Thema 5:
Ontdekkingsreis
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
5.1 Op verkenning
5.2 Expeditie aarde
5.2.1 Aardlagen
5.2.2 De aarde beweegt
5.2.3 Natuurgeweld
5.3 De Nieuwe Wereld
5.4 Actuele ontdekkingen
Thema 5:
Ontdekkingsreis
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
5.1 Op verkenning
5.2 Expeditie aarde
5.2.1 Aardlagen
5.2.2 De aarde beweegt
5.2.3 Natuurgeweld
5.3 De Nieuwe Wereld
5.4 Actuele ontdekkingen
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Reisdoelen paragraaf 5.2
Steef Linssen
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
En nu… lezen maar!
Opdracht
Lees de tekst 5.2.1 ”Aardlagen”.
Noteer woorden die je niet begrijpt en vragen die je hebt.
Steef Linssen
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Aardlagen
De aarde is opgebouwd uit verschillende aardlagen:
1
Aardkorst
Buitenste laag
Bestaat uit steen
Hard en stevig
30 tot 50km dik
2
Aardmantel
Laag onder de aardkorst
Bestaat uit magma
Vloeibaar en stroperig
2900km dik
3
Buitenkern
Laag onder de mantel
Vloeibaar
Bestaat uit ijzer
2200km dik
4
Binnenkern
Binnenste laag
Vast
Heetste plek op aarde
1200km dik
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Kan jij de aardlagen aanwijzen?
Koppel de begrippen aan de juiste aardlaag:
Binnenkern
Aardmantel
Buitenkern
Aardkorst
Begrippen 5.2.1
Aardlagen
Aardkorst
Aardmantel
Magma
Buitenkern
Binnenkern
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Aan de slag!
Opdracht
Log in op paspoort21.nl
Maak de opdrachten bij tekst 5.2.1
75A
Steef Linssen
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
En nu… lezen maar!
Opdracht
Lees de tekst 5.2.2 ”De aarde beweegt”.
Noteer woorden die je niet begrijpt en vragen die je hebt.
Steef Linssen
Welke 4 aardlagen hebben we behandeld vorige lessen?
Wat is het grootste gedeelte in de opbouw van de aarde?
Aardkorst
Buitenkern
Binnenkern
Aardmantel
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Aardplaten
De aardkorst bestaat uit grote losse stukken.
Zo’n los stuk noem je een aardplaat. Nederland ligt op de .... plaat
Aardplaten zijn aangegeven door breuklijnen in de aardkorst. De breuklijnen zijn scheuren in de aardkorst die de hele korst verdeeld in aardplaten.
Er zijn twee soorten aardplaten:
Continentale platen aardplaat die uit land bestaat.
Oceanische platen aardplaat die uit water bestaat.
Hoe bewegen de aardplaten op de aardkorst?
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Beweging van de aardplaten
De aardplaten
‘drijven’ op het magma in de aardmantel.
botsen op verschillende manieren tegen elkaar aan.
bepalen hoe het aardoppervlak eruitziet.
In de volgende dia’s behandelen we de drie bewegingen van aardplaten.
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Langs elkaar
Twee aardplaten bewegen langs elkaar.
Er bouwt spanning op tussen de aardplaten.
Mogelijk effect:
Aardbevingen
Zeebevingen
Tsunami’s
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Tegen elkaar
Twee aardplaten bewegen tegen elkaar.
De dikste plaat schuift onder de dunnere plaat.
Mogelijk effect:
Vulkanen
Gebergtes
Troggen
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Uit elkaar
Twee aardplaten bewegen uit elkaar.
Er ontstaat een lange gleuf in de aardkorst.
Mogelijk effect:
Mid-oceanische rug
Vulkanen
Eilanden
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Welke foto hoort bij welke beweging?
1
2
3
A
B
C
Begrippen 5.2.2
Breuklijnen
Aardbevingen
Vulkanen
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Aan de slag!
Opdracht
Log in op paspoort21.nl
Maak de opdrachten bij tekst 5.2.2
75B
Steef Linssen
Hoe kan een tsunami ontstaan?
Welke drie plaatbewegingen zijn er?
Vulkanen ontstaan wanneer platen ... bewegen
Van elkaar af
Langs elkaar af
Naar elkaar toe
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Opdracht
Ga op zoek naar de zwaarste aardbeving die heeft plaatsgevonden op de wereld sinds de afgelopen les (vorige week donderdag)
Steef Linssen
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Aardbevingen
Aardbevingen ontstaan als twee aardplaten langs elkaar bewegen.
In het ... ontstaan schokgolven.
De plek aan het aardoppervlak waar de beving het hevigst is noem je het ....
Aardbevingen worden gemeten met de schaal van ....
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Aardbevingen
Aardbevingen ontstaan als twee aardplaten langs elkaar bewegen.
In het hypocentrum ontstaan schokgolven.
De plek aan het aardoppervlak waar de beving het hevigst is noem je het epicentrum.
Aardbevingen worden gemeten met de schaal van Richter.
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Vulkanen (1)
Een vulkaan is een opening in de aardkorst waaruit magma ontsnapt.
Een ander woord voor vulkaanuitbarsting is een ‘eruptie’.
Het magma komt uit de krater.
Als het magma uit de aardkorst komt noem je het lava.
Lava is gesmolten steen.
Wat komt er vrij bij een vulkaanuitbarsting?
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Vulkanen (2)
Bij vulkaanerupties komen de volgende dingen vrij:
Lavastromen
Giftige gassen
Vulkanische bommen
Het land rondom een vulkaan is vaak vruchtbaar dankzij het vulkanische as.
In de volgende dia’s bekijken we verschillende soorten vulkanen en hoe ze ontstaan.
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Stratovulkaan
Twee aardplaten bewegen tegen elkaar.
De zwaarste plaats schuift onder de lichtste plaat.
De onderliggende plaat smelt in de aardmantel en het magma stijgt op.
Kenmerken:
Hoog
Steile helling
Explosieve eruptie
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Schildvulkaan
Ontstaan midden op een aardplaat.
Het magma onder de aardkorst is erg heet.
Het magma brandt door de aardkorst heen.
Kenmerken:
Breed
Laag
Rustige eruptie
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Spleetvulkaan
Twee aardplaten bewegen uit elkaar.
Er ontstaat een lange scheur.
Het magma stroomt naar boven.
Kenmerken:
Lange gleuf
Lavastromen
Komt vaak voor onder water
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Welke foto hoort bij welke tekening?
1
2
3
A
B
C
Begrippen 5.2.3
Hypocentrum
Epicentrum
Schaal van Richter
Lava
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Steef Linssen
Start
Lezen
Leren
Doen
Afsluiting
Aan de slag!
Opdracht
Log in op paspoort21.nl
Maak de opdrachten bij tekst 5.2.3
75C
Steef Linssen