h4_controle stof TW1
Havo 4 - ROM
Vaardigheden
Inhoudelijke kennis
Lesson duration is: 40 minItems in this lesson
Havo 4 - ROM
Vaardigheden
Inhoudelijke kennis
bewust
normen
betrouwbaarheid
Materiele
Immateriele
Autarkie
agrarisch-urbane samenleving
Bronnen
Bron niet gemaakt om informatie te geven, maar vertelt wel iets over het verleden.
In hoeverre een bron typisch is voor een grotere groep. Voorbeeld: één boer spreekt niet voor alle boeren.
Wat mensen belangrijk vinden. Voorbeeld: vrijheid.
Samenleving waarin de meeste mensen boer zijn. Voorbeeld: Europa in de vroege middeleeuwen.
Periode van de Grieken en Romeinen. Voorbeeld: ongeveer 3000 v.Chr. - 500 n.Chr.
onbewust
representatief
Klassieke Oudheid
agrarische samenleving
waarden
bewust
Materiele
waarden
representatief
Klassieke Oudheid
onbewust
agrarische samenleving
Samenleving met landbouw én groeiende steden. Voorbeeld: Europa na 1000.
Regels voor gedrag die uit waarden voortkomen. Voorbeeld: je laat iemand uitpraten.
Zelfvoorziening; weinig afhankelijk van handel. Voorbeeld: een domein binnen het hofstelsel.
In hoeverre je de informatie uit een bron kunt geloven. Voorbeeld: ooggetuige of gerucht?
Niet tastbaar. Voorbeeld: een traditie.
betrouwbaarheid
Autarkie
normen
agrarisch-urbane samenleving
Immateriele
WB pagina 43 opgaven 9
Materiele (tastbaar) of immateriel (niet tastbaar)
BV munt BV taal, traditie
Bewust en onbewust
BV dagboek, brief BV afvalkuil, gebruiksvoorwerp
Bronvraag (onderzoek)
PERSOON
TIJD
INFORMATIE
BEDOELING
Bronnen
Ik kan vragen stellen bij historische bronnen om er de juiste informatie uit te halen.
Wie is de maker?
Was de maker aanwezig bij de gebeurtenis?
Welke functie of rol had deze persoon?
Heeft de maker belang bij een bepaalde voorstelling van zaken?
Voorbeeld Een Duitse soldaat schrijft in 1916 een brief over de Eerste Wereldoorlog. Zijn ervaringen kunnen verschillen van die van een generaal of een burger.
Belangrijk: De achtergrond van de maker beïnvloedt vaak de inhoud van de bron.
Materiele (tastbaar) of immateriel (niet tastbaar)
BV munt BV taal, traditie
Bewust en onbewust
BV dagboek, brief BV afvalkuil, gebruiksvoorwerp
Bronvraag (onderzoek)
PERSOON
TIJD
INFORMATIE
BEDOELING
Bronnen
Ik kan vragen stellen bij historische bronnen om er de juiste informatie uit te halen.
Is de bron gemaakt tijdens de gebeurtenis?
Is de bron later gemaakt?
Hoeveel tijd zit er tussen de gebeurtenis en de bron?
Voorbeeld Een dagboek uit 1944 is geschreven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een geschiedenisboek uit 2024 kijkt met kennis achteraf naar dezelfde gebeurtenis.
Belangrijk: Hoe dichter de bron bij de gebeurtenis is gemaakt, hoe directer de informatie vaak is.
Materiele (tastbaar) of immateriel (niet tastbaar)
BV munt BV taal, traditie
Bewust en onbewust
BV dagboek, brief BV afvalkuil, gebruiksvoorwerp
Bronvraag (onderzoek)
PERSOON
TIJD
INFORMATIE
BEDOELING
Bronnen
Ik kan vragen stellen bij historische bronnen om er de juiste informatie uit te halen.
Welke informatie geeft de bron?
Over welk onderwerp gaat de bron?
Welke feiten, meningen of gevoelens komen naar voren?
Welke informatie ontbreekt?
Voorbeeld Een propagandaposter vertelt niet alleen iets over de boodschap die wordt verspreid, maar ook over de ideeën en zorgen van die tijd.
Belangrijk: Niet alleen wat er staat is interessant, maar ook wat er juist niet wordt genoemd.
Materiele (tastbaar) of immateriel (niet tastbaar)
BV munt BV taal, traditie
Bewust en onbewust
BV dagboek, brief BV afvalkuil, gebruiksvoorwerp
Bronvraag (onderzoek)
PERSOON
TIJD
INFORMATIE
BEDOELING
Bronnen
Ik kan vragen stellen bij historische bronnen om er de juiste informatie uit te halen.
Wilde de maker informeren?
Wilde de maker overtuigen?
Wilde de maker propaganda maken?
Wilde de maker iets bewaren voor later?
Voorbeeld Een verkiezingsposter probeert kiezers te overtuigen. Een dagboek is meestal bedoeld voor privégebruik.
Belangrijk: Het doel van een bron kan invloed hebben op de betrouwbaarheid ervan.
