Zakelijk lezen les 1

• New lesson editor

Leerdoel

Ik kan de opbouw van een zakelijke tekst herkennen en verkennend lezen gebruiken om snel de hoofdgedachte, tekstsoort en belangrijke tekstonderdelen te bepalen.

Vaste onderdelen in de tekst

• titel: noemt het onderwerp

• inleiding: opent en maakt duidelijk waarover het gaat

• kern: geeft de belangrijkste informatie

• slot: rondt af of trekt een conclusie

Tussenkoppen sturen je lezing

• verdelen de tekst in herkenbare delen

• laten zien welk deelonderwerp volgt

• helpen om informatie snel terug te vinden

• geven vaak al een hint over de opbouw

Laat zien dat tussenkoppen vooral nuttig zijn bij verkennend lezen: leerlingen hoeven nog niet alles te lezen om de structuur te zien.

Welk onderdeel noemt meestal het onderwerp van de tekst?

A

inleiding

B

titel

C

kern

D

slot

Controleert kennis van vaste tekstonderdelen. Afleiders zijn andere onderdelen uit dezelfde reeks.

Wat is verkennend lezen?

Verkennend lezen is snel oriënteren op een tekst. Je leest nog niet alles precies, maar zoekt eerst naar onderwerp, tekstsoort, hoofdgedachte en opbouw.

Eerste blik op de tekst

• lees de titel

• bekijk tussenkoppen en opvallende woorden

• let op bron, vorm en lay-out

• voorspel het onderwerp en de tekstsoort

Leg uit dat vormkenmerken zoals een nieuwsopmaak, handleiding of webpagina al veel zeggen voordat je de tekst helemaal leest.

Wat doe je bij verkennend lezen als eerste?

A

alles nauwkeurig lezen

B

lastige woorden opzoeken

C

de titel en kopjes bekijken

D

een samenvatting schrijven

Toetst de eerste stap van verkennend lezen: oriënteren op vormkenmerken en onderwerp.

Begrippen

zakelijke tekst - tekst die vooral wil informeren, uitleggen of overtuigen

doel - wat de schrijver met de tekst wil bereiken

doelgroep - de lezers voor wie de tekst bedoeld is

inleiding - begin van de tekst waarin het onderwerp wordt geopend

kern - middenstuk met de belangrijkste informatie

slot - afsluiting van de tekst

tussenkop - kopje boven een deel van de tekst

Begrippen

feit - informatie die controleerbaar waar of onwaar is

mening - wat iemand vindt of beoordeelt

signaalwoord - woord dat verbanden in een tekst zichtbaar maakt

verkennend lezen - snel oriënterend lezen om overzicht te krijgen

kernzin - zin met de belangrijkste informatie van een alinea

sleutelwoord - belangrijk woord dat het onderwerp of de inhoud aanwijst

hoofdgedachte - de belangrijkste boodschap van de hele tekst