LUIDER · PROTESTSONGS IN DE SCHIJNWERPERS
24
PRIDE (IN THE NAME OF LOVE)
U2 · 1984
Een Ierse rockband eert Martin Luther King, en zit er in het laatste couplet naast.
LUIDER · PROTESTSONGS IN DE SCHIJNWERPERS
24
PRIDE (IN THE NAME OF LOVE)
U2 · 1984
Een Ierse rockband eert Martin Luther King, en zit er in het laatste couplet naast.
Les over Pride (In the Name of Love) van U2, van het album The Unforgettable Fire (1984). Het lied is een eerbetoon aan Martin Luther King, de leider van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging die in 1968 werd vermoord. Het laatste couplet bevat een bekende feitelijke fout over het tijdstip van de moord; de les gebruikt die om te praten over feiten in een lied. De clip bevat geen geweld. Over U2 en Sunday Bloody Sunday: zie les 19. Image credit: Michael Richardson / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
DE VRAAG VAN DEZE LES
Hoe eer je een held in vier minuten, en mag daar een fout in zitten?
NA DEZE LES KUN JE
vertellen wie Martin Luther King was en waarvoor hij streed
de feitelijke fout in het lied benoemen en uitleggen wat Bono ermee deed
beschrijven hoe gitaar, ritme en zang van het lied een hymne maken
Vraag vooraf wie Martin Luther King kent en wat leerlingen van hem weten. Veel leerlingen kennen de titel I Have a Dream. Wie les 2 (Blowin' in the Wind) of les 3 (A Change Is Gonna Come) heeft gehad, kent de burgerrechtenbeweging al. Een hymne is een plechtig lied om iemand of iets te eren, vaak om samen te zingen.
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
EERSTE KEER KIJKEN
U2, Pride (In the Name of Love) (1984)
Over wie gaat het lied volgens jou? Let op het refrein: hoeveel echte woorden hoor je, en hoeveel lange klanken?
Officiële clip van het kanaal van U2 (VEVO), in zwart-wit, geregisseerd door Donald Cammell en opgenomen in Dublin. Er bestaan ook een kleurenversie (YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=OsIlbWJQFis) en een versie van Anton Corbijn. Laat leerlingen na afloop zeggen wat ze van het refrein onthielden: vooral de titel en lange uithalen. Bono zei later zelf, met een krachtterm, dat het refrein vooral uit klinkers bestaat die zich op een groot man storten (Wikipedia). Dat past bij de vraag van de les.
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
DE HELD
Martin Luther King: vechten zonder geweld
Martin Luther King was een zwarte dominee uit Atlanta. Hij leidde de burgerrechtenbeweging: de strijd voor gelijke rechten voor zwarte Amerikanen.
King koos voor geweldloos verzet: boycots, marsen en sit-ins, zonder terug te slaan. In 1963 sprak hij in Washington 250.000 mensen toe. In 1964 kreeg hij de Nobelprijs voor de Vrede.
Martin Luther King in Washington, 1964.
King (1929 tot 1968) werd bekend met de busboycot van Montgomery (1955 tot 1956), die begon na de arrestatie van Rosa Parks. De toespraak I Have a Dream hield hij op 28 augustus 1963 bij het Lincoln Memorial, tijdens de Mars op Washington. Hij was 35 toen hij de Nobelprijs kreeg, destijds de jongste winnaar ooit. Daarna volgden de Civil Rights Act (1964) en de Voting Rights Act (1965). Het idee van geweldloos verzet haalde hij onder meer bij Gandhi. De foto is van 1964. Image credit: Trikosko, Marion S. / Wikimedia Commons (Public domain)
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
DE MOORD
Memphis, 4 april 1968
King was in Memphis om vuilnismannen te steunen die staakten voor een beter loon en veiliger werk.
Op 4 april 1968, om 18.01 uur, stond hij op het balkon van het Lorraine Motel. Hij werd doodgeschoten. King werd 39 jaar. In meer dan honderd steden braken rellen uit.
Het Lorraine Motel in Memphis, nu het National Civil Rights Museum.