WB pagina 43 opgaven 11
WB pagina 43 opgaven 14
Materiele (tastbaar) of immateriel (niet tastbaar)
BV munt BV taal, traditie
Bewust en onbewust
BV dagboek, brief BV afvalkuil, gebruiksvoorwerp
Bronvraag (onderzoek)
PERSOON
TIJD
INFORMATIE
BEDOELING
Bronnen
Ik kan vragen stellen bij historische bronnen om er de juiste informatie uit te halen.
Bron 1: Stadsmunt van Deventer (1598)
Deze koperen halve stuiver is geslagen door de stad Deventer. Op de munt staat het stadswapen afgebeeld. Deventer was een belangrijke handelsstad en bezat het recht om zelf munten te slaan.
Materiele (tastbaar) of immateriel (niet tastbaar)
BV munt BV taal, traditie
Bewust en onbewust
BV dagboek, brief BV afvalkuil, gebruiksvoorwerp
Bronvraag (onderzoek)
PERSOON
TIJD
INFORMATIE
BEDOELING
Bronnen
Ik kan vragen stellen bij historische bronnen om er de juiste informatie uit te halen.
Bron 1: Stadsmunt van Deventer (1598)
Deze koperen halve stuiver is geslagen door de stad Deventer. Op de munt staat het stadswapen afgebeeld. Deventer was een belangrijke handelsstad en bezat het recht om zelf munten te slaan.
PERSOON Wie maakte de bron?
De stad Deventer liet de munt slaan STADSRECHTEN.
Dit gebeurde door een muntmeester in opdracht van het stadsbestuur.
TIJD Wanneer is de bron gemaakt?
Deventer was toen een belangrijke HANZESTAD met een lange traditie van eigen muntslag.
INFORMATIE Wat vertelt de bron?
Deventer had voldoende zelfstandigheid om zelf geld uit te geven.
De stad beschikte over economische macht.
Het stadswapen laat zien dat burgers zich identificeerden met hun stad.
Handel speelde een belangrijke rol.
BEDOELING Waarom is de bron gemaakt?
Om handel mogelijk te maken.
Om betalingen uit te voeren.
Om het gezag van de stad zichtbaar te maken.
Materiele (tastbaar) of immateriel (niet tastbaar)
BV munt BV taal, traditie
Bewust en onbewust
BV dagboek, brief BV afvalkuil, gebruiksvoorwerp
Bronvraag (onderzoek)
PERSOON
TIJD
INFORMATIE
BEDOELING
Bronnen
Ik kan vragen stellen bij historische bronnen om er de juiste informatie uit te halen.
Bron 1: Stadsmunt van Deventer (1598)
Deze koperen halve stuiver is geslagen door de stad Deventer. Op de munt staat het stadswapen afgebeeld. Deventer was een belangrijke handelsstad en bezat het recht om zelf munten te slaan.
PERSOON Wie maakte de bron?
De stad Deventer liet de munt slaan STADSRECHTEN.
Dit gebeurde door een muntmeester in opdracht van het stadsbestuur.
TIJD Wanneer is de bron gemaakt?
Deventer was toen een belangrijke HANZESTAD met een lange traditie van eigen muntslag.
INFORMATIE Wat vertelt de bron?
Deventer had voldoende zelfstandigheid om zelf geld uit te geven.
De stad beschikte over economische macht.
Het stadswapen laat zien dat burgers zich identificeerden met hun stad.
Handel speelde een belangrijke rol.
BEDOELING Waarom is de bron gemaakt?
Om handel mogelijk te maken.
Om betalingen uit te voeren.
Om het gezag van de stad zichtbaar te maken.
Materiele (tastbaar) of immateriel (niet tastbaar)
BV munt BV taal, traditie
Bewust en onbewust
BV dagboek, brief BV afvalkuil, gebruiksvoorwerp
Bronvraag (onderzoek)
PERSOON
TIJD
INFORMATIE
BEDOELING
Bronnen
Ik kan vragen stellen bij historische bronnen om er de juiste informatie uit te halen.
"Wat zegt het feit dat Deventer een eigen munt mocht slaan over de macht van de stad?"
Deze stadsmunt van Deventer laat zien dat middeleeuwse steden steeds meer zelfstandigheid kregen. Het recht om zelf munten te slaan was een belangrijk PRIVILEGE dat voortkwam uit de groeiende economische en politieke macht van steden. De bron is daarmee een concreet bewijs voor de opkomst van handel en stedelijke AUTONOMITIE in de late middeleeuwen.
PERSOON Wie maakte de bron?
De stad Deventer liet de munt slaan STADSRECHTEN.
Dit gebeurde door een muntmeester in opdracht van het stadsbestuur.
TIJD Wanneer is de bron gemaakt?
Deventer was toen een belangrijke HANZESTAD met een lange traditie van eigen muntslag.
INFORMATIE Wat vertelt de bron?
Deventer had voldoende zelfstandigheid om zelf geld uit te geven.
De stad beschikte over economische macht.
Het stadswapen laat zien dat burgers zich identificeerden met hun stad.
Handel speelde een belangrijke rol.
BEDOELING Waarom is de bron gemaakt?
Om handel mogelijk te maken.
Om betalingen uit te voeren.
Om het gezag van de stad zichtbaar te maken.
WB pagina 43 opgaven 15
