5.2 variabelen en hypothesen

• Maatschappijwetenschappen
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

LES 1

Hoofdstuk 5

'Onderzoeksvaardigheden'

Terugblik vorige les

• Weten hoe je objectieve bronnen kunt selecteren
• Weten wanneer bronnen betrouwbaar en representatief zijn
• De begrippen wetmatigheden en kans
• Het verschil tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek
• Vier verschillende meetinstrumenten

Sleep de afbeeldingen naar het juiste meetinstrument.

Enquête

Interview

Observatie

Experiment

Deze opdracht is een aanleiding om de verschillende meetinstrumenten te bespreken. 

Wat leer deze les?

• Je weet wat variabelen zijn en kunt deze herkennen in een bron.
• Je weet wat een hypothese is, hoe je dit kunt toepassen bij het doen van onderzoek en kunt een hypothese herkennen in een bron.
  
• Je weet hoe je een conceptueel model moet opstellen en wat je uit een conceptueel model kunt afleiden

Ik weet...

§5.2 Variabelen en hypothesen

Pagina 84

Variabele

Variabele is een kenmerk van een object, actor of samenleving dat kan variëren. 

in je onderzoek ga je deze variabelen meten en op zoek naar verbanden tussen variabelen

Hypothese

Toetsbare stelling, een veronderstelling van hoe de werkelijkheid in elkaar zit.

Conceptueel model

In een conceptueel model wordt de invloed van variabelen weergeven, bijvoorbeeld:  

Zonlicht

Gemoedstoestand

Meestal:

Als X dan Y

Hoe meer/minder X, des te meer/minder Y

Hypothese

Wat zegt het boek:

Op basis van literatuuronderzoek en eigen inzichten doen wetenschappers in hun onderzoeksopzet een toetsbare uitspraak over de waarschijnlijke resultaten van hun eigen onderzoek. Zo'n toetsbare uitspraak of stelleng noemen we een hypothese. Let op!!! een hypothese is geen vraag maar een stelling die je gaat onderzoeken. Een hypothese eindigt dus nooit met een vraagteken!!

Meestal:

Als X dan Y

Hoe meer/minder X, des te meer/minder Y

LES 2

Wat leer deze les?

• Je weet het verschil tussen onafhankelijke en afhankelijke variabelen en kunt deze toepassen
• Je weet wat een intervenierende variabele is.

Ik weet...

Variabele

Variabele is een kenmerk van een object, actor of samenleving dat kan variëren. 

in je onderzoek ga je deze variabelen meten en op zoek naar verbanden tussen variabelen

Conceptueel model

In een conceptueel model wordt de invloed van variabelen weergeven, bijvoorbeeld:  

Zonlicht

Gemoedstoestand

Toepassen

Uitkomst: 

Centraal bespreken

Klaar?:

Maak tekstverkenners 5.2 blz 95
Alleen vraag 5 en vraag 6

1) Gamegedrag → Sociaal gedrag; Gamegedrag → Geluk

2) Hoeveelheid informatie over watergebruik → Watergebruik

3) Knuffelgedrag → Gezondheid

4) Mediagebruik → Eetgedrag

5) Leeftijd → Kwaliteit van autobesturing

Nakijken

- Hoe ouder iemand is, des te meer alcoholische dranken iemand nuttigt.

- Hoe meer sociale cohesie in een buurt, des te vaker er buurtfeesten georganiseerd worden.

- Hoe hoger het consumentenvertrouwen, hoe sterker de economie groeit.

- Jongens spijbelen vaker dan meisjes.

- Stedelingen stemmen vaker op linkse partijen dan mensen op het platteland.

Nakijken

(On)afhankelijke variabelen

Onafhankelijke variabele

Afhankelijke variabele

De variabele die als oorzaak wordt gezien voor het veranderen van een andere variabele.

De variabele die wordt beïnvloedt door een of meer onafhankelijke variabelen.

Welk nauwkeurig conceptueel model kun je afleiden uit het filmpje?

'Hoe hoger het opleidingsniveau, hoe groter de kans op een hoger inkomen' 

Wat is de onafhankelijke (O) en wat is de afhankelijke (A) variabele in dit geval?

1. O: inkomen A: opleidingsniveau
2. O: opleidingsniveau A: inkomen

Wat is de afhankelijke/onafhankelijke variabele?

Wat is het effect van sporten op de gezondheid van jongeren?

Wat is de afhankelijke/onafhankelijke variabele?

In hoeverre wordt criminaliteit veroorzaakt door te weinig controle in de opvoeding?

Wat is de afhankelijke/onafhankelijke variabele?

Wat is het verband tussen opleidingsniveau en kiesgedrag?

Toepassen

Uitkomst: 

Centraal bespreken

Klaar?:

Op examenniveau

Oefenvraag 1 van 2

Antwoord

2023 tijdvak 2

LES 3