Basiscursus medicatie: veilig en bekwaam

• New lesson editor

Basiscursus medicatie: veilig en bekwaam

Leerdoel van deze les

Aan het einde van deze les kun je verschillende toedieningsvormen en werkingen van medicijnen herkennen, etiketinformatie onderscheiden, en veilig medicatie toedienen volgens de richtlijnen.

Lokale en systemische toediening

Een crème tegen eczeem is een voorbeeld van lokale toediening. Hierbij werkt het medicijn alleen op de plek waar het wordt aangebracht.

Soorten werking van medicijnen

Aanvullend en verschijnselonderdrukkend

Aanvullend: oestrogeentabletten in de overgang. Verminderend: paracetamol tegen koorts.

Genezend: antibioticazalf bij wondinfectie. Preventief: jaarlijks de griepprik.

Genezend en preventief

Etiket of recept?

Dosering staat op beide. Naam zorgvrager op etiket. Bewaarvoorschrift op etiket. Stofnaam op recept.

Medicijnrol (Baxter) in de praktijk

Medicijnen worden gesorteerd door de apotheek. De zorgverlener controleert de medicijnrol, maar wijzigt deze niet.

Apotheek en zorgverlener

Cliënt

De cliënt neemt de zakjes met medicatie op de juiste tijden in.

‘Vijf juiste’-regel

Deze regel voorkomt vooral fouten bij het toedienen van medicatie, zoals verkeerde persoon of verkeerde dosering.

Juist of onjuist: orale toediening

Capsules mogen soms open. Dragees nooit breken. Gewone tabletten soms halveren.

Toedieningsvormen: snel en veilig

Injecties werken extreem snel én worden niet door maagzuur afgebroken.

Rectaal is geschikt als opname via maag niet mogelijk is.

Alternatief: rectaal

Snelle en veilige opname

Bijwerkingen: begrippen

Allergie ontstaat snel. Ophoping bij te trage afbraak. Gewenning: medicijn werkt minder.

Wet BIG: doel

De Wet BIG bewaakt de kwaliteit van zorgverleners in de gezondheidszorg.

Bekwaamheid: voorwaarden

Vereisten

Niet vereist

Minimaal vijf keer zelfstandig oefenen en BIG-registratie zijn niet altijd vereist.

Je hebt geoefend onder toezicht, een juiste opdracht gekregen, en je voelt je in staat het veilig uit te voeren.

Wat is een medicatie-indicatie?

De reden om een medicijn voor te schrijven, bijvoorbeeld: antibiotica bij een longontsteking.

Toedieningsroutes

Dit heet orale of enterale toediening.

Buiten het maag-darmkanaal

Dit noemen we parenterale toediening (zoals injecties).

Via het maag-darmkanaal

Wat is een contra-indicatie?

Een reden om een medicijn niet te gebruiken. Voorbeeld: allergie voor penicilline.

Paracetamol: vaste tijdstippen

Vaste toediening zorgt voor een constant medicijnniveau in het bloed, voor optimale werking.

Begrippen: gewenning en verslaving

Het niet meer kunnen stoppen met een medicijn, ook als dat problemen oplevert.

Gewenning

Het medicijn werkt steeds minder; er is meer nodig voor hetzelfde effect.

Verslaving

Capsules en slikproblemen

Capsules maskeren smaak of beschermen de werkzame stof. Overleg altijd met de apotheek voordat je een capsule openmaakt.

Bevoegd & bekwaam: het verschil

Piet is bevoegd (theorie gehaald) maar niet bekwaam (geen praktijkervaring). Praktijkervaring is nodig voor veilige uitvoering.