Hoofdstuk 6
2 HAVO/VWO
Hoofdstuk 6
2 HAVO/VWO
Leerdoelen Par. 6.1
Je kunt…..
Uitleggen wat elektrische spanning is en waar een spanningsbron voor dient.
De elektrische spanning van een spanningsbron meten met een voltmeter.
Uitleggen hoe spanning en levensduur van batterijen veranderen als je ze op verschillende manieren schakelt
Paragraaf 6.1 Spanningsbronnen
Elektrische energie
Elektriciteit nodig voor:
-
-
-
Spanningsbronnen
400.000 Volt
230 Volt
10.000 Volt
Spanning meten
Plus-pool verbinden met 1 van de rode aansluitpunten en de min-pool met de zwarte
Meetbereik: maximale waarde die je kunt meten
Batterijen schakelen
Natuurlijke elektriciteit
Zelf schakeling bouwen en meten
Benodigdheden:
Voedingskast
3 lampjes
Voltmeter (ook wel spanningsmeter genoemd)
7 snoeren
Tuimelschakelaar
Drukschakelaar
Bouw de volgende schakeling:
Vervang de drukschakelaar door tuimelschakelaar.
Meet de spanning over elk lampje apart met de Voltmeter.
Meet de stroomsterkte met de Ampèremeter.
+
-
Lampje 1
stopcontact
drukschakelaar
voedingskast
Lampje 3
Lampje 2
Voltmeter
Opgaven maken
Opgave 1 t/m 14
Programma 21-5-2025
Terugblik opgaven
Geen huiswerk, samen bespreken….
Par. 6.1
Par. 6.2
c) Als je het bovenste lampje losdraait dan wordt de stroomkring onderbroken. Er loopt dan geen stroom meer en het onderste lampje brandt niet.
Par. 6.3 Serie en parallel
Serie-schakeling
Parallel-schakeling
Programma 23-5-2025
Par. 6.4 Elektriciteit in huis
Terugblik vorige les
Serie- en parallelschakelingen
Practicum serieschakeling:
De spanning over elk lampje is hetzelfde bij gelijke typen lampjes.
Bij niet gelijke typen lampjes in serie kan de spanning per lampje verschillen.
Maar altijd geldt bij een serieschakeling dat de spanningen over de lampjes bij elkaar opgeteld gelijk zijn aan de spanning van de spanningsbron (batterij, voedingskast…)
Terugblik vorige les
Serie- en parallelschakelingen
Parallel-schakeling (geen practicum mee gedaan):
De spanning over elk lampje is hetzelfde wat voor type lampje dan ook gebruikt.
De stroomsterkte over elk lampje kan verschillend zijn als er verschillende typen lampjes zijn gebruikt.
Maar altijd geldt bij een parallelschakeling dat de stroomsterkten door de lampjes bij elkaar opgeteld gelijk zijn aan de stroomsterkte gelijk na de spanningsbron (batterij, voedingskast…)
In een parallel-schakeling is de spanning over beide lampjes gelijk, maar de stroomsterkte verdeeld zich over de lampjes. Hoeveel stroomsterkte door ieder lampje gaat hangt af van het vermogen van het lampje (in Watt). Dat zegt ook iets over hoe fel het lampje schijnt.
Hoe sluit je Volt – en Ampère-meters aan?
Huis-installatie
Huis-installatie: Elektrische installatie in huis
Energiemeter / kWh-meter: Meetinstrument dat energieverbruik meet
Groep: Verzameling stopcontacten en lichtpunten voor een deel van het huis
Overbelasting, kortsluiting en zekeringen
Overbelasting: Teveel apparaten op een groep aangesloten
Zekering: Beveiliging die de stroomkring onderbreekt bij een stroomsterkte groter dan 16 A.
Kortsluiting: Stroom loopt dan van de spanningsbron direct vanaf de beschadiging terug naar de spanningsbron, dus niet vai een lamp of een ander apparaat.
Lekstroom, aardschakelaar en randaarde
Lekstroom: Er loop via jou stroom naar de grond wanneer je een snoer of apparaat dat onder spanning staat aanraakt.
Aardlekschakelaar: Bij lekstroom onderbreekt een aardlekschakelaar direct de stroomkring.
Randaarde (of aardleiding): Dit zorgt ervoor dat een lekstroom via de aardleiding de aarde inloopt in plaats van door een persoon die het apparaat aanraakt.
Lezen par. 6.4 en maken Opgave 42 t/m 52
Programma 28-5-2025
Herhaling door dhr Grendelman van belangrijke onderdelen
Maken Oefentoets t/m opgave 23
Nabespreken oefentoets