Extra: actieve en passieve zinnen

• Nederlands
• Secundair onderwijs

Actieve en passieve zinnen

Extra bundel

Journalist neergeschoten!

Klimaat bedreigd!

Kabinet gevallen!

Bos gekapt!

Journalist neergeschoten!

Klimaat bedreigd!

Kabinet gevallen!

Bos gekapt!

Headliners zijn meestal kort en prikkelend.

Journalist neergeschoten!

Klimaat bedreigd!

Kabinet gevallen!

Bos gekapt!

Headliners zijn meestal kort en prikkelend.

Afgekort!

Vorm is hetzelfde

Journalist neergeschoten!

Klimaat bedreigd!

Kabinet gevallen!

Bos gekapt!

Vorm is hetzelfde

Journalist neergeschoten!

Klimaat bedreigd!

Kabinet gevallen!

Bos gekapt!

Vorm is hetzelfde

Journalist neergeschoten!

Klimaat bedreigd!

Kabinet gevallen!

Bos gekapt!

zelfstandig naamwoord

voltooid deelwoord

Vul aan met een persoonsvorm

Journalist ... neergeschoten!

Klimaat ... bedreigd!

Kabinet ... gevallen!

Bos ... gekapt!

Vul aan met een persoonsvorm

Journalist is neergeschoten!

Klimaat wordt bedreigd!

Kabinet is gevallen!

Bos is gekapt!

Wat is het verschil?

Klimaat wordt bedreigd!

Een voltooid deelwoord maar geen verleden tijd!

In de tegenwoordige tijd

Iemand schiet de journalist neer.

Iets bedreigt het klimaat.

Het kabinet valt.

Iemand kapt het bos.

Wat is het verschil?

Passieve zinnen!

Journalist neergeschoten!

Iemand schiet iemand neer.

Klimaat bedreigd!

Iets bedreigt iets.

Bos gekapt!

Iemand kapt iets.

Passieve zinnen!

Journalist neergeschoten!

Iemand schiet iemand neer.

Klimaat bedreigd!

Iets bedreigt iets.

Bos gekapt!

Iemand kapt iets.

Oorspronkelijk onderwerp weggelaten

actieve zinnen

het onderwerp is relevant en moet aandacht krijgen

passieve zinnen

het onderwerp is niet relevant of onbekend

Oorspronkelijk onderwerp weggelaten

passieve zinnen

- De uitvoerder onbelangrijk of onbekend is

Bijvoorbeeld: "Er wordt hard gewerkt aan de oplossing."

- De nadruk te leggen op andere zinsdelen

Bijvoorbeeld: "Dit boek wordt veel gelezen." (de focus ligt op het boek, niet op wie het leest).

- Formeler of objectiever te klinken – In wetenschappelijke of zakelijke teksten wordt vaak de passieve vorm gebruikt.

.

De vrouw is rond 1:30 vermoord.

1. Je weet niet wie iets doet of gedaan heeft.
2. Je vindt het niet belangrijk om te vermelden wie iets doet.
3. Je wil een zin mooi laten aansluiten op de vorige.
4. Je wilt dubbelzinnigheid vermijden.

De kerstboom in New York wordt ieder jaar mooi versierd.

1. Je weet niet wie iets doet of gedaan heeft.
2. Je vindt het niet belangrijk om te vermelden wie iets doet.
3. Je wil een zin mooi laten aansluiten op de vorige.
4. Je wilt dubbelzinnigheid vermijden.

De man die door de buitenwipper was geslagen, moest een nacht in het ziekenhuis verblijven.

1. Je weet niet wie doet of gedaan heeft.
2. Je vindt het niet belangrijk om te vermelden wie iets doet.
3. Je wil een zin mooi laten aansluiten op de vorige.
4. Je wilt dubbelzinnigheid vermijden.

actieve en passieve zinnen

'Ik eet een ijsje.'

actieve zin want het onderwerp (ik) handelt (eet)

'Een ijsje wordt gegeten.'

passieve zin want het onderwerp (ijsje) handelt NIET (eet).

