1) 09-12-2025 - ziekteverwekkers

1 / 28
next
Slide 1: Slide
New lesson editorDierverzorgingMBOStudiejaar 1

This lesson contains 28 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

This item has no instructions

Ziekteverwekkers

.

This item has no instructions

Voorkennis ophalen - Gezondheid

This item has no instructions

Wat is het belangrijkste doel van het vormen van een algemene indruk bij een paard?

A

Vaststellen welke ziekte het paard heeft

B

Objectief signaleren van afwijkingen ten opzichte van normaal

C

Bepalen welke metingen direct nodig zijn

D

Controleren of het paard inzetbaar is voor arbeid

This item has no instructions

Waarom worden gedrag en bewustzijn samen beoordeeld bij een algemene indruk?

A

Omdat gedrag altijd bewust wordt gekozen

B

Omdat gedrag belangrijker is dan fysieke kenmerken

C

Omdat bewustzijn alleen zichtbaar is via beweging

D

Omdat veranderingen in bewustzijn zich vaak uiten in gedrag

This item has no instructions

Welke uitspraak over afwijkend gedrag is theoretisch het meest correct?

A

Afwijkend gedrag betekent altijd pijn

B

Afwijkend gedrag komt alleen voor bij ziekte

C

Afwijkend gedrag laat zien dat het normale evenwicht is verstoord

D

Afwijkend gedrag is altijd tijdelijk

This item has no instructions

Waarom hoort de voedings- en verzorgingstoestand bij het beoordelen van gezondheid?

A

Omdat dit snel zichtbaar is

B

Omdat voeding en verzorging direct invloed hebben op het functioneren van het lichaam

C

Omdat verzorging het uiterlijk van het paard beïnvloedt

D

Omdat slechte verzorging altijd tot ziekte leidt

This item has no instructions

Welke combinatie van waarden valt volledig binnen de normaalwaarden van een paard?

A

Ademhaling 16/min – Pols 44/min – Temp. 38,6 °C

B

Ademhaling 6/min – Pols 40/min – Temp. 37,0 °C

C

Ademhaling 10/min – Pols 36/min – Temp. 38,0 °C

D

Ademhaling 14/min – Pols 28/min – Temp. 38,5 °C

This item has no instructions

Wat is de belangrijkste reden dat PAT-waarden altijd samen worden beoordeeld?

A

Omdat lichaamsprocessen elkaar beïnvloeden

B

Omdat afwijkingen willekeurig voorkomen

C

Omdat dit zo is afgesproken in protocollen

D

Omdat één waarde nooit iets zegt

This item has no instructions

Welke theorie klopt het meest over het meten van lichaamswaarden?

A

Externe factoren kunnen PAT-waarden beïnvloeden

B

PAT-waarden zijn bij elk paard gelijk

C

Ademhaling en pols veranderen alleen bij ziekte

D

Temperatuur is altijd de belangrijkste waarde

This item has no instructions

Waarom is kennis van normaalwaarden essentieel bij een gezondheidsonderzoek?

A

Om het protocol correct te volgen

B

Om minder te hoeven observeren

C

Om sneller te kunnen handelen

D

Om afwijkingen te kunnen herkennen en interpreteren

This item has no instructions

Leerdoelen

Na deze les kan de student:

  • Uitleggen wat het verschil is tussen een infectieuze en niet-infectieuze aandoening.

  • De vier soorten ziekteverwekkers (virussen, bacteriën, schimmels en parasieten) benoemen en van elkaar onderscheiden.

  • Uitleggen wat het verschil is tussen besmetting, infectie en ontsteking.

  • Verklaren waarom het belangrijk is om eerst de oorzaak van een aandoening te achterhalen voordat er gehandeld wordt.

