Leren leren

• Leren-leren
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1-6

BPS leren leren

Succesvol leren, juist wanneer dat niet (meer) lukte.

Leren in stilte!

Leren leren 

Introductie

Iets nieuws leren lijkt vaak vanzelf te gaan,

maar soms kost het veel moeite of lukt het niet.

Hoe komt dit? Hoe werkt leren eigenlijk?

Moet leren soms zo'n worsteling zijn? Kan het ook anders?

In deze lessenreeks ga je hiermee zelfstandig aan de slag.

Voor meer succes bij het leren, juist ook wanneer het niet vanzelf gaat.

Toepasbaarheid

Als je voor bepaalde stof of vakken geen problemen hebt bij het leren, dan hoef je niet perse iets te veranderen. Echter de kans bestaat dat ook daar met wat (kleine) aanpassingen betere resultaten te behalen zijn.

Wat denk jij dat een reden voor jou is
wanneer leren jou niet lukt?

Succesvol leren - de pijlers

Welke aspecten zitten er aan het leren?

• Hoe hersenen leren
• Het leerproces:

1. Beter plannen
2. Uitvoeren
3. Reflecteren en vieren

Succesvol leren - de pijlers

hoe hersenen leren

beter plannen

succesvol studeren

reflecteren & vieren

Succesvol leren - de pijlers

Als leren niet lukt dan komt dat omdat één of meerdere van de pijlers niet goed staan. De belangrijkste componenten kunnen voor iedereen iets anders zijn.

De één heeft een superplanning, maar geeft de moed op als het tegenzit.

Een ander werkt altijd hard, maar zet activiteiten in met maar weinig leerrendement.

En een derde begint te laat, of weet niet welke stof geleerd moet worden, maar gebruikt wel de juiste leeractiviteiten.

Succesvol leren - de pijlers

In deze presentatie worden de pijlers kort toegelicht. Daardoor krijg je een beter idee waar voor jou de winst te behalen is in je leerproces.

Vervolgpresentaties geven meer diepgang in jouw kennis over leren en concrete acties om jouw leerproces te verbeteren.

Succesvol leren - de pijlers

Zonder de komende toelichting heb je wellicht al een idee waar voor jou veel winst te behalen is voor de vakken waar het leren niet goed lukt.

Als je één pijler zou aanwijzen om je verder in te verdiepen en je leerproces in te verbeteren, welke zou dat nu zijn?

In welk onderdeel wil jij je verdiepen om jouw leerproces te verbeteren?

1. Hoe hersenen leren
2. Beter plannen
3. Succesvol studeren
4. Reflecteren en vieren

Toelichtingen per pijler

Na deze dia volgen de toelichtingen per pijler.

Soms zitten er filmpjes in waarin uitleg wordt gegeven. Na elk filmpje worden de belangrijkste elementen ervan opgesomd.

Veel succes en plezier met leren over leren.

Hoe hersenen leren

Hersenen bestaan uit verbindingen tussen hersencellen.

Door de cellen en in de verbindingen met de andere cellen wordt informatie opgeslagen.

• Maar hoe werkt dat nou?
• Hoe leren je hersenen iets nieuws?
• En hoe veel tijd en moeite kost dat?

De volgende 2 filmpjes geven een toelichting.

Hoe hersenen leren

Stel het vergeetproces uit, door herhalingen over de dagen/weken heen.

Maak het een uitdaging voor je hersenen voor een groter leerresultaat. Echt leren doe je via een activiteit, door met de stof aan de slag te gaan.

Hoe hersenen leren

Niet effectief:

• Herhaaldelijk lezen van teksten. En belangrijke delen markeren.
  
• In aangeboden volgorde (stampen van woordenlijsten).
• Samenvatting maken.
  

Wel effectief:

• Produceer iets over de tekst.Bijvoorbeeld een mindmap of conceptmap
  
• Hussel de volgorde.
• Spreid de leermomenten
• Toets jezelf tussentijds
  
• 
  

Hoe hersenen leren

Een laatste component die terloops in de filmpjes is besproken is het belang van herhaling. Tussen de herhalingen zit het liefst een slaapfase, want in die fase verstevigen de nieuwe verbindingen in je hersenen.

Dus als het leren niet goed lukt:

Herhalen, herhalen, herhalen

Beter plannen

Nu je beter weet hoe hersenen leren kun je nadenken over wat een goede planning zou zijn voor jouw leerprocessen.

Voor een goede planning zijn twee componenten van belang:

1. Verdeling over de tijd
2. Keuze van effectieve leeractiviteit(en)
   

Beter plannen - Over de dagen

Herhaling is een belangrijke factor om te onthouden. Tussendoor hebben je hersenen een slaapcyclus nodig.

