tsunami´s ontstaan uitsluitend als gevolg van subductie
A
juist
B
onjuist

Slide 15 - Quiz

Het vulkanisme bij Japan is het gevolg van...
A
transforme plaatbeweging
B
divergente plaatbeweging
C
convergente plaatbeweging van continentale korsten
D
convergente plaatbeweging met subductie

Slide 16 - Quiz

IJsland vormt de top van een...
A
subductiezone
B
mid-oceanische rug
C
convergente plaatgrens
D
horst

Slide 17 - Quiz

In het centrale deel van de Alpen bevinden zich...
A
stollingsgesteenten als graniet
B
sedimentgesteenten als zandsteen en kalksteen
C
losse sedimenten als zand en klei
D
metamorfe gesteenten als marmer en kwartsiet

Slide 18 - Quiz

De San Andreasbreuk in California is..
A
een transforme breuk
B
een hotspottrack
C
een trog
D
een subductiezone

Slide 19 - Quiz

continental drift wordt niet aangedreven door...
A
ridge push
B
convectiestromen
C
transforme bewegingen
D
slab pull

Slide 20 - Quiz

Bij Hawai is sprake van ...
A
een schildvulkaan met een effusief eruptietype
B
een stratovulkaan met een explosief eruptietype
C
een schildvulkaan met een explosief eruptietype
D
een stratovulkaan met een effusief eruptietype

Slide 21 - Quiz

Het magma dat opborrelt bij vulkanen in een subductiezone
A
bevat weinig gas en is weinig viskeus
B
bevat veel gas en is weinig viskeus
C
bevat veel gas en is er viskeus
D
bevat weinig gas en is erg viskeus

Slide 22 - Quiz

Wat is onjuist?
De oceaanbodem....
A
is dieper als de oceaanbodem ouder is
B
is maximaal 240 miljoen jaar oud
C
wordt continu gerecycled
D
ligt vrijwel overal op dezelfde diepte

Slide 23 - Quiz

IJsland ligt...
A
op de grens van twee platen
B
boven een hotspot
C
op de top van een mid-oceanische rug
D
op zowel een plaatgrens, een hotspot als de mid-oceanische rug

Slide 24 - Quiz

In welk gebergte vind je veel vulkanen?
A
de Himalaya
B
de Alpen
C
de Andes
D
de Rocky Mountains

Slide 25 - Quiz

De snelle beweging van de Nazcaplaat (ten westen van Zuid-Amerika) is vooral het gevolg van
A
ridge push
B
convectiestromen
C
slab pull
D
hotspotvulkanisme

Slide 26 - Quiz

Welke wetenschap bestudeert de processen van landschapsvorming?
A
de paleogeografie
B
de geomorfologie
C
de dendrochronologie
D
de fysiologie

Slide 27 - Quiz

Gebruik de atlas. Hawai is jonger dan Kauai. Waar zal in de toekomst een nieuwe vulkaan ontstaan in de keten?
A
ten noordwesten van Hawaii
B
ten zuidwesten van Hawaii
C
ten noordoosten van Hawaii
D
ten zuidoosten van Hawaii

Slide 28 - Quiz

Slide 29 - Slide

Slide 30 - Slide

Extra oefenopdracht om zelf te doen, met antwoorden.

Slide 31 - Slide

Oefenopdracht Alpen
  1. Op welke 2 kaarten in de atlas kun je zien dat de Alpen ontstaan zijn in de Alpiene plooingsfase?
  2. Gebruik vervolgens de atlaspagina met kaarten op het grootste schaalniveau. In welke geologische tijdvak vond de vorming vnl. plaats?
  3. Op welke wijze is het kalksteen gevormd dat in veel delen van de Alpen hoog in de bergen aan de oppervlakte ligt?
  4. Op welke wijze is het graniet en gneis gevormd dat zich in enkele delen van de centrale Alpen aan de oppervlakte bevindt?
  5. Waar wordt het afbraakmateriaal van de Alpen neergelegd?


Slide 32 - Slide

Oefenopdracht Alpen
  1. GB 54 216 CE (aarde), 76C Europa
  2. Trias
  3. Schelpdieren in zee kwam in sedimentatgesteente. Later werd deze zeebodem door horizontale druk geplooid en opgeheven
  4. Graniet door intrusie (stollingsgesteente). Gneiss door omvorming  van graniet door hoge druk en temperatuur (metamorf gesteente) 
  5. Via de rivieren zoals de Rijn in de lagere delen bij de zee


Slide 33 - Slide

Oefenopdracht Hawaii
Gebruik de atlas
1. Bepaal de huidige richting van de Pacifische plaat
2. In welke richting bewoog deze plaat voorheen?
3. Op welke wijze zijn de vulkanen ontstaan?
4. Geef twee oorzaken voor het verschil in hoogte tussen oude en nieuwe eilanden in de Hawaii-keten.
5. In welke richting zal het vulkanisme zich verplaatsen?

Slide 34 - Slide

Diederik Jekel gaat naar IJsland
serie: de kennis van nu

Slide 35 - Slide

Slide 36 - Link

Evaluatie
1. Beschrijf het reliëf van de Indische Oceaan en geef aan hoe dit reliëf is ontstaan.
2. Teken een tektonische dwarsdoorsnede van het gebied dat loopt ten zuiden van Java, dwars door Java, de Javazee en Kalimantan.
3. Teken een tektonische dwarsdoorsnede door Oost-Afrika met in het midden het Victoriameer.

Slide 37 - Slide

Slide 38 - Link