De avond ervoor hield King in Memphis zijn laatste toespraak, bekend als I've Been to the Mountaintop. De zwarte vuilnismannen staakten na de dood van twee collega's in een kapotte vuilniswagen. James Earl Ray bekende de moord en werd in 1969 veroordeeld; later trok hij zijn bekentenis in. De familie King heeft altijd getwijfeld of hij alleen handelde. Het motel is sinds 1991 het National Civil Rights Museum. Onthoud het tijdstip: het komt terug bij de tekst. Image credit: Matthew T Rader / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
HET ONTSTAAN
Van Reagan naar King
Bono wilde eerst een lied schrijven over de trots van Amerika op zijn legermacht, onder president Reagan. Toen las hij een biografie van King.
In een vredesmuseum in Chicago zag U2 een tentoonstelling over King. Zo werd trots iets anders: de moed om zonder geweld voor gelijkheid te strijden, ook als dat je leven kost.
U2 op tournee met The Unforgettable Fire, Sydney 1984.
De biografie was Let the Trumpet Sound van Stephen B. Oates; Bono las ook over Malcolm X, die geweld als zelfverdediging niet uitsloot, en dacht na over die twee wegen (Wikipedia). U2 bezocht in 1983 het Peace Museum in Chicago. Daar hing ook een tentoonstelling met tekeningen van overlevenden van de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki, The Unforgettable Fire: die gaf het album zijn naam. Het nummer ontstond uit een jam tijdens een soundcheck op tournee eind 1983 en werd opgenomen op Slane Castle en in de Windmill Lane Studios in Dublin. Producers: Brian Eno en Daniel Lanois. De single verscheen op 3 september 1984 en haalde de derde plaats in Groot-Brittannië; in Nieuw-Zeeland werd het U2's eerste nummer 1. Image credit: Michael Richardson / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
DE TEKST
Waar gaat het over?
Volledige tekst: genius.com
EERSTE COUPLETTEN
Korte schetsen van mannen die opkwamen voor liefde en rechtvaardigheid, en daarvoor werden verraden of gedood. Er vallen geen namen. Een van de beelden verwijst naar Jezus.
REFREIN
Het refrein herhaalt vooral de titel, uitgerekt in lange klanken. Het vertelt geen verhaal, maar klinkt als een hymne: een lied om samen te zingen.
LAATSTE COUPLET
Nu wordt het concreet: het lied springt naar Memphis, naar een dag in april en de moord op King. Het plaatst die moord in de vroege ochtend. Klopt dat?
Lees de volledige tekst samen via de link (de tekst is auteursrechtelijk beschermd en staat daarom niet op de dia). Wijs op de opbouw: van algemeen (mannen zonder naam, een verwijzing naar Jezus) naar heel concreet (Memphis, april). Zo zet Bono King in een rij van mensen die voor hun boodschap stierven. De naam King valt in het lied niet: de luisteraar moet hem herkennen aan de plaats en de datum. De fout: het lied plaatst de moord in de vroege ochtend, maar King werd om 18.01 uur doodgeschoten. Bono wist het later ook en zong live vaak een verbeterde regel; op het album Songs of Surrender (2023) staat een nieuwe versie met het juiste tijdstip.
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
VRAAG
In het laatste couplet zit een bekende fout. Welke?
De plaats: de moord was in Atlanta, niet in Memphis
Het tijdstip: de moord was 's avonds, niet 's ochtends
De datum: de moord was op 5 april, niet op 4 april
Het wapen: King werd niet doodgeschoten, maar gestoken
Het goede antwoord: King werd 's avonds doodgeschoten (18.01 uur), niet in de ochtend. Plaats en datum in het lied kloppen wel: Memphis en 4 april. Leerlingen die voor Atlanta kiezen, onthouden dat King daar vandaan kwam; wie 5 april kiest, weet dat King pas na het schot in het ziekenhuis overleed (dat was nog dezelfde avond). King werd wel doodgeschoten; in 1958 overleefde hij in New York een aanslag met een mes. Doorvraag: maakt die fout het lied minder waard? Bono verbeterde de regel live, maar liet de studio-opname staan.
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
DE MUZIEK
Zo klinkt een rockhymne
Gitaar
The Edge speelt heldere, klokachtige noten met een echo-effect. Elke noot klinkt na, zodat een paar tonen een hele ruimte vullen.
