Les 2: De patiëntenkamer: veilig, verantwoord en professioneel
Ergonomie • Veiligheid • Privacy • Zorg voor de patiëntenkamer
Les 2: De patiëntenkamer: veilig, verantwoord en professioneel
Ergonomie • Veiligheid • Privacy • Zorg voor de patiëntenkamer
Open de les als theorieles over veilig en professioneel handelen in de patiëntenkamer. De gebruiker noemt ook actieve lesvormen, maar die worden in een latere pass toegevoegd en staan daarom niet op deze slides.
This item has no instructions
Wat viel jullie op bij de vorige foto?
Wat zou er allemaal kunnen misgaan?
Gebruik de inzendingen als startinventarisatie. Vraag kort door op woorden als houding, hygiëne, privacy, rust, hulpmiddelen en veiligheid.
Lesdoel
Aan het einde van de les kan de student:
Ergonomische aandachtspunten herkennen.
Veiligheidsrisico’s in de patiëntenkamer herkennen.
Privacy van de patiënt waarborgen.
De patiëntenkamer veilig en patiëntgericht verzorgen.
This item has no instructions
Learnbeat
Ga naar Learnbeat.
Maak de instap toets bij biedt steun, ondersteuning en begeleiding.
This item has no instructions
Mobiliteit en ergonomische werken
Wanneer een zorgvrager niet mobiel genoeg is, ondersteun je die bij het bewegen of verplaatsen. Dit kan voor jou als zorgverlener lichamelijk zwaar zijn. Daarom is het belangrijk dat je dit op een veilige en verantwoorde manier doet.
Benadruk dat ergonomie niet alleen rugklachten voorkomt, maar ook helpt om rustiger, nauwkeuriger en met meer controle te werken.
Mobiliteit
Mobiliteit
Betekend dat iemand zelfstandig kan bewegen en dagelijkse activiteiten kan uitvoeren.
Wanneer mobiliteit afneemt:
Risico op vallen neemt toe
De gezondheid gaat achteruit
Behouden van mobiliteit is belangrijk om zo zelfstandig mogelijk te blijven functioneren.
Wanneer de mobiliteit afneemt, neemt ook het risico op vallen toe en kan de gezondheid achteruitgaan.
Het behouden van de mobiliteit is dus belangrijk om zo zelfstandig mogelijk te blijven functioneren. Dit draagt bij aan het welzijn, het zelfvertrouwen en de kwaliteit van leven van zorgvragers.
Als zorgprofessional kun je zorgvragers stimuleren om te bewegen. Ook kun je ze ondersteunen bij oefeningen die spierkracht, flexibiliteit en evenwicht verbeteren.
Werkhouding
Als zorgprofessional til en verplaats je zorgvragers regelmatig. Veel en verkeerd tillen kan heel belastend zijn voor:
Rug
Nek
Schouders
Armen
Als zorgprofessional til en verplaats je zorgvragers regelmatig. Veel en verkeerd tillen kan heel belastend zijn voor je rug, nek, schouders en armen.
Dit kan leiden tot beroepsgerelateerde blessures: lichamelijke klachten of verwondingen die ontstaan door het werk dat je doet.
Een goede werkhouding
Werk dicht bij de patiënt
Houd je rug zo recht mogelijk
Buig door knieën en heupen
Vermijd draaien met een belast lichaam
Verdeel je gewicht over beide voeten
Leg uit dat 'recht' niet stijf betekent: een natuurlijke houding is het doel. Laat eventueel voorbeelden noemen van fout draaien of reiken.
Ergonomisch werken
Ergonomisch werken
Betekend dat je geen lichamelijk klachten krijgt.
Een veilige en gezonde werkomgeving is daarbij belangrijk.
Ergonomisch werken betekent: zó werken dat je geen lichamelijke klachten krijgt. Een veilige en gezonde werkomgeving is daarbij belangrijk.
In zo’n werkomgeving kun je bijvoorbeeld voldoende pauzes nemen, en is veel aandacht voor een goede werkhouding.
Door ergonomische richtlijnen toe te passen, belast je je lichaam minder. Het is ook belangrijk dat je hulpmiddelen op de juiste manier gebruikt. Door te oefenen met een goede lichaamshouding en de juiste manier van bewegen, kun je veel ziekteverzuim te voorkomen.
Waarom beschermt ergonomisch werken ook de client?
Omdat ergonomisch werken niet alleen de zorgprofessional beschermt, maar ook de cliënt. Je werkt namelijk op een manier die de cliënt veiligheid, comfort en goede ondersteuning biedt.
This item has no instructions
In de patientenkamer betekend dit
Een goede werkhouding
Slim gebruik van ruimte en hulpmiddelen
Zo min mogelijk lichamelijke belasting
Comfortabel en veilig zorg verlenen
Benadruk dat ergonomie niet alleen rugklachten voorkomt, maar ook helpt om rustiger, nauwkeuriger en met meer controle te werken.
Hoogte en bereik
Een verkeerde werkhoogte geeft snel overbelasting.