.

CLUEDO!

In het kleine kuststadje Miramar vond men op zondagmiddag het lichaam van Emma Duarte, een geliefde bibliothecaresse in de Botanische tuin. De inwoners fluisteren dat er vreemde dingen gebeurden die dag, maar niemand weet precies wat er is voorgevallen.

Emma Duarte werd rond 12:30 nog op het strand gezien door een nachtjogger.

1. actief
2. passief

Haar telefoon is later door de politie teruggevonden in de bloemenweide.

1. actief
2. passief

De inspecteur noteerde meteen alle aanwijzingen die hij bij de Botanische tuin vond.

1. actief
2. passief

Een getuige hoorde Emma de avond ervoor met iemand discussiëren.

1. actief
2. passief

passieve en actieve zinnen

Zinnen met een werkwoordelijk gezegde kunnen zowel actief als passief zijn. 

• Nour voert de kinderen naar de voetbalmatch = actieve zin

• De kinderen worden naar de match gevoerd = passieve zin 

• De kinderen zijn naar de match gevoerd. = passieve zin 

ond.

ond.

ond.

LV.

passieve en actieve zinnen

Wat is het verschil tussen deze twee zinnen?

• De kinderen worden naar de match gevoerd = passieve zin 

• De kinderen zijn naar de match gevoerd. = passieve zin 

ond.

ond.

passieve en actieve zinnen

Wat is het verschil tussen deze twee zinnen?

• De kinderen worden naar de match gevoerd = passieve zin 

• De kinderen zijn naar de match gevoerd. = passieve zin 

ond.

ond.

Actief: Iemand voert de kinderen naar de match.

Actief: Iemand heeft de kinderen naar de match gevoerd.

Handelend voorwerp

Nour voert de kinderen naar de voetbalmatch = actieve zin

De kinderen worden / zijn naar de match gevoerd door Nour.

ond.

ond.

LV.

• Het onderwerp in de actieve zin wordt het handelend voorwerp in de passieve zin: 'door ... '
• Je gebruik het handelend voorwerp wanneer je het oorspronkelijke onderwerp aandacht wil geven. 

Hoe maak je zinnen actief?

Het onderwerp moet de actie doen!

Het vegetarisch menu wordt voorbereid door de chef.

De chef bereidt een vegetarisch menu voor het evenement.

ond.

ond.

LV.

handelend voorwerp

passief            actief

1. handelend voorwerp -> onderwerp

2. zijn/worden + voltooid deelwoord -> persoonsvorm

3. onderwerp -> lijdend voorwerp

Maak deze in actief

Het touw werd door Hamza netjes opgerold gevonden achter het oude theater van Miramar.

1. handelend voorwerp -> onderwerp

2. zijn/worden + voltooid deelwoord -> persoonsvorm

3. onderwerp -> lijdend voorwerp

Maak deze zin actief

Jonas is op het moment van de moord gezien door zijn baas in de bakkerij van Miramar.

1. handelend voorwerp -> onderwerp

2. zijn/worden + voltooid deelwoord -> persoonsvorm

3. onderwerp -> lijdend voorwerp

Maak deze zin actief

De gebroken fles is die ochtend gevonden door een vuilnisophaler naast Café El Faro. Er was geen bloed aan te bespeuren.

1. handelend voorwerp -> onderwerp

2. zijn/worden + voltooid deelwoord -> persoonsvorm

3. onderwerp -> lijdend voorwerp

Maak deze zin actief

Mauro werd rond het middaguur herkend door een conducteur op de trein naar Hoog-Miramar.

1. handelend voorwerp -> onderwerp

2. zijn/worden + voltooid deelwoord -> persoonsvorm

3. onderwerp -> lijdend voorwerp

Hoe maak je zinnen passief?

Een passieve zin heeft altijd een voltooid deelwoord.

(Cfr. een neergeschoten journalist is niet iemand die schiet.)

De onderzoekers analyseren de resultaten van het experiment.

De resultaten van het experiment worden geanalyseerd.

ond.

ond.

LV.