Ritme
Bas en drums stuwen het nummer steeds vooruit, zonder te haperen. Het klinkt als een mars van mensen die samen oplopen.
Zang
Bono zingt hoog, met lange uithalen in het refrein. Chrissie Hynde van The Pretenders zingt mee in de achtergrond.
Productie
Brian Eno en Daniel Lanois gaven de band meer ruimte en galm. U2 klonk voortaan groter en voller dan op hun eerdere platen.
Verdieping. The Edge speelt met een echo-effect (delay): elke noot kaatst terug, zodat een paar tonen klinken als klokken in een grote ruimte. Dat is een handelsmerk van zijn spel. Adam Clayton speelt een doorgaande, stuwende baslijn, Larry Mullen Jr. een rechtdoor rockritme: samen klinkt het als een optocht die niet stopt. Chrissie Hynde staat op de hoes vermeld onder haar getrouwde naam, Christine Kerr. Vergelijk met Sunday Bloody Sunday (les 19, 1983, producer Steve Lillywhite): daar een hard marsritme, hier een warmere, galmende klank. Doorvraag: waarom past een refrein van lange klanken bij een lied om iemand te eren?
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
DE NAWERKING
Van Memphis tot het Lincoln Memorial
1963
King spreekt in Washington: I Have a Dream.
1964
King krijgt de Nobelprijs voor de Vrede.
1968
King wordt in Memphis doodgeschoten.
1984
U2 brengt Pride uit.
1986
De VS vieren voor het eerst Martin Luther King Day.
2009
U2 speelt Pride bij het Lincoln Memorial voor Obama.
Martin Luther King Day is een nationale feestdag op de derde maandag van januari; de wet werd in 1983 getekend door president Reagan, dezelfde president over wie Pride eerst zou gaan. U2 speelde Pride op 18 januari 2009 bij het concert We Are One bij het Lincoln Memorial, twee dagen voor de inauguratie van Barack Obama, de eerste zwarte president van de VS. Tijdschrift Rolling Stone zette het nummer in zijn lijst van de 500 beste songs aller tijden.
Eens
Oneens
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
STELLING
Een feitelijke fout in een protestlied maakt de boodschap minder waard.
Discussiemoment, ongeveer 5 minuten. Laat eerst stemmen. Doorvraag 1: Bono verbeterde de regel live, maar de oude versie staat nog steeds op het album. Had hij de plaat moeten aanpassen? Doorvraag 2: wat is belangrijker in een lied: dat elk feit klopt, of dat het gevoel klopt? En geldt dat ook voor nieuws en voor social media?
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
TERUG NAAR DE VRAAG
Hoe eer je een held in vier minuten, en mag daar een fout in zitten?
WAT BLIJFT
Pride eert King door hem in een rij te zetten van mensen die voor liefde en gelijkheid stierven, en eindigt concreet in Memphis.
Het lied werkt als een hymne: heldere gitaar, een stuwend ritme en een refrein van lange klanken om samen te zingen.
Het tijdstip van de moord klopt niet. Bono verbeterde het later, maar de boodschap over geweldloosheid bleef overeind.
This item has no instructions
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
Kies iemand die jij bewondert. Welk moment uit diens leven zou jij in een eerbetoon zetten, en waarom?
Exitvraag. Een goed antwoord noemt een persoon, één concreet moment en een reden waarom juist dat moment laat zien waar die persoon voor staat. Veelgemaakte fout: een opsomming van goede eigenschappen zonder één concreet moment.
LUIDER
24 · PRIDE (IN THE NAME OF LOVE) · U2
LUISTER VERDER
ALLE 50 SONGS IN ÉÉN PLAYLIST
Van Strange Fruit tot Stefania, in de volgorde van de lessen. Scan de code met je telefoon of zoek in Spotify op LUIDER · 50 protestsongs.
Slotdia: de playlist LUIDER · 50 protestsongs op Spotify (https://open.spotify.com/playlist/41vJVRAfJVVrgMEmJFl0bG), met alle songs van de reeks in lesvolgorde. Leerlingen kunnen thuis verder luisteren.