Zet het bed op passende werkhoogte
Leg materialen binnen handbereik
Voorkom ver reiken over bed of nachtkastje
Pas je werkplek eerst aan, begin daarna met de handeling
Veel studenten willen meteen beginnen met zorgen. Benadruk de volgorde: eerst omgeving veilig en werkbaar maken, daarna handelen.
Ergonomisch werken betekent: zó werken dat je geen lichamelijke klachten krijgt. Een veilige en gezonde werkomgeving is daarbij belangrijk.
In zo’n werkomgeving kun je bijvoorbeeld voldoende pauzes nemen, en is veel aandacht voor een goede werkhouding.
Door ergonomische richtlijnen toe te passen, belast je je lichaam minder. Het is ook belangrijk dat je hulpmiddelen op de juiste manier gebruikt. Door te oefenen met een goede lichaamshouding en de juiste manier van bewegen, kun je veel ziekteverzuim te voorkomen.
Situatie A
Je gaat een patiënt wassen en zet het bed op kniehoogte.
Goed
Fout
Bed altijd op heuphoogte.
Situatie B
Je blijft voorovergebogen naast het bed staan omdat je het bed niet wilt verstellen.
Goed
Fout
Bed altijd op heuphoogte.
Situatie C
Je vraagt een patiënt om mee te bewegen wanneer dat mogelijk is.
Goed
Fout
Bed altijd op heuphoogte.
Situatie D
Je tilt een patiënt alleen omdat “het sneller gaat”.
Goed
Fout
Bed altijd op heuphoogte.
Wat doe je volgens ergonomisch werken als eerste?
Patiënt draaien
Werkplek aanpassen
Direct wassen
Bed opmaken
De kern uit de slides is de volgorde: eerst hoogte, ruimte en materialen goed zetten, daarna pas de handeling uitvoeren.
Waarom beschermt ergonomie ook de patiënt?
Bespreek dat goede antwoorden de koppeling maken tussen minder lichamelijke belasting, meer controle en meer patiëntveiligheid tijdens transfers of verzorging.
Learnbeat
Ga naar Learnbeat.
Lees en maak de opdrachten bij ergonomie en mobiliteit
This item has no instructions
Veiligheid in de patiëntenkamer
Veilig werken betekent risico's zien, voorkomen en beperken.
In de patiëntenkamer let je op:
De omgeving
De patiënt
Materialen en apparatuur
Je eigen handelen
Gebruik deze slide als overgang van ergonomie naar bredere veiligheid: niet alleen tillen, maar de hele kamer als zorgomgeving.
Veiligheid waar let je op?
Een veilige patiëntenkamer heeft bijvoorbeeld:
🛏️ Bed veilig ingesteld
🛞 Remmen gecontroleerd
🔔 Bel binnen handbereik
🚶 Voldoende loopruimte
🔌 Kabels veilig weggewerkt
🧹 Vloer vrij van obstakels
🧴 Materialen opgeruimd
🪑 Hulpmiddelen veilig geplaatst
Wijs erop dat een hulpmiddel geen teken van zwakte is, maar van professioneel handelen. Koppel dit aan voorkomen van letsel bij beide personen.
Veiligheid voor de patiënt
Leg uit wat je gaat doen
Let op pijn, duizeligheid of vermoeidheid
Zorg dat de patiënt stabiel zit of ligt
Zet hulpmiddelen binnen bereik
Verlaat de kamer veilig en ordelijk
Noem dat veiligheid ook afhangt van communicatie: een patiënt die begrijpt wat er gebeurt, werkt vaak rustiger mee.
Risico's in de omgeving
Losse snoeren of spullen op de vloer
Natte vloer of gemorste vloeistof
Slecht geplaatste remmen van bed of rolstoel
Onvoldoende loopruimte rond het bed
Onrustige of rommelige werkplek
Benadruk dat kleine omgevingsfouten vaak grote gevolgen hebben, zoals struikelen of vertraging bij handelen.
Een ordelijke kamer
Materialen hebben een vaste plek
Looproutes blijven vrij
Gebruikte spullen worden opgeruimd
Bed, tafel en stoel staan praktisch
De kamer oogt rustig en overzichtelijk
Leg uit dat orde tijd bespaart en stress verlaagt, vooral wanneer snel handelen nodig is.
Hygiëne
Veiligheid gaat ook over het voorkomen van besmetting.
Pas handhygiëne toe op de juiste momenten
Werk schoon en opgeruimd
Gebruik beschermingsmiddelen als dat nodig is
Raak schoon en vuil materiaal niet onnodig door elkaar
Verbind veiligheid hier aan basiszorg: een veilige kamer is niet alleen valveilig, maar ook hygiënisch verantwoord.
De patiënt veilig achterlaten
Bed op juiste hoogte terugzetten
Remmen controleren
Bel, bril of drinken binnen bereik
Deur, gordijn en omgeving passend achterlaten
Nagaan of de patiënt nog iets nodig heeft
Dit is een belangrijk eindmoment dat studenten vaak vergeten. Het laat zien dat zorg pas klaar is als de situatie weer veilig en passend is.
