Spijsvertering MZ

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 4

Het spijsverteringsstelsel

Lesduur: 

Totaal 1.30 uur inclusief 15 minuten pauze.

Spijsvertering

Spijs = voedsel

Verteren= afbreken van voedsel in kleine stofjes

Het voedsel dat we eten wordt omgezet in: voor het lichaam bruikbare stoffen. Zo haalt ons lichaam de nuttige stoffen, de verteringsproducten, uit ons eten. 

Spijsvertering = het hele proces van de opname van voedingsstoffen in het lichaam en de uitscheiding van onverteerbare voedselresten

Verschillende organen spelen een rol bij de vertering van het voedsel, de opname van de voedingsstoffen in het lichaam en de uitscheiding van onverteerde voedselresten. Het hele proces heet de spijsvertering.

Energie & bouwstoffen voor herstel/celopbouw.

Lesdoelen

• Je kunt de bouw en functie van het spijsverteringsstelsel beschrijven en deze kennis toepassen bij het observeren van de spijsvertering en de voedingstoestand.
• Je kunt aandachtspunten noemen voor het observeren van ontlasting , het ontlastingspatroon en de voedingstoestand.
• Je kunt de kenmerken van verschillende ziekten van het spijsverteringsstelsel onderscheiden en de aandachtspunten toelichten bij zorgvragers met deze ziekten.
• Je kunt de zorgvrager ondersteunen bij uitscheiding van ontlasting met behulp van een (hoog opgaand) klysma en darmspoeling volgens het voorgeschreven protocol en je gaat hierbij zorgvuldig om met de eigenheid en privacy van de zorgvrager.

Wat is het spijsverteringsstelsel?

Wat zijn de functies van het spijsverteringsstelsel?

(systeem dat onze voeding afbreekt)

Functies spijsverteringsstelsel

• Voedsel fijnmalen.
• Voedsel vervoeren.
  
• Voedsel afbreken en verteren.
  
• Opnemen van voedsel.
  
• Voedingsstoffen voor de lichaamscellen afgeven aan het bloed.
  
• Onverteerbare voedingsbestanddelen afvoeren.

Betrokken organen

Klassikale vraag:

Welke organen zijn er betrokken bij de spijsvertering?

 (klassikaal vragen om te roepen en op digibord schrijven).

 Antwoorden: Mond, tong, speeksel, slokdarm, maag, maagsappen, lever, galblaas, gal, alvleesklier, dunne darm, dikke darm, endeldarm.

Betrokken organen

Mond, keelholte, slokdarm, maag, darmen, galblaas, alvleesklier, lever

 (klassikaal vragen om te roepen en op digibord schrijven).

 Antwoorden: Mond, tong, speeksel, slokdarm, maag, maagsappen, lever, galblaas, gal, alvleesklier, dunne darm, dikke darm, endeldarm.

Wat is de juiste volgorde van het spijsverteringsstelsel?

1. Mond, slokdarm, twaalfvingerige darm, maag, dikke darm, dunne darm, endeldarm .
2. Mond, slokdarm, maag, twaalfvingerige darm, dunne darm, dikke darm, endeldarm.
3. Mond, slokdarm, maag, twaalfvingerige darm, dikke darm, dunne darm, endeldarm.

Antwoord B is juist

Mond

Spijsvertering begint in de mond.

• Vermalen door te kauwen.
• Speeksel bevat enzymen die een start maken met vertering. 

 

(voorbeeld lepel in yoghurt)

Slokdarm

• Via slokdarm zakt eten naar de maag.
• Via zwaartekracht.
• Via spieren die zich samentrekken in de wand. Peristaltiek
• Onderin slokdarm sluitspier.

 (voorbeeld overgeven)

Maag

• Kan krimpen en uitzetten.
• Zure maagsappen (vertering + doden bacteriën). 
• Kneden, malen en mengen voedsel met maagsap.

Twaalfvingerige darm 

Begin dunne darm (duodenum)

Galvloeistof: voor vertering vetten 

Alvleesklier: enzymen voor spijsvertering 

Dunne darm

Voedingsstoffen, vitamines, mineralen worden in bloed opgenomen.

Dikke darm (colon)

• Opname vocht en zouten.
• Vocht wordt onttrokken (stevige ontlasting i.p.v. diarree).
• Toevoegen van slijm. 
• Veel bacteriën -> belangrijk bij afbreekproces schadelijke bacteriën. 

Endeldarm / Rectum

Opslag ontlasting (= onverteerde restant)

Vol = aandrang= poepen

Door de kleur, geur, vorm en frequentie te bekijken, krijg je veel informatie over je gezondheid (of die van de client). 

Vertering

Alle voedingsstoffen verteerd?   

--> komt in het bloed via de darmwand 

--> de poortader brengt alle verteerde voedselbestanddelen naar de lever 

--> eindverwerking.

Wat gebeurt er met het onverteerbare gedeelte? 

Bevochtigingsmiddel

Ontlasting wordt zachter en weker

Geweekte ontlasting neemt toe in volume --> receptoren in darmwand worden gestimuleerd.

1. Bij voorkeur linkerzij, opgetrokken knieen 

2. Druppel vloeistof op canule, gemakkelijker in te brengen.

3. Tube dichtgedrukt houden bij verwijderen.

4. Na inspuiten proberen vloeistof even binnen te houden

5. Werkt binnen 5 - 20 minuten

Hoogopgaand klysma

Groep 1 

Oefenen op pop

Groep 2

Vilans protocollen doornemen:

1. Klysma toedienen

2. Hoogopgaand klysma toedienen

3. Darmspoelen rectaal met spoelsysteem

Vragen en/of feedback?

Wat neem je mee naar de praktijk

Stomazorg

Totale lestijd 75 minuten (zonder pauze).

45 minuten tot casus.

15 minuten pauze.

30 minuten casus. 

Tekst

hernia

Prolaps

necrose stoma

verzonken stoma

mooi stoma

stoma huidplooi

Huidbeschermers

Pasta’s en aandrukringen

Indikkers

Steunband of steunbroek: 

Vragen en/of feedback?

Wat neem je mee naar de praktijk

13.15 - 14.15 uur 

Groep 1 en 2:

Stoma (Ralf)

Klysma + darmspoelen (Karlijn)

Groep 3 en 4:

Vilans protocollen doornemen

Quizvragen 

14.15 uur - 15.15 uur

Groep 3 en 4:

Stoma (Ralf)

Klysma + darmspoelen (Karlijn)

Groep 1 en 2:

Vilans protocollen doornemen

Quizvragen 

15.15 uur Quiz nabespreken en evalueren