Quiz - Wie werkte hier? Oude beroepen raden
Wie werkte hier?
U I T H E T F O T O A L B U M
Wie werkte hier?
9 oude beroepen op echte foto's. Raad jij wat ze deden?
Lesson duration is: 30 minIntroduction
Items in this lesson
Wie werkte hier?
U I T H E T F O T O A L B U M
Wie werkte hier?
9 oude beroepen op echte foto's. Raad jij wat ze deden?
Een fotoquiz van 9 oude beroepen, zo'n 20 minuten. Bij elke foto eerst raden, daarna volgt een albumpagina met wat het beroep was en hoe het werkte. Vraag gerust door: wie kent zo'n beroep uit de verhalen van opa of oma? Image credit: Nationaal Archief, Wikimedia Commons, geen bekende beperkingen Image credit: Nationaal Archief, Wikimedia Commons, geen bekende beperkingen Image credit: Nationaal Archief, CC0
Wie werkte hier?
Foto 1 van 9
Welk beroep had de man boven op de ladder?
Glazenwasser
Lantaarnopsteker
Schilder
Klokkenmaker
Laat de klas eerst kijken en overleggen. Het antwoord: lantaarnopsteker. Wie glazenwasser kiest, kijkt naar de ladder; wijs op de lantaarn. Image credit: Nationaal Archief, Wikimedia Commons, geen bekende beperkingen
De lantaarnopsteker
T O T O N G E V E E R 1 9 5 0
De lantaarnopsteker
Elke avond liep hij langs de gaslantaarns in de straat en stak ze een voor een aan. Vroeg in de ochtend kwam hij terug om ze weer uit te doen.
Nu: straatlampen die vanzelf aangaan
Gaslicht kwam in Nederland op rond 1850. Elektrische straatverlichting nam het daarna langzaam over. Image credit: Nationaal Archief, Wikimedia Commons, geen bekende beperkingen
Wie werkte hier?
Foto 2 van 9
Deze man tikt heel vroeg met een stok tegen het raam. Waarom?
Hij jaagt de duiven weg
Hij bezorgt de krant
Hij maakt mensen wakker
Hij kijkt of het raam dicht is
Laat de klas eerst kijken en overleggen. Het antwoord: hij maakt mensen wakker. Hij heette de porder, van porren. Image credit: Nationaal Archief, Wikimedia Commons, geen bekende beperkingen
De porder
T O T O N G E V E E R 1 9 5 0
De porder
Een wekker was duur. Daarom betaalden arbeiders een porder een paar cent per week. Hij tikte op een vaste tijd tegen het raam en liep pas door als je had geantwoord.
Nu: de wekker op je telefoon
Vraag door: hoe weet de porder zelf hoe laat het is, als hij als eerste op moet? Image credit: Nationaal Archief, Wikimedia Commons, geen bekende beperkingen
Wie werkte hier?
Foto 3 van 9
Wat deed deze man met zijn kar op grote wielen?
Messen en scharen slijpen
Draaiorgelmuziek maken
IJs verkopen
Kachels repareren
Laat de klas eerst kijken en overleggen. Het antwoord: messen en scharen slijpen. De wielen doen sommigen aan een draaiorgel denken. Image credit: Daan Noske / Anefo, Nationaal Archief, CC0
Lunchpauze, Amsterdam
T O T O N G E V E E R 1 9 7 0
De scharensliep
Hij trok met zijn slijpkar door de straten en riep: scharen slijpen, messen slijpen! Met zijn voet hield hij de slijpsteen draaiende. Bot gereedschap was zo weer scherp.
Nu: een nieuwe schaar of messenslijper uit de winkel
Het woord scharensliep gebruiken we nog voor iemand die rondzwerft. Image credit: Daan Noske / Anefo, Nationaal Archief, CC0
Wie werkte hier?
Foto 4 van 9
Waar ging deze man met zijn borstels aan het werk?
Op straat, de stoep vegen
In de stal, de paarden borstelen
Op het dak, in de schoorsteen
In de haven, schepen schrobben
Laat de klas eerst kijken en overleggen. Het antwoord: op het dak, in de schoorsteen. De hoge hoed hoort bij het beroep. Image credit: Anefo, Nationaal Archief, CC0
Op de fiets, 1957
V O O R A L T O T 1 9 6 0
De schoorsteenveger
Kachels op kolen en hout maakten roet. Bleef dat in de schoorsteen zitten, dan kon het gaan branden. Met een bol en borstels aan een touw veegde hij de schoorsteen van boven schoon.
Nu: cv-ketels, en een veger die nog maar af en toe komt
Een schoorsteenveger zien brengt geluk, zegt een oud bijgeloof. Het beroep bestaat nog steeds. Image credit: Anefo, Nationaal Archief, CC0
Wie werkte hier?