Er

Is het onderwerp onbepaald? Gebruik “er” als onderwerp.

• Is het een onbepaald lidwoord? Zoals “een”.
• Weet je niet wie de actie uitvoert? Bv. Men, iemand
• Is het niet van belang wie de actie uitvoert? Ligt de focus op een ander zinsdeel? 

Bv. De postbode bezorgde een pakket.

Er werd een pakket bezorgd.

actief         passief

1) Lijdend voorwerp -> onderwerp

2) Bepaald of onbepaald onderwerp? Vervangen door 'er'.

2) persoonsvorm --> worden / zijn toevoegen

3) Handelend voorwerp 'door' - nodig of niet?

Maak deze zin passief

Eva bezocht die middag haar oma in het ziekenhuis van Miramar.

1) Lijdend voorwerp --> onderwerp

Je gebruikt "er" wanneer:

   - Het niet van belang is wie de actie uitvoerde (zoals men, iemand).

   - Het onderwerp onbepaald is (een...).

2) persoonsvorm --> worden / zijn toevoegen

3) Handelend voorwerp 'door' - nodig of niet?

Maak deze zin passief

Een voorbijganger heeft een grote houten stok in de rivier bij de Miramar‑brug gegooid.

1) Lijdend voorwerp --> onderwerp

Je gebruikt "er" wanneer:

   - Het niet van belang is wie de actie uitvoerde (zoals men, iemand).      

   - Het onderwerp onbepaald is (een...).

2) persoonsvorm --> worden / zijn toevoegen

3) Handelend voorwerp 'door' - nodig of niet?

Maak deze zin passief

Jonas heeft een boek teruggebracht in de nachtbibliotheek van Miramar.

1) Lijdend voorwerp -> onderwerp

2) Bepaald of onbepaald onderwerp? Vervangen door 'er'.

2) persoonsvorm --> worden / zijn toevoegen

3) Handelend voorwerp 'door' - nodig of niet?

Maak deze zin passief

De parkwachter sloot om 22:00 een hoofdingang van de Botanische Tuin.

1) Lijdend voorwerp -> onderwerp

2) Bepaald of onbepaald onderwerp? Vervangen door 'er'.

2) persoonsvorm --> worden / zijn toevoegen

3) Handelend voorwerp 'door' - nodig of niet?

Maak deze zin passief

De politie arresteert Lina en neemt de kandelaar in beslag.

1) Lijdend voorwerp -> onderwerp

2) Bepaald of onbepaald onderwerp? Vervangen door 'er'.

2) persoonsvorm --> worden / zijn toevoegen

3) Handelend voorwerp 'door' - nodig of niet?

Smartschool - oefeningen - Les 20 - een opiniestuk

Smartschool - oefeningen - Extra - soorten zinnen - passieve en actieve zinnen

INOEFENEN

Herhaling

De show werd door Bad Bunny geopend.

1. handelend voorwerp
2. geen handelend voorwerp

Door het overweldigende lawaai kon het publiek hem even niet horen.

1. handelend voorwerp
2. geen handelend voorwerp

Het podium werd door technici in recordtijd opgebouwd.

1. handelend voorwerp
2. geen handelend voorwerp

Door een onverwachte stroompanne stopte de muziek heel even.

1. handelend voorwerp
2. geen handelend voorwerp

Het handelend voorwerp kan alleen voorkomen in...

1. actieve zinnen
2. passieve zinnen

Zinnen omzetten.

Bepaal eerst of de zin actief of passief is. (1pt)

Zet vervolgens om. (2pt)

a. De halftime show werd door miljoenen kijkers gevolgd, terwijl Bad Bunny eenheid en liefde benadrukte.

b. De organisatie toonde tijdens de show een reeks Latijns Amerikaanse vlaggen.

 

c. Zijn boodschap van samenhorigheid was vooraf door zijn team voorbereid.

d. Trump heeft scherpe kritiek geuit op zijn optreden via zijn eigen platform.

e. De lichtshow werd door verrassingsgasten als Lady Gaga mee versterkt.