  • Uitleggen wat een zoönose is en aangeven hoe en bij wie het besmettingsrisico het grootst is


This item has no instructions

Aandoeningen


  • Een aandoening is alles wat afwijkt van gezond

  • Niet elke aandoening is besmettelijk


We maken onderscheid tussen:

  • Infectieuze aandoeningen (Besmettelijk)

  • Niet-infectieuze aandoeningen (Niet besmettelijk)






Sommige aandoeningen worden door ziekteverwekkers veroorzaakt en zijn besmettelijk (infectieus). Andere aandoeningen worden niet door een ziekteverwekker veroorzaakt en zijn dus ook niet besmettelijk (niet-infectieus)

Infectieuze aandoeningen worden veroorzaakt door een ziekteverwekker. Wat zijn de 4 soorten ziekteverwekkers?

This item has no instructions

Infectieus vs. niet-infectieus


  • Infectieus: veroorzaakt door een ziekteverwekker

Voorbeelden ziekteverwekkers:

  • Bacteriën

  • Virussen

  • Schimmels

  • Parasieten


  • Niet-infectieus: oorzaak zonder ziekteverwekker






This item has no instructions

Besmetting, infectie en ontsteking

Besmetting:

  • ziekteverwekker aanwezig

  • geen symptomen


Infectie:

  • ziekteverwekker + symptomen


Ontsteking:

  • reactie van het lichaam

  • kan infectieus of niet-infectieus zijn









We spreken van een besmetting als het dier in contact geweest is met de ziekteverwekker(s) maar er nog geen verschijnselen zijn. Wanneer dit wel het geval is dan spreken we van een infectie, het dier is dan ziek.

We spreken van een ontsteking als er een reactie van het lichaam heeft plaatsgevonden en er sprake is van de volgende 5 kenmerken: roodheid, pijnlijkheid, zwelling, warmte en functieverlies. Een ontsteking kan zowel door “omgevingsfactoren” als een ziekteverwekker veroorzaakt worden.

Ontsteking = reactie van het lichaam

Ontsteking kan ontstaan door:

  • Ziekteverwekker

  • Omgevingsfactor


Vijf kenmerken van ontsteking:

  • Roodheid

  • Pijn

  • Zwelling

  • Warmte

  • Functieverlies








This item has no instructions

Een ontsteking altijd iets negatiefs?

1

Waar

2

Niet waar

Een ontsteking is vooral een reactie van het lichaam om zichzelf te beschermen en te herstellen. Het lichaam reageert op schade, een ziekteverwekker of een prikkel en probeert het probleem op te lossen.


Positief aan een ontsteking:


Het lichaam voert afweercellen aan naar de plek van de schade

Ziekteverwekkers worden opgeruimd

Beschadigd weefsel kan herstellen

Het immuunsysteem wordt geactiveerd



Zonder ontsteking zou een wond niet goed genezen en zou een infectie zich sneller verspreiden.


Wanneer wordt een ontsteking wél negatief?


Als de ontsteking te heftig is

Als de ontsteking te lang aanhoudt

Als gezond weefsel wordt beschadigd

Of als de oorzaak niet wordt weggenomen


Waarom oorzaak bepalen belangrijk is

Oorzaak bepaalt:

  • Aanpak

  • Behandeling

  • Gevolgen


  • Zelfde aandoening ≠ zelfde oorzaak

  • Verkeerde aanpak = risico voor paard









This item has no instructions

Wat kunnen oorzaken zijn van koliek?

This item has no instructions

Oorzaken kunnen liggen



  • In het paard zelf

  • Buiten het paard

  • Bij een ziekteverwekker


Eerst oorzaak begrijpen → dan pas behandelen









This item has no instructions

Wat kunnen oorzaken zijn vanuit het paard zelf?

De oorzaak ligt in het lichaam van het paard zelf


Aangeboren afwijkingen

Erfelijke aandoeningen

Verhoogde gevoeligheid

Allergieën

Ouderdom

Wat kunnen oorzaken zijn buiten het paard?