Foto 5 van 9
Wat deed deze vrouw met al die stekkers en snoeren?
Radio's afstemmen
Telefoongesprekken doorverbinden
Lampen repareren
Telegrammen typen
Laat de klas eerst kijken en overleggen. Het antwoord: telefoongesprekken doorverbinden. Image credit: Nationaal Archief, CC0
De telefoniste
T O T 1 9 6 2
De telefoniste
Wie wilde bellen, kreeg eerst haar aan de lijn. Je zei met wie je wilde praten en zij stak de stekker in het juiste gaatje. Pas dan ging de telefoon bij de ander over.
Nu: je belt iemand zelf, direct
In 1962 was het hele Nederlandse telefoonnet automatisch. Daarna was de telefoniste niet meer nodig om te bellen. Image credit: Nationaal Archief, CC0
Wie werkte hier?
Foto 6 van 9
Wat bracht deze man elke ochtend aan de deur?
Brood
Kolen
Post
Melk
Laat de klas eerst kijken en overleggen. Het antwoord: melk. Ook de bakker en de kolenboer kwamen vroeger aan de deur. Image credit: Ben Jones uit Bangor, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
De melkboer, Bangor (Wales)
T O T O N G E V E E R 1 9 7 0
De melkboer
Met paard en wagen kwam hij elke dag langs. Hij schepte de melk uit de grote bus in jouw pan of kan. Een koelkast had bijna niemand, dus melk moest vers zijn.
Nu: een pak melk uit de koelkast
Deze foto komt uit Wales, maar in Nederland ging het net zo. Later reed de melkboer met een elektrische melkwagen. Image credit: Ben Jones uit Bangor, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Wie werkte hier?
Foto 7 van 9
Wat maakt deze man van een blok hout?
Stoelpoten
Klompen
Speelgoedbootjes
Houten lepels
Laat de klas eerst kijken en overleggen. Het antwoord: klompen. Image credit: Willem van de Poll, Nationaal Archief, CC0
Klompenmakerij, Best
G E W O O N T O T O N G E V E E R 1 9 5 0
De klompenmaker
Van een blok wilgen- of populierenhout hakte, boorde en schaafde hij een klomp. Klompen waren goedkoop en stevig. Op het land en in de fabriek droeg bijna iedereen ze.
Nu: sportschoenen en laarzen
Er zijn nog een paar klompenmakers, vooral voor de tuin, de boerderij en toeristen. Image credit: Willem van de Poll, Nationaal Archief, CC0
Wie werkte hier?
Foto 8 van 9
Wat doen deze jongens achter in de kegelbaan?
De baan dweilen
De punten tellen
De kegels weer neerzetten
De ballen poetsen
Laat de klas eerst kijken en overleggen. Het antwoord: de kegels weer neerzetten. Image credit: Lewis Hine, Library of Congress, publiek domein
Kegeljongens, Verenigde Staten
T O T O N G E V E E R 1 9 5 0
De kegeljongen
Na elke worp zetten jongens de omgevallen kegels weer rechtop en rolden de bal terug. Ze werkten vaak tot diep in de nacht. Veel van hen waren nog geen twaalf.
Nu: een machine zet de kegels neer
Fotograaf Lewis Hine maakte rond 1910 foto's van werkende kinderen om kinderarbeid te laten verbieden. Mooie aanleiding voor een gesprek. Image credit: Lewis Hine, Library of Congress, publiek domein
Wie werkte hier?
Foto 9 van 9
Wat zocht deze man uit al die kleine bakjes bij elkaar?
Schroefjes en moertjes
Postzegels
Knopen
Losse letters
Laat de klas eerst kijken en overleggen. Het antwoord: losse letters. Image credit: Willem van de Poll, Nationaal Archief, CC0
De letterzetter
T O T O N G E V E E R 1 9 8 0
De letterzetter
Voor een krant of boek zette hij losse metalen letters een voor een op een rij, in spiegelbeeld. Daarmee werd de tekst gedrukt. Een bladzijde kostte uren werk.
Nu: typen op de computer
De hoofdletters lagen bovenin de kast. Daarom heten ze in het Engels nog upper case. Image credit: Willem van de Poll, Nationaal Archief, CC0
Het album gaat dicht
Welk beroep van nu staat over 50 jaar in zo'n oud album?
Klik onderaan op de beker voor de uitslag.
Vraag tot slot: welk beroep van nu bestaat over vijftig jaar niet meer? Denk aan de caissiere, de postbode of de taxichauffeur. Een mooie aanleiding voor een gesprek of een schrijfopdracht.
