PES + SMART

• New lesson editor
• Zorg en Welzijn
• MBO
• Studiejaar 1

De verpleegkundige diagnose

Vandaag:

Wat is PES, NANDA?

Voorbeelden van PES
Oefenen

Komende 2 lessen:

PES-structuur

NANDA

NOC (doelen)

NIC (interventies)

Carpenito

Het verpleegkundig proces:

Waarom verpleegproblemen?

NANDA-I = NANDA International  

(voorheen de North American Nursing Diagnoses Association)

NANDA-I is in 1982 begonnen met het ontwikkelen van een eenduidig verpleegkundig begrippenkader. Dit heeft geresulteerd in een classificatie en standaardisatie van verpleegkundige diagnosen.

PES Methode

De PES methode  = hulpinstrument om een diagnose te stellen. 

Het wordt door zorgverleners gebruikt bij het opstellen van een behandelplan. 

 

P = probleem

E = etiologie 

S = symptomen 

PES

Doordat je middels de PES structuur tot het juiste probleem bent gekomen, kun je makkelijker SMART doelen formuleren om tot actie te komen.

PES

"Ezelsbruggetje" voor het formuleren van de PES: ​

P → de zorgvrager is niet meer in staat of..

de zorgvrager heeft last van...

E → als gevolg van...​

S → wat zich uit in / wat blijkt uit...​

P van Probleem

P: Probleem
Wat zegt jouw (klinische) blik of observatie over het probleem?

Welke klachten uit de zorgvrager?

Wordt de zorgvrager hierdoor beperkt in zijn doen en laten?

P van Probleem

Let op:

Noem hier geen medische diagnose (=oorzaak van ziekte)

Verpleegkundige diagnose is het vaststellen van een gezondheidsprobleem

Irma heeft last van benauwdheid / voelt zich angstig door...

P van Probleem

Let op: kan ook potentieel probleem zijn!

Bijvoorbeeld:

Mw. heeft verhoogd valrisico

Mw. heeft kans op ontregelde bloedglucoses

E van Etiologie

Etiologie

Wat is de oorzaak van het probleem?

S van Symptomen/Signs

Symptomen

Welke symptomen zie je bij de zorgvrager?

Maak dit zo concreet mogelijk

Jason heeft doorligplekken

Omdat dit probleem niet PES geformuleerd is, gaan we dit probleem  volgens de PES-criteria formuleren.

Probleem

Dhr. heeft huiddefecten op zijn stuit en hakken

Etiologie

Dhr. ligt gemiddeld 18 uur per dag op bed.

Dhr. heeft een slechte voedsel-intake.

Dhr. heeft een dunne huid door gebruik corticosteroïden.

Dhr. is elke nacht incontinent van urine.

Symptoom

Een huiddefect midden op stuitbot en zorgvrager heeft necrose op beide hakken

Mw. Pietersen slaapt de laatste tijd niet goed, ze piekert veel en is uit haar doen

We gaan we het probleem volgens de PES-criteria formuleren:

Probleem
Mevrouw Pietersen heeft sinds een maand een verstoord slaappatroon

Etiologie

Mw Pietersen heeft heeft veel zorgen, is erg veel aan het piekeren.

Symptoom
Mevrouw Pietersen slaapt 3-4 uur per nacht, overdag is mw Pietersen erg moe
Mw. Pietersen heeft stemmingswisselingen

En nu zelf oefenen met PES!

Mw. de bruin verliest gewicht; Ze is de afgelopen 2 weken al 8 kilo afgevallen! Haar gebit past daardoor zelfs slecht inmiddels.

Zij heeft een buikgriep doorgemaakt en is nog steeds af en toe misselijk en ook heeft zij geen eetlust....

PES

• Probleem: mw de Bruin heeft ongewenst gewichtsverlies

PES

• Probleem: mw de Bruin heeft ongewenst gewichtsverlies door de griep

• Etiologie: mw heeft een flinke buikgriep doorgemaakt, ze heeft een week nauwelijks gegeten door misselijkheid en gebrek aan eetlust

PES

• Probleem: mw de Bruin heeft ongewenst gewichtsverlies door de griep

• Etiologie: mw heeft een flinke buikgriep doorgemaakt, ze heeft een week nauwelijks gegeten door misselijkheid en gebrek aan eetlust

• Symptoom: mw is in 2 weken tijd ongewenst 8 kg afgevallen, past haar kunstgebit niet meer goed. 