Voeding (te veel / te weinig / verkeerd)

Drinkwater

Stalklimaat

Omgevingstemperatuur

Verwondingen

Vergiftiging

Tumoren


Zoönosen

Een zoönose is een infectieziekte die van dier op mens kan worden overgedragen.


Hoe kan het worden overgedragen?

•       Bloedbaan                

•       Luchtwegen            

•       Maagdarmstelsel     

•       Huid                          


Mensen met veel diercontact lopen het meeste risico

Risicogroepen (YOPI):

  • Young (jong)

  • Old (oud)

  • Pregnant (zwanger)

  • Immunosuppressief (mensen met een slecht afweersystemen)


















Infectie ziekte = ziekteverwekker + symptomen



•       Bloedbaan (Lyme door teken)

•       Luchtwegen (Covid)

•       Maagdarmstelsel (Salmonella kip)

•       Huid (Schurf) (Schimmel) (Ringworm)



Dit zijn zoönosen die van paard op mens kunnen worden overgedragen:


Salmonella – via mest of besmette omgeving

Huidschimmel (ringworm) – via direct huidcontact

MRSA – via huidcontact met besmette dieren

Tetanus – via wonden (bacterie uit mest/omgeving, niet direct van paard naar mens maar wel paard-gerelateerd)

Leptospirose – via urine of besmet water

Campylobacter – via mest (minder vaak bij paarden, maar mogelijk)


Opdracht Ziekteverwekkers


We verdelen de klas in vier groepjes.

Elk groepje krijgt één ziekteverwekker toegewezen: virussen, bacteriën, schimmels of parasieten.


Samen ga je onderzoeken wat deze ziekteverwekker precies is en welke rol hij speelt bij ziekte bij het paard. Hierbij zoek je de volgende onderdelen uit:


  • Wat is het?

    (Wat voor soort organisme is het?)

  • Hoe verspreidt het zich?

    Denk aan verspreiding via direct contact, de lucht, voer, water of via insecten.

  • Maakt het altijd ziek?

    Leg uit of een paard altijd ziek wordt van deze ziekteverwekker en waarom dat wel of niet zo is.

  • Noem één voorbeeld bij het paard

    Bijvoorbeeld influenza, wormen of huidschimmel.


Wanneer jullie dit hebben uitgezocht, bereiden jullie samen een korte uitleg van ongeveer 2 minuten voor.

Eén leerling presenteert het verhaal, de andere groepsleden vullen waar nodig aan.

Maak duidelijke aantekeningen, want deze informatie heb je nodig bij de volgende opdracht.
















This item has no instructions


Opdracht: ziekteverwekkers (Equine)

Er zijn verschillende ziekteverwekkers die een paard ziek kunnen maken. 

Voor deze opdracht ga je op zoek naar aandoeningen die veroorzaakt worden door:

  • Virussen

  • Bacteriën

  • Schimmels

  • Parasieten

Je maakt een overzicht van de verschillende aandoeningen. Je hoeft hierbij alleen de naam van de aandoening te benoemen en door welke ziektewekker de aandoening wordt veroorzaakt.

Je mag zelf weten hoe je dit gaat doen. Dit mag aan de hand van een poster, presentatie of verslag. Het eindproduct lever je in op E-quine.

This item has no instructions

Leerdoelen

Na deze les kan de student:

  • Uitleggen wat het verschil is tussen een infectieuze en niet-infectieuze aandoening.

  • De vier soorten ziekteverwekkers (virussen, bacteriën, schimmels en parasieten) benoemen en van elkaar onderscheiden.

  • Uitleggen wat het verschil is tussen besmetting, infectie en ontsteking.

  • Verklaren waarom het belangrijk is om eerst de oorzaak van een aandoening te achterhalen voordat er gehandeld wordt.

  • Uitleggen wat een zoönose is en aangeven hoe en bij wie het besmettingsrisico het grootst is


This item has no instructions

Pauze, zometeen gaan we verder met het vak 'Gedrag'

This item has no instructions