Voor een effectieve herhaling kun je dit gebruiken:

 

Beter plannen - Binnen de dag

Een andere factor is de planning binnen een dag, denk bijvoorbeeld aan:

• Zet activiteiten die veel op elkaar lijken niet direct na elkaar. Zoals woordjes leren voor 2 verschillende talen.
• Als je het lastig vindt te beginnen: Begin met iets eenvoudigs.
• Bouw pauzes in
• Moeilijkste niet als laatste, zorg ervoor dat je hersenen nog fris zijn als je met het lastige leerwerk aan de slag gaat.
• Uitloop, lastig leerwerk kost meer tijd dan we wensen, plan extra tijd in.
  

Beter plannen - Activiteiten

Sommige activiteiten zijn effectiever, hebben meer leerrendement per geïnvesteerde tijd, dan andere.

Activiteiten waarin je zelf werk verricht (mindmap maken, vertalen, opgaven maken, zelf een opgave creëren).

Ook is het zinvol om bij leerstof verschillende activiteiten in te zetten (woordjes los vertalen, in zinsverband, hardop uitspreken, uitschrijven, horen uitspreken)

Succesvol studeren

Om succesvol te studeren weten we nu wat we zouden moeten doen. Maar hoe zorgen we ervoor dat we dat ook doen?

En als het even niet lukt, of we begrijpen het niet, hoe zorgen we ervoor dat het toch weer wel gaat lukken?

Dat zijn de componenten voor succesvol studeren.

Succesvol studeren

Omgeving: Studeer in een geschikte omgeving, het liefst waar weinig afleiding is en ook waar je normaal geen fun activiteiten doet.

Succesvol studeren

Focus en ontspanning: Na intensief te hebben gestudeerd moet je hersenen uitrusten, net zoals spieren na fysieke activiteit. Na 30-50 minuten intensief leren nemen hersenen meestal niets nieuws meer op.

Zorg er daarom voor dat je rustmomenten inbouwt tijdens het leren. En dat je intensieve leeractiviteiten afwisselt met minder intensieve.

Succesvol studeren

Tijdig beginnen

Uitstelgedrag kan een groot obstakel vormen. Zonder deadline is het voor iedereen een uitdaging.

Maar voor sommigen is het zelfs met deadline problematisch, dan moet al het werk op de laatste dag nog worden uitgevoerd.

Succesvol studeren

Doorgaan: Soms zit het tegen en dan is de verleiding groot om iets anders te gaan doen. Dan moet je ervoor zorgen dat je toch doorgaat. Maar hoe?

Dat kan óf met je eigen wilskracht. Óf door hulp in te schakelen, bijvoorbeeld van een klasgenoot, ouder, een broer of zus of huiswerkbegeleiding, die je helpen om steeds weer terug aan het werk te gaan. Dit geldt ook voor tijdig beginnen.

Succesvol studeren

Wilskracht kost een hoop energie: "dan moet ik GEWOON", als het zo gewoon was dan zou je uitstelgedrag geen punt van aandacht voor je zijn.

Hulp vragen of hulpmiddelen inzetten is geen falen,

alle succesvolle mensen gebruiken hulp.

Reflecteren en vieren

Als we klaar zijn met leren voor de toets en we de toets hebben gemaakt willen we weten hoe goed ons leerproces was. Daarom is achteraf reflecteren van belang.

Deel je reflectie in in de pijlers en onderliggende componenten om te zien op welke vlakken je succes hebt en op welke vlakken je ruimte voor verbetering ziet. Neem dit mee voor je volgende planning.

Reflecteren en vieren

En wanneer je ziet dat een aanpassing, hoe klein dan ook, een verbetering hebben opgeleverd, vier dat bewust en groots. Kleine successen vieren stimuleert jezelf en je hersenen om die aanpassing de volgende keer weer te in te zetten. En het helpt toekomstige, nieuwe aanpassingen mogelijk te maken.

De pijlers in het kort

We hebben in het kort de pijlers voor succesvol leren langs zien komen. Zelfs voor leerwerk dat eerder niet lukte.

Kun je kort aangeven wat elk van de vier pijlers inhoudt?

Wat weet je van:
Hoe hersenen leren

Wat weet je van:
Beter plannen

Wat weet je van:
Succesvol studeren

Wat weet je van:
Reflecteren en Vieren

En nu aan de slag

Je hebt een eerste indruk van de pijlers voor succesvol leren.

In de quiz op de volgende dia kies je jouw vervolgrichting, omdat het je aanspreekt, je op dat gebied winst denkt te kunnen behalen, of omdat je er benieuwd naar bent.

De verdieping voor de pijlers en componenten vind je in de vervolg presentaties.

Veel succes met het versterken van jouw leerproces!

In welk onderdeel wil jij je nu verdiepen om jouw leerproces te verbeteren?

1. Hoe hersenen leren
2. Beter plannen
3. Succesvol studeren
4. Reflecteren en vieren