Oefenen in Learnbeat:

Verder oefenen met verpleegkundige diagnoses en de PES?

Kijk in Learnbeat 11.4 B opdracht 3 en 5

Leerdoelen behaald?

Nog vragen over verpleegproblemen/PES-structuur?

Volgende week verder over NOC/NIC en de meerwaarde van Carpenito-handboek

Tot volgende week!

SMART doelen, interventies, evaluatie

SMART... wat was t ook al weer?

SMART wordt gebruikt voor:

A

Het schrijven van een ondersteuningsplan

B

Controleren of je je dagtaken op werk hebt uitgevoerd

C

Het formuleren van doelen

D

Sneller werken

SMART staat voor?

Bevat een SMART doel een eindtijd?

A

Ja

B

Nee

C

D

Op 1 November 2026 kan ik 5 km rennen

A

Wel SMART geformuleerd

B

Niet SMART geformuleerd

C

D

Ik wil dat mevr. Jansen tijdens het ontbijt voldoende eet.

A

Wel SMART geformuleerd

B

Niet SMART geformuleerd

C

D

Waarom moeten doelen SMART geformuleerd worden?

A

Dat is slimmer

B

Om te controleren of doelen behaald zijn

C

Het staat mooier

D

Om tussentijds te checken of je de goede dingen doet

Stel een doel op voor dhr 

Probleem

Dhr. heeft een doorlig-plekken van 3 bij 4cm

Etiologie

Dhr. ligt gem. 18 uur per dag op bed.

Dhr. heeft een slechte voedsel-intake.

Dhr. heeft een dunne huid door gebruik corticosteroïden.

Dhr. is elke nacht incontinent van urine.

Symptoom

Een vervelling met roodheid midden op de rug.

Een paarsrode open wond op de stuit.

Verweking van de huid op de stuit.
Doel: .......

Doel:

Over 4 weken heeft dhr. P.  een toenemende genezende huid door verbetering van de voedingstoestand en door meer te mobiliseren.

Stel een doel op voor Mw.

Probleem

Mevrouw Pietersen heeft een verstoord slaappatroon

Etiologie

Mw Pietersen heeft heeft veel zorgen,

is erg veel aan het piekeren.

Symptoom

Mevrouw Pietersen slaapt 3-4 uur per nacht

Overdag is mw Pietersen erg moe

Mw. Pietersen heeft stemmingswisselingen

Doel: 

Mw. heeft na 4 weken tijd een optimaal evenwicht bereikt tussen rust en activiteit, ze slaapt 's nachts gemiddeld 7 uur en is overdag niet moe maar wel actief.

Interventies (NIC):

• Wat ga je doen om het probleem te verhelpen?

• Wat is er nodig om het doel te halen?

• Interventies zijn gericht op probleem en oorzaak!

• Je kunt ze opzoeken in Carpenito-handboek

Soorten interventies:

Afhankelijke interventies:

Die doe je in opdracht van de arts --> antibiotica geven

Onafhankelijke interventies:

worden door verpleegkundigen zelfstandig ingezet --> rechtop in bed, uitleg over pijnstilling innemen, etc

Evaluatie

• Beschrijf wanneer je wilt evalueren.

• Is dit een redelijke termijn?

• Wie zijn er bij betrokken?

Als je doel SMART geformuleerd is, is ook direct duidelijk of het doel behaald is ;-)

Carpenito:

Je hebt je anamnese met gegevens en problemen

Index / deel 1 --> verpleegkundige diagnoses (is Probleem)

Beïnvloedende factoren (is Etiologie)

Symptomen en verschijnselen (Symptomen)

Per diagnose (probleem) vind je NOC (= Doel)

Per diagnose (probleem) vind je NIC (= Interventies)

Hele PESDIE gehad nu ;-)

P probleem

E Etiologie (oorzaak)

S Symptoom

D Doel

I Interventies

E Evaluatie

Meer weten:

Learnbeat 11.6 C, zie ook studieplanner

Volgende week:

Volgende week oefenen we een hele PESDIE met Carpenito erbij.

Huiswerk: gebruik je op je werk een bepaalde rapportage-vorm?

Neem een voorbeeld mee van een mooie rapportage.

Vragen ?