Privacy in de zorg
Privacy =
Het recht van de cliënt om persoonlijke informatie en gegevens te beschermen.
Laat het onderscheid terugkomen tussen lichamelijke privacy en informatieprivacy; beide horen bij professioneel zorggedrag.
Wat betekend privacy in de zorg voor de zorgverlener?
Als zorgverlener:
🤫 Praat je niet zomaar over cliënten met anderen.
📄 Bewaar en gebruik je cliëntgegevens zorgvuldig.
👀 Kijk je alleen in het dossier als dit nodig is voor jouw werk.
🚪 Zorg je voor privacy tijdens de verzorging, bijv. door het gordijn te sluiten.
📱 Deel je nooit foto's, video's of cliëntinformatie via sociale media.
🗣️ Bespreek je cliënten niet in openbare ruimtes, zoals de gang of de lift.
Denk aan: Wat zou ik zelf prettig vinden als ik cliënt was?.
"Privacy gaat niet alleen over het dossier. Het gaat ook over hoe je met iemand omgaat tijdens de zorg. Stel dat je een cliënt gaat wassen. Dan zorg je ervoor dat anderen niet zomaar kunnen meekijken. Ook informatie over de cliënt houd je voor jezelf. Je mag deze informatie alleen delen met mensen die deze informatie nodig hebben voor de zorg."
AVG
AVG = Algemene verordening gegevensbescherming
De AVG beschermt persoonsgegevens van cliënten.
Als verpleegkundige/IG krijg je te maken met:
🩺 Medische gegevens en het zorgdossier
👤 Naam, adres en geboortedatum
💊 Medicatie en behandelingen
📝 Rapportages en observaties
📸 Foto’s en andere cliëntinformatie
Belangrijk: je mag cliëntgegevens alleen gebruiken en delen als daar een geldige reden en bevoegdheid voor is.
This item has no instructions
Werk volgens deze 5 regels
🔒 Houd gegevens vertrouwelijk
💻 Beveilig je gegevens
👀 Kijk alleen wat nodig is
📱 Geen cliëntinformatie via privékanalen
🗑️ Ga zorgvuldig om met documenten
🔒 Houd gegevens vertrouwelijk
Bespreek cliënten niet waar anderen kunnen meeluisteren.
💻 Beveilig je gegevens
Log uit en deel nooit je wachtwoord.
👀 Kijk alleen wat nodig is
Open geen dossier van een cliënt als je daar niet bij betrokken bent.
📱 Geen cliëntinformatie via privékanalen
Maak of deel niet zomaar foto's of cliëntgegevens via WhatsApp of sociale media.
🗑️ Ga zorgvuldig om met documenten
Laat geen cliëntgegevens rondslingeren en gooi ze niet zomaar bij het gewone afval.
Lichamelijke privacy
Sluit deur of gordijnen
Dek de patiënt zo veel mogelijk toe
Ontbloot alleen wat nodig is voor de zorg
Kondig handelingen vooraf aan
Werk rustig en respectvol
Benadruk waardigheid: ook routinematige zorg kan voor een patiënt kwetsbaar voelen.
Respectvolle communicatie
Privacy hangt samen met hoe je spreekt en handelt:
Stel jezelf voor
Spreek de patiënt correct aan
Vraag toestemming waar dat nodig is
Luister naar grenzen of schaamte van de patiënt
Benadruk dat toestemming en uitleg bijdragen aan gevoel van controle en veiligheid bij de patiënt.
AVG in de praktijk
Lees de situaties en bespreek per situatie met je groepje:
Mag dit volgens de AVG?
Waarom wel/niet?
Wat zou jij als verpleegkundige doen?
"Privacy gaat niet alleen over het dossier. Het gaat ook over hoe je met iemand omgaat tijdens de zorg. Stel dat je een cliënt gaat wassen. Dan zorg je ervoor dat anderen niet zomaar kunnen meekijken. Ook informatie over de cliënt houd je voor jezelf. Je mag deze informatie alleen delen met mensen die deze informatie nodig hebben voor de zorg."
Wat hoort bij informatieprivacy?
Patiënt toedekken
Gordijn sluiten
Dossier afschermen
Bed opmaken
Toedekken en gordijnen sluiten horen bij lichamelijke privacy; dossier afschermen bij informatieprivacy.
Opdracht: Vilans protocol
Bed afhalen en opmaken met client in bed
Ga naar Vilans en lees het protocol door.
Noteer de belangrijke aandachtpunten.
This item has no instructions
Opdracht: Vilans protocol
Bed afhalen en opmaken met client in bed
Ga naar Vilans en lees het protocol door.
Noteer de belangrijke aandachtpunten.
This item has no instructions
Opdracht lichaamstaal en beweging in de zorg
Maak groepjes van 4 personen
Voor de opdracht hebben jullie een week de tijd, inleveren op it's learning.
This item has no instructions